Ανάλ. προς Εφεσίους

Επιστολή προς Εφεσίους

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η επιστολή προς Εφεσίους είναι κάτι σαν συμπλήρωμα της Επιστολής προς Κολοσσαείς. Σ’ αυτή την τελευταία ο Χριστός παρουσιάσθηκε σαν η Θεία Κεφαλή της Εκκλησίας. Στην προς Εφεσίους ο Παύλος θέλησε να δείξει στους μεταστρεμμένους απ’ τα Έθνη, ότι αυτή η νέα κοινωνία στην οποία είχαν ενσωματωθεί είναι το γήινο σώμα αυτής της ουράνιας Κεφαλής. Αυτό δεν είναι παρά η επανάληψη στην Εκκλησία, κάτω από μια άλλη μορφή, της μεγάλης αλήθειας που ο Ιησούς είχε διδάξει στους μαθητές Του με την παραβολή της κληματαριάς με τα κλαδιά της.
Πάνω στο σκοπό αυτής της Επιστολής, θα μπορούσαμε να πούμε ότι εδώ ο Παύλος αποκαλύπτει εκείνο που πουθενά αλλού δεν το είχε διακηρύξει. Εις την πρώτη Επιστολή προς Κορινθίους, ο Παύλος αναφέρεται σε μια υψηλότερη πνευματική σοφία που περιέχεται στο Ευαγγέλιο, αλλά, προσθέτει, ότι μπορεί να μιλήσει γι’ αυτή μόνον μεταξύ των τελείων. Εκείνοι που περιγράφει σαν τέτοιους ήσαν εκείνοι οι οποίοι είχαν φθάσει στο μέτρον της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, όπως λέγει πάλιν στο Εφεσίους Δ13. Αυτή η σοφία δεν ήταν τίποτα άλλο, παρά η κατανόηση του Θείου σχεδίου, και είναι αυτό που εκθέτει στην Επιστολή μας εδώ.
Η Επιστολή αρχίζει με ευχαριστία και προσευχή. Μπορούμε να πούμε ότι δεν προχωρά πέραν από δω, και όλα όσα έχει να μεταδώσει στους αναγνώστες του περιλαμβάνονται στο ξεχείλισμα της ευχαριστίας και επιθυμίας, που τρέχει μέσα από το όλο των τριών πρώτων κεφαλαίων.
Όλα που ακολουθούν απ’ την αρχή του κεφαλαίου 4 δεν είναι παρά η πρακτική εφαρμογή αυτής της αληθινής κατανόησης του Θείου έργου.
Η ευχαριστία ανοίγει τον θησαυρό των ουρανίων ευλογιών που ο Θεός έχει εμπρός σ’ αυτούς τους Χριστιανούς. Στην συνέχεια ο Απόστολος ακολουθεί τα ίχνη του ποταμού της χάρης πίσω στην πηγή του στην αιώνια απόφαση δια της οποίας οΘεός έχει προορίσει τους πιστούς σε σωτηρία και υιοθεσία, στο πρόσωπο του αγαπητού Του Υιού (Α3-6). Τότε τους θυμίζει το κόστος με το οποίο αυτό το σχέδιο τους ελέους έχει εκπληρωθεί, «απολύτρωση μέσω του αίματος του Χριστού» (εδάφιο 7)& και μέσω της αποκάλυψης που χορηγήθηκε στην Εκκλησία, τους δίνει μια ακτίνα της ενδόξου ολοκλήρωσης του Θείουσχεδίου – την συγκεφαλαίωση των πάντων, στον ουρανό και στη γη, κάτω από την κυριαρχία του Χριστού, την υπερτάτη Κεφαλή του σύμπαντος (εδάφια 8-10). Αφδού έχει ρίξει έτσι μια ματιά στην πηγή, στο μέσον, και στον στόχο, προχωρά να δείξει ότι αυτό το μεγαλειώδες σχέδιο είναι ήδη στην πορεία του να εκπληρωθεί δια της κλήσεως σε σωτηρία, που απευθύνθηκε απ’ τον Θεό πρώτα στους Ιουδαίους, και μετά σε κείνους τους Εθνικούς που έχουν πιστέψει και έχουν σφραγισθεί με το Άγιο Πνεύμα της υπόσχεσης (εδάφια 11-14). Αυτή είναι η αρχή της συγκεφαλαίωσης των πάντων εν Χριστώ. Μετά που κατέβηκε έτσι από τα ύψη της Θείας πρόθεσης στην εφαρμογή της στους αναγνώστες του, ο Απόστολος προχωρά να προσευχηθεί για λογαριασμό τους. Διότι μετά την μεταστροφή τους υπάρχει αρκετή πρόοδος να γίνει. Έχουν οι ίδιοι κατανοήσει την έκταση της αλλαγής που έχει γίνει και είναι να γίνει μέσα τους; Έχουν οι ίδιοι αντιληφθεί ικανοποιητικά το μεγαλείο της θέσης που τους δίνει δικαιωματικά η νέα τους πίστη; έχουν σκεφθεί την εξαιρετική μεγαλειότητα της δύναμης που εργάζεται μέσα τους να πραγματοποιήσει αυτή την αλλαγή; Είναι πάνω σ’ αυτό το σημείο που ο Απόστολος ζητά να φωτισθούν (εδάφια 15-19). Είναι ουσιώδες γι’ αυτούς ν’ αντιληφθούν ότι εκείνο που έχει γίνει και ακόμα πρόκειται να γίνει μέσα τους, δεν είναι τίποτα λιγώτερο από μια μεταμόρφωση παρόμοια μ’ εκείνη που εργάσθηκε ο Θεός στο πρόσωπο του Ιδίου του Χριστού, όταν «Τον ανέστησε απ’ τους νεκρούς, και Τον εκάθισε στα δεξιά Του στα ουράνια». Απ’ αυτόν τον δοξασμένο, υψηλό θρόνο, ο Χριστός σχηματίζει για τον εαυτόν Του ένα σώμα εδώ πάνω στην γη, την Εκκλησία, γεμάτη απ’ την πληρότητα της ζωής Του (εδάφια 19-23). Είναι ένα παρόμοιο έργο που ο Θεός επιτελεί στους πιστούς, όταν, ευρίσκοντας τους «νεκρούς στις παραβάσεις και τις αμαρτίες, τους ζωοποιεί και τους ανασταίνει μαζί με τον Χριστό» κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ζουν εν Αυτώ στα ουράνια. Αυτό είναι ένα γεγονός ήδη επιτελεσμένο δια χάριτος εκ μέρους του Θεού, δια πίστεως εκ μέρους τους. Αυτοί είναι πραγματικά σωσμένοι& και αυτό χωρίς καμμία αξιοβράβευτη προσπάθεια εκ μέρους τους, αλλά μόνο μέσω καθαρά της χάρης του Θεού, που τους τοποθετεί από τώρα και στο εξής σε μια νέα σχέση προς τον εαυτόν του, στην οποία μπορεί να είναι γεμάτοι σε καλά έργα (Β1-10).
Ο Απόστολος τώρα έρχεται στο βασικό σημείο όπου επιθυμεί ειδικά να επιμείνει μ’ εκείνους στους οποίους γράφει. Ποιοι είσθε εσείς, λέγει, εσείς που ο Θεός σας έχει μεταχειρσθεί έτσι, τους οποίους έχει αναστήσει σαν τον Ίδιο τον Χριστό, απ’ τον θάνατο στην ζωή, απ’ τον τάφο στον θρόνο; Ήσασθε εσείς πριν μεταξύ του λαού της διαθήκης Του; Είχαν καμμία συμμετοχή στις υποσχέσεις; Όχι, «είσασθε αποξενομένοι απ’ της πολιτείας του Ισραήλ, ξένοι των διαθηκών της επαγγελίας, ελπίδα μη έχοντες». Παρόλα αυτά ο Θεός έχει φέρει ακόμα και αυτούς τους Εθνικούς υψηλά στον εαυτόν Του δια του αίματος του σταυρού, και τους έχει κάνει λαό Του. Έχει γκρεμίσει γι’ αυτούς τον μεσότοιχο του φραγμού, τον νόμο, που υψωνόταν μεταξύ αυτών και των Ιουδαίων, και έχει έτσι φέρει μαζί σε ένα σώμα αυτά τα δύο γένη – τόσο εχθρικά μεταξύ τους έως τώρα – τους Ιουδαίους και τους Εθνικούς. Συμφιλιώνοντας έτσι αμφοτέρους στον εαυτόν Του και καταργόντας την έχθρα, «έκτισε στον εαυτόν του τους δύο εις έναν νέο άνθρωπο, φέροντας ειρήνη». Δίνει και στους δύο στον θρόνο της χάρης επί ίσοις όροις (Β11-18). Μακρυά λοιπόν από του να είναι πλέον ξένοι, αυτοί είναι «συμπολίτες των αγίων και οικείοι του Θεού», και είναι κτισμένοι σαν ζωντανοί λίθοι στον πνευματικό ναό, τον θεμελιωμένο πάνω στον Χριστό και τους Αποστόλους Του, για να είναι κατοικητήριον του Θεού δια του Πνεύματος (Β19-22).
Τέτοι είναι το μεγαλείο της χάρης της οποίας είναι το αντικείμενο. Ο Παύλος προσθέτει ακόμα ένα σημείο που τον αφορά προσωπικά. Για να πραγματοποιήσει αυτή την ενσωμάτηση των Εθνικών στην Βασιλεία του Θεού, θα πρέπει να δημιουργηθεί μια νέα αποστολικότητα επιπροσθέτως εκείνης των δώδεκα. Αυτή η αποστολικότητα είναι εκείνη με την οποία ο Παύλος, ο συγγραφεύς της Επιστολής, και τώρα φυλακισμένος, είναι επιφορτισμένος. Σ’ αυτόν, που λογάριαζε τον εαυτόν του σαν «έσχατο όλων των αγίων, εδόθη αυτή η χάρη να κηρύξει μεταξύ των Εθνικών τον ανεξιχνίαστον πλούτο του Χριστού»& και να κάνει όλους τους ανθρώπους να δουν ότι οι Εθνικοί ήσαν συγκληρονόμοι, μ’ελη κι αυτοί του σώματος, και συμμέτοχοι της «επαγγελίας εν Χριστώ Ιησού δια του Ευαγγελίου» (Β1-12).
Γι’ αυτό τους παρακαλεί να μην θορυβούνται από τις θλίψεις που έχει να υποφέρει για μια τέτοια μεγάλη υπόθεση, που είναι δόξα και όχι ντροπή γι’ αυτούς. Και εδώ πάλι πέφτει σε προσευχή, και από την φυλακή του μεσολαβεί στον Θεό για λογαριασμό τους. Τους δίνει, να το πούμε έτσι, μια φευγαλέα ματιά στο κελί της φυλακής του, όπου στα γόνατα ικετεύει γι’ αυτές τις Εκκλησίες της Μικράς Ασίας που ποτέ δεν τις έχει δει, ζητά γι’ αυτούς να δυναμώσουν δια του Αγίου Πνεύματος, ώστε ο Χριστός να κατοικήσει στις καρδιές τους δια πίστεως, έτσι ώστε ριζωμένοι και θεμελιωμένοι στην αγάπη, να έχουν τον εσωτερικό φωτισμό δια του οποίου να τους αποκαλυφθεί το έργο της χάρης του Θεού σ’ όλες του τις διαστάσεις, και έτσι να πληρωθούν με την πληρότητα του Θεού. Και τι μπορεί να ζητήσει παραπάνω; (Γ13-21).
Όπως βλέπομε το όλο του πρώτου μέρους της Επιστολής σχηματίζει έναν ύμνο, στο μέσον του οποίου παρεμβάλλεται το θέμα. Στο δεύτερο μέρος (Δ-ΣΤ) ο Παύλος εξάγει μόνον τα πρακτικά συμπεράσματα από την χάρη που έχει εξυμνήσει. Κάνει το μεγαλείο της Θείας τους κλήσης μια έκκληση για αγιότητα ζωής δια της οποίας αυτοί οι Εθνικοί Χριστιανοί θα έπρεπε να περπατήσουν άξια αυτής (Δ1).
Και πρώτα, σαν Εκκλησία, είναι υποχρεωμένοι να διατηρούν ενότητα στην πίστη, ο κάθε ένας αφιερώνοντας στο καλό του όλου, τα χαρίσματα που έχει λάβει από τον δοξασμένο Χριστό. Είναι για την αύξηση και την άνθηση του σώματος του, της Εκκλησίας, που η αόρατη Κεφαλή έχει χορηγήσει ειδικά τα τέσσερα ουσιώδη χαρίσματα δια των οποίων το σώμα πρόκειται να υψωθεί στο τέλειο ανάστημα της κεφαλής του. Έτσι έχει δώσει, πρώτον, αποστόλους και προφήτες, των οποίων έργο είναι να βάλουν το θεμέλιο της Εκκλησίας& ευαγγελιστές, με την διακονία των οποίων είναι να επεκταθεί& τέλος, ποιμένες και δασκάλους, η υπηρες΄λια των οποίων είναι να οικοδομήσουν εκείνο το οποίο ήδη άρχισε. Αυτά τα ουράνια χαρίσματα είναι τα μέσα δια των οποίων ο δοξασμένος Κύριος φυλάει το σώμα Του, την Εκκλησία, από την δελεαστική επιροή εσφαλμένων δογμάτων, και το κάνει να μεγαλώνει στην πληρότητα της πνευματικής ζωής (Δ2-16).

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 1

Εδάφια 1,2
«Παύλος, απόστολος Ιησού Χριστού δια θελήματος Θεού, τοις αγίοις τοις ούσιν εν Εφέσω και πιστοίς εν Χριστώ Ιησού& χάρις υμίν και ειρήνη από Θεού πατρός ημών και Κυρίου Ιησού Χριστού».
«Ο Παύλος, απόστολος του Ιησού Χριστού με το θέλημα του Θεού, προς τους αγίους, οι οποίοι είναι εις την Έφεσον, και είναι πιστοί εν Χριστώ Ιησού& χάρις και ειρήνη να είναι σ’ εσάς από τον Θεόν Πατέρα μας και από Κύριον Ιησούν Χριστόν».

«Παύλος, απόστολος Ιησού Χριστού δια θελήματος Θεού»: Την επιστολή την γράφει ο Παύλος σαν απόστολος του Ιησού Χριστού, ένα ειδικό έργο που του το ανέθεσε ο Θεός. Και την απευθύνει «τοις αγίοις τοις ούσιν εν Εφέσω και πιστοίς εν Χριστώ Ιησού». Όλοι οι πιστοί του Χριστού είναι άγιοι, ξεχωρισμένοι για τον Θεό, βάσει της εκλογής τους (εδάφιο 4). Και είναι με την βοήθεια του Αγίου Πνεύματος που τούτη την ζωή της αγιότητας την ζουν πιο πολύ και πιο πολύ καθημερινά στην πράξη. Οι πιστοί του Χριστού δεν προσπαθούν να γίνουν άγιοι, είναι άγιοι, βάσει Θείας απόφασης.
«χάρις υμίν και ειρήνη από Θεού πατρός ημών και Κυρίου Ιησού Χριστού». Είναι αυτό που, πρώτα απ’ όλα, τους εύχεται. «Χάρις», είναι ό,τι μας χαρίζει ο Κύριος. Είναι όμως και η δική μας γεμάτη χάρη συμπεριφορά στους άλλους. Ο πιστός που έχει δεχθεί την χάρη του Κυρίου, δεν μπορεί, παρά να την ακτινοβολεί. Ο Κύριος ήταν, «γεμάτος χάρη και αλήθεια» (Ιωάννης Α14).
Η πηγή της χάρης και της ειρήνης είναι ο Θεός σαν Πατέρας μας, και ο Κύριος Ιησούς Χριστός σαν πρωτότοκος αδελφός μας. Ο Ίδιος ο Κύριος είπε, «την ειρήνη την δική μου σας δίνω», (Ιωάννης ΙΔ27). Είναι μια ειρήνη, που δεν μπορεί να την δώσει ο κόσμος, και που βασιλεύει μέσα στον πιστό, σε όποια δύσκολη κατάσταση κι αν βρίσκεται.
Τούτα τα δύο δώρα μπορούν συνεχώς ν’ αυξάνονται στην ζωή μας, όσο εμείς γινόμαστε πιο δεκτικοί, γι’ αυτό και ο Παύλος τα εύχεται.

Εδάφιο 3,4,5
«Ευλογητός ο Θεός και πατήρ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο ευλογήσας ημάς εν πάση ευλογία πνευματική εν τοις επουρανίοις εν Χριστώ, καθώς εξελέξατο ημάς εν αυτώ προ καταβολής κόσμου είναι ημάς αγίους και αμώμους κατενώπιον αυτού, εν αγάπη προορίσας ημάς εις υιοθεσίαν δια Ιησού Χριστόν εις αυτόν, κατά την ευδοκίαν του θελήματος αυτού»
«Ευλογητός ας είναι ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε εν Χριστώ με κάθε ευλογίαν πνευματικήν εις τα επουράνια, όπως και μας εξέλεξε εν αυτώ πριν δημιουργηθή ο κόσμος, δια να είμεθα άγιοι και άψογοι ενώπιον του, αφού δι’ αγάπης μα προώρισε να είμεθα υιοί του δια του Ιησού Χριστού, σύμφωνα προς την ευαρέσκειαν του θελήματος του,»
«Ευλογητός ο Θεός και πατήρ του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο ευλογήσας ημάς εν πάση ευλογία πνευματική εν τοις επουρανίοις εν Χριστώ».

Οι ευλογίες του Θεού σε μας είναι πνευματικές, ευλογίες, δηλαδή, του Πνεύματος, έρχονται απ’ τον ουρανό, και μας προετοιμάζουν για τον ουρανό, και δίδονται μόνον «εν Χριστώ», δηλαδή, σε όσους συνεδέθηκαν με τον Χριστό. Αυτός είναι το μοναδικό κανάλι που φέρει τις ευλογίες του Θεού σε μας. Όποιος έχει τον Χριστό έχει και τις ευλογίες του Θεού. Και δεν υπάρχει ευλογία, (καλή δόση), που να μην μας την έχει χορηγήσει («εν πάση»).
Η ανταπόδοση η δική μας στις ευλογίες του Θεού είναι η ευλογία, η δοξολογία του ονόματος Του, η ευχαριστία μας: «Ευλογητός ο Θεός».
Στην συνέχεια ο Παύλος αρχίζει να καταγράφει τις ευλογίες που μας έχει χαρίσει ο Θεός. Η πρώτη: «καθώς εξελέξατο ημάς εν αυτώ προ καταβολής κόσμου είναι ημάς αγίους και αμώμους κατενώπιον αυτού». Είναι ο Θεός που μας βρήκε και μας κάλεσε, δεν Τον βρήκαμε εμείς. Δεν μας διάλεξε ονομαστικά τον καθέναν προ καταβολής κόσμου, (δηλαδή, άλλους διάλεξε και άλλους απέριψε). Απλά, έβαλε ένα κριτήριο, όποιος πιστέψει στον Υιόν Του. Ο άνθρωπος που θα πιστέψει είναι πλέον αντικείμενο της εκλογής Του. Και μας διάλεξε «εν αυτώ», να μας ενώσει με Αυτόν σαν κεφαλή μας.
Τούτη η επιλογή και ό,τι ακολουθεί μετά, έγιναν «προ καταβολής κόσμου», πριν θεμελιωθεί, πριν εγκαθιδρυθεί ο κόσμος, η Δημιουργία. Αυτό σημαίνει ότι, τίποτα δεν μπορεί ν’ αλλάξει αυτό το σχέδιο του Θεού. Απλά ο κόσμος, η Δημιουργία ήλθαν στην ύπαρξη για να το υλοποιήσουν.
Σκοπός της εκλογής και της κλήσης μας: «είναι ημάς αγίους και αμώμους κατενώπιον αυτού». «Άγιος», σημαίνει, ξεχωρισμένος απ’ τον κόσμο, για την υπηρεσία των Θείων σκοπών. «Άμωμος», σημαίνει, χωρίς ψεγάδι. Κάθε τι που χρησιμοποιείται για τον Θεό πρέπει να είναι άμωμο, όπως τα ζώα που προσφερόταν στις θυσίες. Έτσι και οι πιστοί του Χριστού, όλη τους η ζωή θα πρέπει να είναι άμωμη, για να μπορέσει να προσφερθεί σαν θυσία στον Θεό (Ρωμαίους ΙΒ1). Η αγιότητα, το άμωμο είναι ο στόχος της χριστιανικής ζωής, ευθύς ως ο πιστός λάβει το δώρο της δικαίωσης.
«Εν αγάπη προορίσας ημάς εις υιοθεσίαν δια Ιησού Χριστόν εις αυτόν». Η αγάπη ήταν το κίνητρο στον Θεό, για ό,τι έκανε σε μας.
Ο αιώνιος προορισμός μας: Υιοθεσία εν Χριστώ Ιησού, μέσω του έργου του Ιησού Χριστού. Αυτή είναι μία απ’ τις ευλογίες του Θεού για μας: Η προνομιακή θέση του υιού δίπλα Του, σαν Πατέρα μας, με όλα τα δικαιώματα που πηγάζουν απ’ αυτή την σχέση. Στο Ιωάννης Α12 θα μας πει: «Όσοι δε εδέχθηκαν αυτόν, εις αυτούς έδωκεν εξουσίαν να γείνωσι τέκνα Θεού, εις τους πιστεύοντας εις το όνομα αυτού».
«κατά την ευδοκίαν του θελήματος αυτού». Όλες οι ευλογίες του Θεού είναι καθαρά και ολοκληρωτικά απόρροια της δικής Του ευδοκίας, ευαρέσκειας σε μας, και επ’ ουδενί αποτελούν μισθό, αμοιβή, σε κάποιο δικό μας έργο, ή προσφορά.

Εδάφιο 6
«εις έπαινον δόξης της χάριτος αυτού, εν η εχαρίτωσεν ημάς εν τω ηγαπημένω.»
«προς έπαινον της ενδόξου χάριτος του, με την οποία μας επροίκισε πλούσια δια του Αγαπημένου.»

Πραγματοποιόντας το έργο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους, ο Θεός απεκάλυψε μια πλευρά, μια ιδιότητα του χαρακτήρα Του, απεκάλυψε την χάρη Του. Δεν θα μπορούσε διαφορετικά να φανεί η χάρη Του, το μέγεθος της, παρά με αυτό που έκανε στο ανθρώπινο γένος: Εχθρούς Του τους έκανε παιδιά Του, θυσιάζοντας τον Υιόν Του τον μονογενή. Δικαιολογημένα, λοιπόν, όλη η Δημιουργία να ξεσπά σε κραυγή δοξολογίας καθώς εμβαθύνει σε τούτο το έργο. Μη ξεχνάμε, ο βαθύτερος σκοπός της Δημιουργίας, και των όσων λαμβάνουν χώρα σ’ αυτή είναι ν’ αποκαλυφθεί η δόξα του Θεού.
Τούτη η χάρη ήλθε στο ανθρώπινο γένος μέσω του «Αγαπημένου» Του Υιού.

Εδάφιο 7
«Εν ω έχομεν την απολύτρωσιν δια του αίματος αυτού, την άφεσιν των παραπτωμάτων, κατά τον πλούτον της χάριτος αυτού,»
«Δι’ αυτού έχομεν την απολύτρωσιν δια του αίματος του, την άφεσιν των αμαρτιών, σύμφωνα με τον πλούτον της χάριτος του,»

«Απολύτρωση» είναι μια απελευθέρωση με πληρωμή λύτρων. Στην δική μας περίπτωση είναι η απελευθέρωση απ’ την καταδίκη της αμαρτίας, και απ’ την ίδια την αμαρτία, η «άφεση των παραπτωμάτων», με τίμημα, απέναντι στην δικαιοσύνη του Θεού, το αίμα του Χριστού στον σταυρό.
«κατά τον πλούτον της χάριτος αυτού». Η απολύτωση μας είναι καθαρά προσφορά, έργο της χάρης του Θεού, και κατ’ ουδένα τρόπο αμοιβή, βραβείο σε κάποιο έργο ή προσφορά ή καλωσύνη δική μας.

Εδάφια 8,9
«ης επερίσσευσεν εις ημάς εν πάση σοφία και φρονήσει, γνωρίσας ημίν το μυστήριον του θελήματος αυτού κατά την ευδοκίαν αυτού, ην προέθετο εν αυτώ,»
«την οποίαν πλούσια εχάρισε σ’ εμάς με κάθε σοφίαν και φρόνησιν, και μας εγνώρισε το μυστικόν θέλημα του κατά την ευαρέσκειαν του,»

Δεν μας γέμισε μόνον με την χάρη Του, αλλά μας δίνει και όλη την απαραίτητη σοφία να κατανοήσομε αυτή την χάρη στους σκοπούς και τους στόχους της, και στα μέσα που χρησιμοποιεί. Μας δίνει επίσης και όλη την απαραίτητη φρόνηση, σύνεση, στο καθημερινό μας περπάτημα, πώς να της κάνομε χρήση, για να περπατάμε σωστά, και να βγαίνουν καρποί για την δόξα Του. Μας έκανε σοφούς και συνετούς με το να μας βοηθήσει να γνωρίσομε «το μυστήριον του θελήματος Του».
«γνωρίσας ημίν το μυστήριον του θελήματος». Είναι μέρος απ’ αυτόν τον ποταμό της χάρης που έχει ξεχυθεί επάνω μας, η αποκάλυψη που μας έχει δώσει του θελήματος Του, των σχεδίων Του. «Μυστήριο» είναι κάτι κρυμμένο που μας αποκαλύπτεται (Ρωμαίους ΙΣΤ25,26). Μυστήριο είναι το θέλημα του Θεού. Τούτο δεν μπορεί να το γνωρίσει η λογική, η γνώση του ανθρώπου, είναι καθαρά αποκάλυψη του Θεού, όχι γιατί την οφείλει στον άνθρωπο, αλλά κατά απόλυτη δική Του ευαρέσκεια. Ο Θεός συνέλαβε το σχέδιο της σωτηρίας, δεν ήταν ο πόθος ή η απαίτηση κάποιου που Τον οδήγησαν να το εμπνευσθεί& ήταν απόλυτα έμπνευση της δικής Του αγάπης. Ο Θεός και το απεκάλυψε, κατά απόλυτη δική Του χάρη, ευαρέσκεια.
Αυτό το μυστήριο μας το αναφέρει περιληπτικά στο επόμενο εδάφιο:

Εδάφιο 10
«εις οικονομίαν του πληρώματος των καιρών, ανακεφαλαιώσασθαι τα πάντα εν τω Χριστώ, τα επί τοις ουρανοίς και τα επί της γης, εν αυτώ»
«την οποίαν εσχεδίασε ο ίδιος δια να πραγματοποιηθή κατά το πλήρωμα των χρόνων, ώστε τα πάντα, τα επουράνια και τα επίγεια, να ενωθούν εν τω Χριστώ& εν αυτώ,»

Λόγω της αμαρτίας η έχθρα και η διαίρεση βασιλεύει παντού. Διαίρεση μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο, στους ανθρώπους μεταξύ τους, στα έθνη, διαίρεση και εχθρότητα μεταξύ γης και ουρανού, αγγέλων και ανθρώπων. Στο σχέδιο του Θεού είναι να τα συγκεφαλαιώσει, να τα συνενώσει όλα κάτω από μία κεφαλή, τον Ιησού Χριστό. Είναι ένα σχέδιο που εξελίσσεται προοδευτικά, και θα ολοκληρωθεί σαν θα έλθει «το πλήρωμα των καιρών», «εις οικονομίαν του πληρώματος των καιρών».
Οικονομία είναι η διαχείριση κάποιου αγαθού, κάποιου έργου. Οι καιροί, η ιστορία είναι έτσι διαχειρισμένη, προγραμματισμένη, ρυθμισμένη ώστε να φέρουν εκείνη την ημέρα. Να ο σκοπός της ιστορίας.
«των καιρών», εννοεί τις διάφορες περιόδους που πέρασε και είναι να περάσει η ιστορία μας. «Πλήρωμα» εννοεί το τέλος, όταν όλα θα έχουν ωριμάσει για να φέρουν εκείνη την ημέρα.
Πολλοί προσπαθούν να προβλέψουν προς τα πού οδηγείται η ιστορία της ανθρωπότητας και του Σύμπαντος, και κάνουν διάφορες υποθέσεις. Τούτο το εδάφιο δίνει την απάντηση: Όλα εργάζονται ώστε κάποια μέρα όλα να ενωθούν, σε πλήρη ειρήνη, κάτω από μία κεφαλή, τον Ιησού, τον άρχοντα της ειρήνης. Να ένα μυστήριο που μας αποκαλύφθηκε, και έριξε φως στα μεγάλο μας ερώτημα, «που οδηγούμαστε;».
Πρόγευση και προεικόνιση τούτης της ένωσης την βρίσκομε στην Εκκλησία του Χριστού, όπου γκρεμίζονται όλες οι διαφορές που χωρίζουν τους ανθρώπους, (διαφορές φύλλου, ηλικίας, εθνικότητας, χρώματος, καταγωγής κ.λ.π.), και όλοι είναι ενωμένοι σε ένα σώμα με κεφαλή τον Ιησού Χριστό. Θα πει για την Εκκλησία του Χριστού στο Γαλάτες Γ27,28: «Επειδή όσοι εβαπτίσθητε εις Χριστόν, Χριστόν ενεδύθητε. Δεν είναι πλέον Ιουδαίους ουδέ Έλλην& δεν είναι δούλος ουδέ ελεύθερος& δεν είναι άρσεν και θήλυ& διότι πάντες σεις είσθε εις εν Χριστώ Ιησού».
Επίσης, μια πρώτη εικόνα της ένωσης γης και ουρανού είχαμε την μέρα της γέννησης του Κυρίου, όταν άγγελοι κατέβηκαν και δόξαζαν τον Θεό μαζί με τους ανθρώπους, για το έργο που άρχιζε εκείνη την ημέρα. Να επίσης γιατί οι άγγελοι θέλουν να εμβαθύνουν στο έργο της λύτρωσης του ανθρωπίνου γένους (Α’ Πέτρου Α12), είναι κάτι που τους αφορά άμεσα. Τούτο το έργο είναι που θα τους δώσει συντρόφους αιώνιους, μέλη του ιδίου σώματος, μέλη της αιώνιας βασιλείας μαζί τους.
Το Α’ Κορινθίους ΙΕ24-28 μας αναφέρει μια άλλη πλευρά τούτης της συγκεφαλαίωσης, την υποταγή των αντιτιθεμένων στοιχείων στον Χριστό. Τελικά όλα, ή θα ενωθούν, ή θα υποταγούν σ’ Αυτόν.

Εδάφια 11-12
«εν ω και εκληρώθημεν προορισθέντες κατά πρόθεσιν του τα πάντα ενεργούντος κατά την βουλήν του θελήματος αυτού, εις το είναι ημάς εις έπαινον δόξης αυτού, τους προηλπικότας εν τω Χριστώ».
«δια του οποίου εγίναμεν κληρονόμοι εμείς οι οποίοι προωρισθήκαμε σύμφωνα προς το σχέδιον εκείνου, ο οποίος ενεργεί τα πάντα κατά την απόφασιν του θελήματος του, να είμεθα εις έπαινον της δόξης του, εμείς που πρώτοι ελπίσαμεν εις τον Χριστόν.»

«εν ω και εκληρώθημεν»: Δια του Χριστού εξελέγημεν, σαν δια λαχνού που μας έπεσε, χωρίς, δηλαδή, εμείς να κοπιάσομε, να κάνομε κάτι.
«εις το είναι ημάς εις έπαινον δόξης αυτού». Είναι ο βαθύτερος στόχος πίσω απ’ το έργο της σωτηρίας μας: Μας έσωσε έτσι ώστε, βλέποντας εμάς, βλέποντας την Εκκλησία Του, τα σύμπαντα να δοξάζουν τον Θεό, για την χάρη, το έλεος Του, την δικαιοσύνη Του, την σοφία Του, την αγαθότητα Του και για όσες άλλες πλευρές του χαρακτήρα Του απεκάλυψε με αυτό το έργο. Αυτή είναι η κληρονομιά που πήραμε καθώς ενωθήκαμε με τον Χριστό («εν ω και εκληρώθημεν»).
«τους προηλπικότας εν τω Χριστώ». Οι πρώτοι που ήλπισαν στον Χριστό είναι οι Ιουδαίοι. Εδώ ο Παύλος γράφει σαν Ιουδαίος, «ημάς». Τούτη την ελπίδα άναψε και συντήρησε ο Θεός στον λαό Ισραήλ τα χρόνια της Παλαιάς Οικονομίας. Για τους εθνικούς αναφέρεται το «υμάς» του επομένου εδαφίου. Το «ημών» του εδαφίου 14 αναφέρεται και στους δύο μαζί.
«κατά πρόθεσιν του τα πάντα ενεργούντος κατά την βουλήν του θελήματος αυτού».
Ο Θεός στην διακυβέρνηση του Σύμπαντος ενεργεί κατά την απόλυτη δική Του ευαρέσκεια, χωρίς να δεσμεύεται από καμμία δική μας αξίωση, ή δικό μας σχέδιο. Μένει λοιπόν στον άνθρωπο να εναρμονισθεί με το Θείο θέλημα, και όχι με τις ανθρώπινες απόψεις, γιατί το Θείο θέλημα κυβερνά τα πάντα, και έχει ορίσει τον σκοπό για το κάθε τι, και τελικά θα γίνει αυτό που η Θεία βουλή έχει ορίσει. Για παράδειγμα, όταν έχει ορίσει ότι ο μόνος δρόμος σωτηρίας είναι η πίστη στον Χριστό, είναι τραγικό για τον άνθρωπο ν’ ακολουθεί οιονδήποτε άλλον δρόμο, όσο καλός κι αν φαίνεται. Ή όταν ζητά μια συγκεκριμένη προσφορά, είναι απαράδεκτο ο άνθρωπος να προσφέρει οτιδήποτε άλλο, όσο μεγάλη αξία κι αν έχει στα μάτια του.

Εδάφια 13,14
«εν ω και υμείς ακούσαντες τον λόγο της αληθείας, το ευαγγέλιον της σωτηρίας υμών, εν ω και πιστεύσαντες εσφραγίσθητε τω Πνεύματι της επαγγελίας τω Αγίω, ος εστιν ο αρραβών της κληρονομίας ημών, εις απολύτρωσιν της περιποιήσεως, εις έπαινον της δόξης αυτού».
«Και σεις, αφού ακούσατε τον λόγον της αληθείας, το χαρμόσυνον άγγελμα της σωτηρίας σας, και το επιστέψατε, ενωθήκατε με τον Χριστόν και εσφραγισθήκατε με το Πνεύμα το Άγιον, που υποσχέθηκε ο Θεός και το οποίον είναι αρραβών της κληρονομίας μας μέχρι της απολυτρώσεως του λαού που ο Θεός απέκτησε προς έπαινον της δόξης του».

«εν ω»: Στον Χριστό.
«εσφραγίσθητε». Πήρατε επάνω σας σαν σφραγίδα. Σφραγίδα βάζομε σε κάτι που θέλομε να επικυρώσομε σαν δικό μας. Τους δικούς Του ο Θεός τους επικυρώνει, τους επισημαίνει με την σφραγίδα του Αγίου Πνεύματος. Είναι ο Θεός που σφραγίζει με το Άγιο Πνεύμα. Ο Πέτρος την Πεντηκοστή είπε στα πλήθη των οποίων η καρδιά είχε έλθει σε κατάνυξη: «Μετανοήσατε, και ας βαπτισθή έκαστος υμών εις το όνομα του Ιησού Χριστού, εις άφεσιν αμαρτιών& και θέλετε λάβει την δωρεάν του Αγίου Πνεύματος» (Πράξεις Β38).
Ποιους σφραγίζει ο Θεός; Απάντηση: «ακούσαντες τον λόγο της αληθείας, το ευαγγέλιον της σωτηρίας υμών, εν ω και πιστεύσαντες», όσους ακούνε το ευαγγέλιο και το πιστεύουν. Πάντα η πίστη είναι εξ ακοής του Λόγου του Θεού (Ρωμαίους Ι17). Και είναι στην συνέχεια το Πνεύμα που τους αναγεννά, τους φωτίζει, τους διδάσκει, έτσι ώστε η αναστημένη ζωή του Χριστού να περάσει μέσα τους. Αυτός είναι ο αγιασμός τους δια του Πνεύματος.
«ος εστιν ο αρραβών της κληρονομίας ημών». Αρραβώνας είναι η προκαταβολή που δίνεται για εγγύηση ότι, στον ορισμένο χρόνο θα εξοφληθεί πλήρες το τίμημα. Είναι και σημάδι για να θυμίζει κάποια συμφωνία που θα εκτελεσθεί στο μέλλον.
Απ’ την ουράνια κληρονομιά που έχομε σαν συγκληρονόμοι του Χριστού, τώρα δεν έχομε γευθεί παρά μια προκαταβολή. Μέσα σ’ αυτή την προκαταβολή είναι ο φωτισμός μας, η ζωοποίηση του πνεύματος μας, ένα κομμάτι δηλαδή της σωτηρίας μας, της απολύτρωσης μας. Τούτη την απολύτρωση θα την γευθούμε ολοκληρωμένη, όταν, στην ζωοποίηση του πνεύματος μας προστεθεί και αυτή του σώματος, όταν η δοξασμένη ζωή του Χριστού περάσει στην πληρότητα της μέσα μας. Μπορούμε να πούμε ότι αυτός ο αρραβώνας είναι η αιωνία μακαριότητα και κληρονομία μας εν σπέρματι, εν κυοφορία.
«Περιποίηση» είναι η απόκτηση, η περιουσία.
«εις έπαινον της δόξης αυτού». Είναι ο τελικός στόχος του έργου της απολύτρωσης μας.

Εδάφια 15,16
«Δια τούτο καγώ, ακούσας την καθ’ υμάς πίστιν εν τω Κυρίω Ιησού και την αγάπην την εις πάντας τους αγίους, ου παύομαι ευχαριστών υπέρ υμών μνείαν υμών ποιούμενος επί των προσευχών μου,»
«Δια τούτο και εγώ, αφ’ ότου άκουσα δια την πίστιν σας προς τον Κύριον Ιησούν και δια την αγάπην που έχετε προς όλους τους αγίους, δεν παύω να ευχαριστώ τον Θεόν για σας, όταν σας ενθυμούμαι εις τας προσευχάς μου,»

«ακούσας την καθ’ υμάς πίστιν εν τω Κυρίω Ιησού». Να το αντικείμενο της πίστης μας, το πρόσωπο του Κυρίου. Το να πιστεύεις δεν λέει τίποτα, όλοι πιστεύουν σε κάτι. Το που πιστεύεις, αυτό έχει σημασία.
“μνείαν υμών ποιούμενος επί των προσευχών μου»: Σας μνημονεύω στις προσευχές μου.
Θέμα προσευχής του: Ευχαριστία για την πνευματική πρόοδο των αδελφών.
Τι ζητούσε ο Παύλος στην προσευχή του για τους αδελφούς:

Εδάφια 17-19
«ίνα ο Θεός του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο πατήρ της δόξης δώη υμίν πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως εν επιγνώσει αυτού, πεφωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδίας υμών, εις το ειδέναι υμάς τις εστιν η ελπίς της κλήσεως αυτού, και τις ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας αυτού εν τοις αγίοις, και τι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεως αυτού εις ημάς τους πιστεύοντας κατά την ενέργειαν του κράτους της ισχύος αυτού,»
«και ζητώ να σας δώση ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως δια να γνωρίσετε βαθειά και να φωτίση τα μάτια της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίσετε ποία είναι η ελπίδα, η οποία είναι συνδεδεμένη με την πρόσκλησιν του, και ποιος είναι ο πλούτος της ενδόξου κληρονομίας του μεταξύ των αγίων, και πόσον πολύ μεγάλη είναι η δύναμις του σ’ εμάς που πιστεύομεν, σύμφωνα με την ενέργειαν της ισχυράς του δυνάμεως».

«ο πατήρ της δόξης»: Ο Πατέρας, η πηγή απ’ όπου μόνον προέρχεται η αληθινή δόξα. Είναι όπως αλλού αναφέρεται σαν «ο Πατέρας των οικτιρμών», κ.λ.π.
Ο Κύριος είπε στην προσευχή Του προς τον Πατέρα: «Αύτη είναι η αιώνιος ζωή, το να γνωρίζωσι σε τον μόνον αληθινόν Θεόν, και τον οποίον απέστειλας Ιησούν Χριστό» (Ιωάννης ΙΖ3). Αυτή η γνώση είναι η ίδια η ζωή. Αυτό είναι και εδώ το αίτημα του Παύλου.
Αυτή η γνώση αποκτάται με αποκάλυψη και σοφία που δίνονται απ’ τον Θεό, και δεν είναι ικανότητα και προσπάθεια του ανθρώπινου νου. Γι’ αυτό και απευθύνεται στην καρδιά, στον εσώτερο άνθρωπο, εκεί που είναι η έδρα της ηθικής αντίληψης, («πεφωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδίας υμών»), και όχι στον φυσικό νου. Άρα δεν είναι θέμα μόρφωσης ή ικανότητας του νου, αλλά καρδιάς, το αν θέλει η καρδιά. Το μάτι της καρδιάς είναι η πίστη. Με απλά λόγια, εκείνο που ζητά εδώ ο Παύλος είναι, το Πνεύμα του Θεού που έγραψε την αποκάλυψη του Θεού στην Αγία Γραφή, να σηκώσει το κάλυμμα της καρδιάς, ώστε να κατανοούμε τούτη την αποκάλυψη στον σωτηριακό της φωτισμό, ώστε να γίνει για μας ζωή. Μια αντίθετη κατάσταση βρίσκομε στο Ρωμαίους Α21 όταν λέγει: «Εσκοτίσθη η ασύνετος αυτών καρδία».
Χαρακτηριστικό ότι την αποκάλυψη την συνοδεύει με σοφία. Με την σοφία κατανοούμε την έννοια των αποκαλυπτομένων.
Και μιλά για μια βαθειά γνώση («εν επιγνώσει αυτού»), του προσώπου του Θεού και των σχεδίων Του για τον άνθρωπο, και όχι για μια επιφανειακή, μια ρηχή αντίληψη.
Απάντηση του Θεού σε τούτο το αίτημα είναι το δώρο της Γραφής, του γραπτού Του Λόγου. Από δω, κατά κύριον λόγο, μπορείς ν’ αντλήσεις τούτη την γνώση.
Τούτη την γνώση ο Θεός περιμένει απ’ τον άνθρωπο να την ζητήσει. Στο Σοφονία Α3-6 θα πει: «Θέλω αφανίσει…τους εκκλίνοντας απ’ όπισθεν του Κυρίου, και τους μη ζητούντας τον Κύριον, μηδέ εξερευνόντας αυτόν». Και στον Ωσηέ ΣΤ6: «Διότι έλεος θέλω και ουχί θυσίαν& και επίγνωσιν Θεού μάλλον παρά ολοκαυτώματα». Η διάθεση να Τον γνωρίσομε βαθειά δείχνει και την σοβαρότητα που έχομε απέναντι Του.
«εις το ειδέναι υμάς τις εστιν η ελπίς της κλήσεως αυτού, και τις ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας αυτού εν τοις αγίοις, και τι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεως αυτού εις ημάς τους πιστεύοντας κατά την ενέργειαν του κράτους της ισχύος αυτού». Είναι ο καρπός, το αποτέλεσμα τούτης της γνώσης: Να γνωρίσει ο πιστός τρία πράγματα:
Α) «τις εστιν η ελπίς της κλήσεως αυτού». Γιατί μας εκάλεσε, και τι μας έχει ετοιμάσει. Σε τι ελπίζομε. Τούτη η ελπίδα είναι που μας ωθεί να ετοιμαζόμαστε. Στο Α’ Ιωάννη Γ2,3 θα μας πει: «Αγαπητοί, τώρα είμεθα τέκνα Θεού& και έτι δεν εφανερώθη τι θέλομεν είσθαι& εξεύρομεν όμως, ότι, όταν φανερωθή, θέλομεν είσθαι όμοιοι με αυτόν& διότι θέλομεν ιδεί αυτόν καθώς είναι. Και πας όστις έχει την ελπίδα ταύτην επ’ αυτόν, καθαρίζει εαυτόν, καθώς εκείνος είναι καθαρός». Χωρίς τούτη την ελπίδα δεν έχει κανένα νόημα η χριστιανική μας ζωή, αγωνιζόμαστε για κάτι μάταιο.
Στο Τίτο Β13 μας λέγει: «Προσμένοντες την μακαρίαν ελπίδα, και επιφάνειαν της δόξης του μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού».
Β) «τις ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας αυτού εν τοις αγίοις». Τούτον τον πλούτο μπορεί να τον περιγράψει μόνον η λέξη «συγκληρονόμοι» του Χριστού. Η δική Του κληρονομιά, σαν μονογενούς Υιού του Θεού, είναι και δική μας. Είναι ανάγκη να γνωρίσομε και να καλλιεργήσομε στην σκέψη μας αυτόν τον πλούτο, γιατί διαφορετικά δεν θα ποθήσομε τον ουρανό, και θα μας ναρκώσουν τα μάταια του κόσμου τούτου.
Γ) «τι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεως αυτού εις ημάς τους πιστεύοντας κατά την ενέργειαν του κράτους της ισχύος αυτού».
Ο Παύλος που είχε καταλάβει και πειραματισθεί τούτη την δύναμη έλεγε: «Τα πάντα δύναμαι δια του ενδυναμούντος με Χριστού» (Φιλιππησίους Δ13). Τούτη η δύναμη είναι στην διάθεση αυτών που πιστεύουν. Για παράδειγμα, στην ιδιαίτερη πατρίδα Του ο Κύριος δεν μπορούσε να κάνει θαύματα, όχι γιατί δεν υπήρχε η δύναμη, αλλά γιατί δεν Τον πίστευαν (Μάρκος ΣΤ5). Και στην Μάρθα είπε: «Δεν σοι είπον, ότι εάν πιστεύσεις, θέλεις ιδεί την δόξαν του Θεού», Ιωάννης ΙΑ40.
Τούτης της δύναμης έχομε δείγμα:

Εδάφια 20,21
«ην ενήργησεν εν τω Χριστώ εγείρας αυτόν εκ νεκρών, και εκάθισεν εν δεξιά αυτού εν τοις επουρανίοις υπεράνω πάσης αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και παντός ονόματος ονομαζομένου ου μόνον εν τω αιώνι τούτω, αλλά και εν τω μέλλοντι&»
«Την οποίαν έδειξε ενεργόν εν τω Χριστώ, όταν τον ανέστησε εκ νεκρών και τον εκάθισε εις τα δεξιά του εις τα επουράνια, υπεράνω από κάθε αρχήν και εξουσίαν και δύναμιν και κυριότητα και από κάθε όνομα που ονομάζεται όχι μόνον εις τον κόσμον τούτον, αλλά και εις τον μέλλοντα»

Ποία είναι η μεγαλύτερη δύναμη, που δεν μπόρεσε ποτέ να νικήσει ο άνθρωπος; Ο θάνατος. Εδώ ακριβώς φάνηκε και η δύναμη του Θεού, στην ανάσταση του Χριστού σαν απαρχή για την ανάσταση όλου του ανθρωπίνου γένους. Οπότε έρχεται απλή η σκέψη, όταν υψώνεται ανυπέρβλητη η δυσκολία: «Ο Θεός έχει την δύναμη ν’ αναστήσει απ’ τους νεκρούς& το δικό μου το πρόβλημα είναι πιο μεγάλο;» Μια τέτοια δύναμη είναι στην διάθεση του κάθε ενός που Τον εμπιστεύεται.
Η δύναμη Του φαίνεται επίσης στο ότι όλα τα έχει υποτάξει στον Χριστό, στον Χριστό σαν Υιό ανθρώπου. Θα πει στον Ψαλμό ΡΙ1: «Είπεν ο Κύριος προς τον Κύριον μου, Κάθου εκ δεξιών μου, εωσού θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιον των ποδών σου».
«εις τα δεξιά του»: Είναι η υψηλότερη θέση, στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης. Εκεί, μαζί με τον Χριστό σαν Κεφαλή της, κάθεται ήδη η Εκκλησία, («Μας συνανέστησε και συνεκάθισεν εν τοις επουρανίοις δια Ιησού Χριστού», Εφεσίους Β6).
«υπεράνω από κάθε αρχήν και εξουσίαν και δύναμιν και κυριότητα». Πρόκειται για συγκεκριμένες οντότητες που ασκούν εξουσία στον πνευματικό κόσμο. Στο Εφεσίους ΣΤ12 θα μας πει: «Δεν είναι η πάλη ημών εναντίον εις αίμα και σάρκα, αλλ’ εναντίον εις τας αρχάς, εναντίον εις τας εξουσίας, εναντίον εις τους κοσμοκράτορες του σκότους του αιώνος τούτου, εναντίον εις τα πνεύματα της πονηρίας εν τοις επουρανίοις». Εδώ πρόκειται για εχθρικές δυνάμεις. Το ίδιο και στο Δανιήλ Ι13: «Πλην ο άρχων της βασιλείας της Περσίας ανθίστατο εις εμέ είκοσι μία ημέραν& αλλ’ ιδού, ο Μιχαήλ, εις των πρώτων αρχόντων, ήλθε να με βοηθήση…», λόγια που λέγει ο άγγελος στον Δανιήλ. Στο Αποκάλυψη ΙΒ7-9 μας αναφέρεται: «Και έγεινε πόλεμος εν τω ουρανώ& και ο Μιχαήλ και οι άγγελοι αυτού επολέμησαν κατά του δράκοντος, κι ο δράκων επολέμησε και οι άγγελοι αυτού». Στο Αποκάλυψη Δ μας αναφέρει για 24 θρόνους, δίπλα στον θρόνο του Θεού, και για 4 όντα με εξαιρετικές εξουσίες. Στο Ρωμαίους Η38 αναφέρει: «Ούτε άγγελοι, ούτε αρχαί, ούτε δυνάμεις…μπορούν να μας χωρήσουν απ’ την αγάπη του Θεού». Εδώ επίσης υπονοεί για όντα στον ουρανό («ύψος»), και για όντα στο «βάθος» (οι εξουσίες του Άδη). Στο Κολοσσαείς Α16 αναφέρει για θρόνους, κυριότητες, αρχές και εξουσίες. Και στο Φιλιππησίους Β10 μιλά για επουράνια, επίγεια, και καταχθόνια. Πάνω απ’ όλα αυτά τα όντα είναι ο Χριστός και η Εκκλησία Του, και σ’ Αυτόν θα κλίνει κάθε γόνυ (Φιλιππησίους Β10).

Εδάφια 22,23
«και πάντα υπέταξεν υπό τους πόδας αυτού, και αυτόν έδωκε κεφαλήν υπέρ πάντα τη εκκλησία, ήτις εστί το σώμα αυτού, το πλήρωμα του τα πάντα εν πάσι πληρουμένου».
«Και όλα υπέταξε κάτω από τα πόδια του και αυτόν έκανε Κεφαλήν υπεράνω όλων εις την εκκλησίαν, η οποία είναι το σώμα του, το συμπλήρωμα εκείνου που γεμίζει τα πάντα εν πάσι».

«και πάντα υπέταξεν υπό τους πόδας αυτού». Είναι τώρα όλα υποτεταγμένα στον Χριστό; Όχι. Στο Εβραίους Β8 θα μας πει: «Πάντα υπέταξεν υποκάτω των ποδών αυτού& διότι υποτάξας εις αυτόν τα πάντα, δεν αφήκεν ουδέν ανυπότακτον εις αυτόν. Τώρα όμως δεν βλέπομεν έτι τα πάντα υποτεταγμένα εις αυτόν». Τώρα είμαστε ακόμα στην περίοδο που γίνεται ο αγώνας να υποταχθούν. Θα υποταχθεί ο κόσμος, ο Διάβολος, και τελευταίος ο θάνατος: «Ύστερον θέλει είσθαι το τέλος, όταν παραδώσει την βασιλείαν εις τον Θεόν και Πατέρα, όταν καταργήσει πάσαν αρχή και πάσαν εξουσίαν και δύναμιν. Διότι πρέπει να βασιλεύει, εωσού θέσει πάντας τους εχθρούς υπό τους πόδας αυτού& έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος…» (Α’ Κορινθίους ΙΕ24-28).
«και αυτόν έδωκε κεφαλήν υπέρ πάντα τη εκκλησία». Ο Χριστός είναι η κεφαλή της Εκκλησίας ως αρχηγός της και ως πηγή ανεξάντλητος της ζωής της. Ζει η Εκκλησία γιατί αντλεί την ζωή από την κεφαλή της. Ζει διότι ζει η κεφαλή της.
«το πλήρωμα του τα πάντα εν πάσι πληρουμένου». Το «πληρουμένου» είναι εις μέση έννοια, αντί του «πληρούντος», όχι σε παθητική. Ο Χριστός γεμίζει τα πάντα. Όταν έφερε την Δημιουργία στην ύπαρξη – «Πάντα δι’ αυτού έγειναν& και χωρίς αυτού δεν έγεινεν ουδέ εν τω οποίον έγεινεν», Ιωάννης Α3 – συνδέθηκε μαζί της, και άρχισε να της διοχετεύει ζωή και φως -«Εν αυτώ ήτο ζωή…Ήτο το φως το αληθινό, το οποίον φωτίζει πάντα άνθρωπον», Ιωάννης Α4,9), καθώς και ό,τι της χρειάζεται για να συντηρηθεί και να κινηθεί προς τον σκοπό για τον οποίον επλάσθηκε.
Η Εκκλησία αναφέρεται εδώ σαν «σώμα» και «πλήρωμα», «συμπλήρωμα» του Χριστού. Το ίδιο στο Α’ Κορινθίους ΣΤ15 («Τα σώματα σας είναι μέλη του Χριστού»), Α’ Κορινθίους ΙΒ12. Και η ερώτηση είναι, Δεν είναι ο Χριστός από μόνος Του τέλειος και αυτάρκης; Έχει ανάγκη από συμπλήρωμα; Πρόκειται για μυστήριο, η σχέση του Χριστού με την Εκκλησία, (μια σχέση που θα ολοκληρωθεί στην στιγμή του γάμου (Αποκάλυψη ΚΑ)), η αναγκαιότητα του ενός για τον άλλο. Θα μας πει στο Εφεσίους Ε32: «Το μυστήριο τούτο είναι μέγα& εγώ δε λέγω τούτο περί του Χριστού και της εκκλησίας».
Αν θέλαμε να σηκώσομε λίγο το πέπλο αυτού του μυστηρίου, με το φως που μας έχει δώσει ο Θεός, θα μπορούσαμε να πούμε: Όντως, χωρίς την Εκκλησία ο Χριστός θα εστερείτο εκείνο που τον κάνει «Χριστό». Για ποιους θ’ ασκούσε λύτρωση, μεσιτεία, βασιλεία; Μέσω ποίων θα απεκαλύπτετο; Στην ένωση της Εκκλησίας μαζί Του παράγονται οι καρποί του Πνεύματος που αποκαλύπτουν την δόξα του Θεού, όπως στην ένωση του άνδρα με την γυναίκα γεννιούνται τα παιδιά, που μέχρι τότε μόνον εν δυνάμει υπάρχουν στον άνδρα. (Διαβάζομε στο Εβραίους Ζ10 ότι ο Λευί ήταν «εν τη οσφύι του πατρός αυτού», πολύ πριν γεννηθεί. Δεν θα ερχόταν όμως ποτέ στην ύπαρξη εάν δεν μεσολαβούσε και η Σάρρα, το συμπλήρωμα του Αβραάμ). Ή αν το πάρομε από μια άλλη άποψη, προορισμός του σπόρου είναι να φέρει καρπό. Εάν δεν το κάνει, «αυτός μόνος μένει» (Ιωάννης ΙΒ24), χωρίς ποτέ να φανεί η δυνατότητα της ζωής που έχει μέσα του.
Ας σκεφθούμε έναν υποθετικό διάλογο του Κυρίου με τους αγγέλους, σαν επέστρεψε στον ουρανό, με την Ανάληψη: «Κύριε υπέφερες για τους ανθρώπους τρομερά, εκεί κάτω. Το γνωρίζουν όμως όλοι τι έκανες γι’ αυτούς; Όχι, απάντησε ο Κύριος, μόνον λίγοι εκεί στην Παλαιστίνη. Αλλά τους έχω ζητήσει, απ’ τον Πέτρο, τον Ιάκωβο, τον Ιωάννη και μερικούς άλλους, να το κάνουν σκοπό στην ζωή τους, να το πουν σε άλλους, και αυτοί σε άλλους, έτσι που και ο τελευταίος άνθρωπος στην γη να το ακούσει. Οι άγγελοι κύτταξαν απορημένοι, Ναι, αλλά εάν ο Πέτρος και οι άλλοι αποκάμουν; Εάν οι άλλοι που έλθουν μετά απ’ αυτούς ξεχασθούν; Και ο Κύριος απάντησε: Βασίζομαι σ’ αυτούς. Αυτοί είναι πλέον Εγώ στην γη, η συνέχεια μου, το συμπλήρωμα μου. Ό,τι δεν μπορώ να κάνω παρά μόνον με θαύματα, το κάνω μέσω αυτών». Είναι, λοιπόν, η Εκκλησία Του η συνέχεια της δικής Του ενσάρκωσης εδώ στην γη.
Επίσης, θα μπορούσαμε να πούμε, Τι θα ωφελούσε εάν κάποιος επιστήμονας εύρισκε το φάρμακο για τον καρκίνο, αλλά δεν βρισκόταν κανένας να το πειραματιστεί στον εαυτόν του. Τι θα ωφελούσε εάν ο Χριστός ολοκληρωνε το έργο σωτηρίας, εάν ο Θεός έδινε την χάρη, το έλεος, την συγχώρηση, την δύναμη Του, και δεν βρισκόταν οι πιστοί να τα πειραματισθούν και να καρποφορήσουν πάνω σ’ αυτά. Τούτα όλα θα ήταν σαν να μην είχαν γίνει, σαν να μην είχαν προσφερθεί.
Εάν δεν υπήρχε η Εκκλησία ποτέ ο κόσμος δεν θα γνώριζε τον πλούτο του χαρακτήρα του Χριστού. Στην σύζευξη του Χριστού με τους πιστούς Του φάνηκε η αγάπη, το έλεος, η σοφία Του, η δύναμη Του ν’ αλλάζει καρδιές, να ανασταίνει. Είναι οι πιστοί Του που ακτινοβολούν την δόξα Του, όπως η λάμπα ακτινοβολεί το φως του ηλεκτρικού ρεύματος, που δεν θα μπορούσε να φανεί διαφορετικά. Να γιατί Του είμαστε το απαραίτητο συμπλήρωμα. Είναι εμάς που γεμίζει, και έτσι μέσα από μας αποκαλύπτεται. Χριστός χωρίς την Εκκλησία θα ήταν σαν μια καρδιά γεμάτη αγάπη και καλά συναισθήματα, που της λείπει ο λόγος, η γλώσσα να τα εκφράσει, της λείπουν τα χέρια και τα πόδια να τα κάνει πράξη. Τι είναι, για παράδειγμα, τα χέρια και το στόμα του πιστού; Είναι τα όργανα με τα οποία αποκαλύπτεται η αγάπη του Χριστού που κυβερνά την καρδιά του.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2

Εδάφια 1,2
Και υμάς όντας νεκρούς τοις παραπτώμασι και ταις αμαρτίαις, εν αις ποτε περιεπατήσατε κατά τον αιώνα του κόσμου τούτου, κατά τον άρχοντα της εξουσίας του αέρος, του πνεύματος του νυν ενεργούντος εν τοις υιοίς της απειθείας·
Και σας που ήσαστε νεκροί ένεκα των παραπτωμάτων και των αμαρτιών, μέσα εις τας οποίας εζήσατε κάποτε σύμφωνα με την πορείαν του κόσμου τούτου, ακολουθούντες τον άρχοντα της εξουσίας του αέρος, το πνεύμα που τώρα ενεργεί μεταξύ των απειθών ανθρώπων.

Το κύριο ρήμα που λείπει εδώ βρίσκεται στο εδάφιο 5: Μας εζωοποίησε μαζί με τον Χριστόν.
Και υμάς όντας νεκρούς τοις παραπτώμασι και ταις αμαρτίαις: Η κατάσταση του ανθρώπου που δεν έχει δεχθεί το λυτρωτικό έργο του Χριστού, νεκρός· εδώ εννοεί πνευματικά νεκρός, κατά την έννοια που ο Κύριος είπε στον νέο, που του ζήτησε να Τον ακολουθήσει: Αφησε τους νεκρούς να θάψουν τους δικούς τους νεκρούς, Λουκάς Θ60. Επίσης στο Ιωάννης Ε25: Ερχεται ώρα, και ήδη είναι, ότε οι νεκροί θέλουσιν ακούσει την φωνήν του Υιού του Θεού, και οι ακούσαντες θέλουσιν ζήσει. Πνευματικά νεκρός σημαίνει, αποκομμένος απ’ το Θεό, τη πηγή της ζωής. Και ένας νεκρός δεν ακούει, δεν καταλαβαίνει, ούτε αισθάνεται· γι’ αυτό λέγει στο Εφεσίους Ε14: Σηκώθητι ο κοιμώμενος, και ανάστηθι εκ των νεκρών, και θέλει σε φωτίσει ο Χριστός. Πρώτα θα πρέπει ο άνθρωπος να συναναστηθεί με το Χριστό, (αφού μετανοήσει και πιστεύσει), και μετά θ’ αρχίσει να καταλαβαίνει τα πνευματικά πράγματα, τα πράγματα του Θεού.
Τοις παραπτώμασι και ταις αμαρτίαις: Η αιτία του πνευματικού θανάτου. Θα πει στο Ρωμαίους ΣΤ23, Ο μισθός της αμαρτίας είναι θάνατος. Η αμαρτία είναι πράξη εχθρική στο Θείο θέλημα, κάνει τον άνθρωπο επαναστάτη, και έτσι τον αποκόβει απ’ τον Θεό. Στο Εφεσίους Δ18 προσδιορίζει τούτο τον θάνατο μ’ αυτά τα λόγια: Σκοτισμένοι κατά τη διάνοιαν, αποξενωμένοι από την ζωήν του Θεού εξ αιτίας της αγνοίας που υπάρχει μέσα τους, ένεκα της πορώσεως της καρδιάς τους.
Αμαρτία σημαίνει αστοχία, αποτυχία να βρεις το στόχο της ζωής, να είσαι εκεί που έπρεπε να είσαι, εκεί που σε θέλει ο Θεός να είσαι. Σαν το ποτάμι που ξέφυγε απ’ τη κοίτη του, ή το τραίνο απ’ τις ράγες του.
Παράπτωμα είναι από τα παρά + πέφτω, πέφτω δίπλα, πέφτω έξω από το δρόμο. Είναι όταν κάποιος πέσει έξω από το σωστό δρόμο, απ’ την αλήθεια. Μπορεί να θεωρηθεί και σαν παράβαση γνωστού νόμου.
Εν αις ποτε περιεπατήσατε κατά τον αιώνα του κόσμου τούτου. Αιώνας του κόσμου τούτου είναι το πνεύμα της εποχής, το πνεύμα του κόσμου.
Περιεπατήσατε: Δεν πρόκειται για σποραδικές αμαρτίες, αλλά για την αμαρτία σαν τρόπο ζωής, σαν δρόμο που ακολουθεί ο άνθρωπος· είναι ένας τρόπος, ένας δρόμος που τον έχει διαμορφώσει το πνεύμα του κόσμου, είναι οι αξίες, τα ιδανικά, οι στόχοι, τα πρότυπα του κόσμου, και η επιθυμία να τα επιτύχεις όλα αυτά.
Κάποτε: Πριν δεχθούν το λυτρωτικό έργο του Χριστού.
Κατά τον άρχοντα της εξουσίας του αέρος. Είναι αυτός που έχει διαμορφώσει αυτό το πνεύμα στο κόσμο, ο Διάβολος. Θα πει στο Εφεσίους ΣΤ12: Δεν είναι η πάλη ημών εναντίον εις αίμα και σάρκα, αλλ’ εναντίον εις τας αρχάς, εναντίον εις τας εξουσίας, εναντίον εις τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου, εναντίον εις τα πνεύματα της πονηρίας εν τοις επουρανίοις, και στο Α’ Ιωάννου Ε19: Ο κόσμος όλος εν τω πονηρώ κείται.
Ο αέρας είναι αυτός που σκεπάζει τα πάντα, είναι όμως κάτω απ’ τον ουρανό. Ο Διάβολος δεν έχει εξουσία στον ουρανό, εξουσιάζει όμως τα πάντα στον κόσμο, (Τηλεόραση, Εκπαίδευση, Ψυχαγωγία, Πολιτική, Επιστήμες – Σε κανέναν τομέα της ανθρώπινης ζωής δεν υπάρχει η τάση να δοξασθεί ο Θεός, απ’ όπου ξεκινά κάθε τι καλό).
Ενα άλλο χαρακτηριστικό του αέρα είναι ότι γεμίζει τα πάντα, ενεργεί χωρίς να τον βλέπεις. Αυτό χαρακτηρίζει ένα πνεύμα, όπως τον Διάβολο, ή και το Αγιο Πνεύμα, Ιωάννης Γ8.
Του πνεύματος του νυν ενεργούντος εν τοις υιοίς της απειθείας. Ο Διάβολος είναι πνεύμα, και έχει τρόπο να ενεργεί και να κατευθύνει τους υιούς της απειθείας, είναι αυτοί που απειθούν στο Θείο θέλημα. Οποιος απειθεί στο Θείο θέλημα, δεν ακολουθεί έναν δικό του, έναν τρίτο δρόμο, δεν υπάρχει τέτοιος, αλλά σ’ αυτόν ενεργεί ο Διάβολος, έστω κι αν ο άνθρωπος δεν το γνωρίζει ή δεν το παραδέχεται. Ο Κύριος είπε, Οποιος δεν είναι μαζί μου, είναι εναντίον μου· και όποιος δεν μαζεύει μαζί μου, σκορπίζει, Λουκάς ΙΑ23.
Το τρόπο που ενεργεί ο Λόγος του Θεού τον ονομάζει «μεθοδείες», Εφεσίους ΣΤ11, εργάζεται, δηλαδή, μεθοδικά για το κακό.

Εδάφιο 3
Εν οις και ημείς πάντες ανεστράφημεν ποτε εν ταις επιθυμίαις της σαρκός ημών, ποιούντες τα θελήματα της σαρκός και των διανοιών, και ήμεν τέκνα φύσει οργής, ως και οι λοιποί.
Μεταξύ των οποίων και όλοι εμείς κάποτε εζήσαμεν μέσα εις τας επιθυμίας της σαρκός μας, κάνοντες τα θελήματα της σαρκός και των διανοιών μας και ήμαστε εκ φύσεως παιδιά οργής, όπως και οι λοιποί.

Μεταξύ των οποίων, εννοεί, των υιών της απειθείας.
Και ημείς πάντες: Ολοι χωρίς εξαίρεση. Είναι θέμα κληρονομιάς από τον πρώτο γενάρχη, (εκ φύσεως παιδιά οργής). Θα πει ο Δαβίδ στον Ψαλμό ΝΑ5: Ιδού συνελήφθην εν ανομία και εν αμαρτία με εγέννησεν η μήτηρ μου. Και στο Ιώβ ΙΑ12 λέγει: Γεννάται ο άνθρωπος ονάριον άγριον.
Ανεστράφημεν ποτε εν ταις επιθυμίαις της σαρκός ημών. Είναι οι επιθυμίες της σάρκας που κυβερνούν το φυσικό άνθρωπο, και τούτο διότι τον έχει πλανήσει ο Διάβολος ότι, στην εκπλήρωση των σαρκικών επιθυμιών θα βρει τη πληρότητα που ποθεί η ψυχή του. Ηταν σ’ αυτό ακριβώς που τον παρέσυρε στην Εδέμ, και έτσι έκανε κατάσχεση στη θέληση του. Ο Λόγος του Θεού θα πει στο Τίτο Γ3: Ημεθα ποτέ και ημείς ανόητοι, απειθείς, πλανώμενοι, δουλεύοντες εις διαφόρους επιθυμίας και ηδονάς…Δηλαδή τις επιθυμίες τις υπηρετούσαμε, είμαστε δούλοι σ’ αυτές.
Σάρκα είναι ο φυσικός άνθρωπος καθώς κυβερνιέται από το πνεύμα του ατομισμού, του εγωκεντρισμού. Το αντίθετο της σάρκας είναι η ζωή του Πνεύματος, μια ζωή ολοκληρωτικά δοσμένη στο έργο του καλού, στο έργο της αγάπης.
Ποιούντες τα θελήματα της σαρκός και των διανοιών. Πάνω στη διάνοια του φυσικού ανθρώπου ο Λόγος του Θεού αναφέρει ότι ο φυσικός άνθρωπος είναι, εσκοτισμένος την διάνοιαν, δια την άγνοια την ούσαν εν αυτώ, δια την πώρωσιν της καρδίας αυτού, Εφεσίους Δ18.
Τέκνα οργής: Ανθρωποι πάνω στους οποίους είναι η οργή του Θεού, ιδέ Ρωμαίους Α.

Εδάφια 4,5
Ο δε Θεός πλούσιος ων εν ελέει, δια την πολλήν αγάπην αυτού ην ηγάπησεν ημάς, και όντας ημάς νεκρούς τοις παραπτώμασι συνεζωοποίησε τω Χριστώ· χάριτι εστε σεσωσμένοι·
Αλλ’ ο Θεός, επειδή είναι πλούσιος εις ευσπλαγχνίαν ένεκα της πολλής αγάπης με την οποίαν μας αγάπησε, αν και είμαστε νεκροί ένεκα των παραπτωμάτων, μας εζωοποίησε μαζί με τον Χριστόν, – δια χάριτος είσθε σεσωσμένοι.

Εστε σεσωσμένοι. Τούτο το εδάφιο θα μας εξηγήσει τι ο Λόγος του Θεού εννοεί σαν σωτηρία για τον άνθρωπο: Συνεζωοποίησε τω Χριστώ. Σωτηρία είναι η ζωοποίηση του ανθρώπου στην ένωση του με τον Χριστό.
Η προηγουμένη κατάσταση του ανθρώπου: Νεκροί (αποκομένοι απ’ τον Θεό) ένεκα των παραπτωμάτων. Και ένας νεκρός δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να ζωοποιηθεί. Ενα πτώμα μπορεί να είναι μέσα σε ομορφιές, σε μυρωδιές, αλλά δεν καταλαβαίνει τίποτα. Δεν βλέπουν τις ομορφιές του Θεού. Δεν ακούν τη κλήση του Θεού. Παραμένουν ψυχροί εμπρός στην αγάπη Του. Δεν έχουν κανένα ενδιαφέρον για τις αιώνιες πραγματικότητες, για τη ζωή του Πνεύματος. Αρα η σωτηρία δεν μπορεί να προέλθει κατά κανένα τρόπο απ’ τη πλευρά του ανθρώπου, (από κάποιο έργο ή προσφορά του)· ο άνθρωπος εν σχέσει με τον Θεό είναι νεκρός, και ένας νεκρός δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Η σωτηρία μπορεί να προέλθει μόνο απ’ τη χάρη του Θεού, χάριτι εστε σεσωσμένοι, σε χρόνο παρακείμενο, που σημαίνει ότι το γεγονός έχει ήδη γίνει, είναι τετελεσμένο, χωρίς ν’ απαιτείται καμμία συμμετοχή του ανθρώπου. Αυτό βέβαια όσον αφορά το παρελθόν του ανθρώπου, δια του Χριστού έχει ελευθερωθεί απ’ την αμαρτία πλήρως. Μένει τώρα να βαδίσει ένα μέλλον που ανοίγεται εμπρός Του, τώρα μαζί με το Χριστό. Ο ναυαγός σώθηκε, μένει όμως τώρα να φθάσει στο λιμάνι με το πλοίο που τον έσωσε.
Η πηγή αυτής της χάρης: Ο πλούτος της ευσπλαγχνίας του Θεού, η πολλή Του αγάπη για τον άνθρωπο.
Συνεζωοποίησε τω Χριστώ: Δεν εννοείται ζωή, σωτηρία στον άνθρωπο, παρά στην ένωση του με το πρόσωπο του Χριστού. Αν βγάλεις τον Χριστό, δεν υπάρχει σωτηρία, ζωή, (πνευματική ζωή, αιώνια ζωή). Στο Α’ Ιωάννου Ε12 θα πει: Οστις έχει τον Υιόν, έχει την ζωή.

Εδάφιο 6
Και συνήγειρε και συνεκάθισεν εν τοις επουρανίοις εν Χριστώ Ιησού.
Και μας ανέστησε μαζί και μας εκάθισε μαζί εις τα επουράνια εν Χριστώ Ιησού.

Συνήγειρε: Τώρα, πνευματικά. Στη παρουσία Του και σωματικά.
Συνεκάθισεν εν τοις επουρανίοις εν Χριστώ Ιησού. Μιλά για γεγονός ήδη πραγματοποιημένο. Ο Ιησούς Χριστός είναι η κεφαλή της Εκκλησίας. Και όπου η κεφαλή, εκεί και το σώμα. Και η θέση της κεφαλής της Εκκλησίας είναι εις τα δεξιά του θρόνου του Θεού, κεφάλαιον Α20.
Εν Χριστώ Ιησού: Είναι στην ένωση με το Χριστό που κατέχει κάποιος αυτή τη θέση. Είναι αυτή η θέση που εννοούσε ο Κύριος όταν έλεγε: Πηγαίνω να σας ετοιμάσω τόπο, Ιωάννης ΙΔ2.
Στο Κολοσσαείς Γ3 θα μας πει: Διότι απεθάνετε, και η ζωή σας είναι κεκρυμμένη μετά του Χριστού εν τω Θεώ. Οταν ο Χριστός, η ζωή ημών, φανερωθή, τότε και σεις μετ’ αυτού θέλετε φανερωθή εν δόξη.

Εδάφιο 7
Ινα ενδείξηται εν τοις αιώσι τοις επερχομένοις τον υπερβάλλοντα πλούτον της χάριτος αυτού εν χρηστότητι εφ’ ημάς εν Χριστώ Ιησού.
Δια να δείξη εις τους μέλλοντας αιώνας τον υπερβολικόν πλούτον της χάριτος του εις καλωσύνην που έδειξε σ’ εμάς δια του Ιησού Χριστού.

Ολα στη Δημιουργία, όσα δημιουργήθηκαν, αλλά και οι ενέργειες του Θεού, έχουν ένα σκοπό, ν’ αποκαλύψουν τον Δημιουργό. Και η σωτηρία που προσεφέρθη στον άνθρωπο είναι καρπός μόνο της καλωσύνης του Θεού, και σκοπό έχει ν’ αποκαλύψει τούτη τη καλωσύνη.
Εν τοις αιώσι τοις επερχομένοις: Είναι οι αλεπάλληλες φάσεις της αιωνιότητας. Αντίστοιχη η φράση: Εις τους αιώνας των αιώνων. Τώρα είναι, ο αιώνας του κόσμου τούτου, εδάφιο 2.
Τον υπερβάλλοντα πλούτον της χάριτος αυτού: Ποιά μεγαλύτερη χάρη από του να σε καθίσει στα δεξιά Του μαζί με τον Χριστό.
Εν Χριστώ Ιησού. Το τονίζει με έμφαση, όλη η χάρη του Θεού έρχεται στον άνθρωπο μόνο στην ένωση του με τον Χριστό.

Εδάφια 8,9
Τη γαρ χάριτι εστε σεσωσμένοι δια της πίστεως· και τούτο ουκ εξ υμών, Θεού το δώρον· ουκ εξ έργων, ίνα μη τις καυχήσηται.
Διότι δια της χάριτος είσθε σωσμένοι δια της πίστεως και αυτό δεν προέρχεται από σας, αλλά είναι του Θεού δώρον, όχι από έργα, δια να μπορή κανείς να καυχηθή.

Η πίστη είναι το μέσον που ο άνθρωπος παίρνει το δώρο της σωτηρίας απ’ το χέρι του Θεού. Είναι το άπλωμα του χεριού της καρδιάς για να πάρει ό,τι ο Θεός προσφέρει.
Ας αναφερθούν μερικοί λόγοι, γιατί η σωτηρία είναι μόνο εκ του Θεού και όχι εκ του ανθρώπου, (κάποιο έργο ή προσπάθεια του ανθρώπου που θα έπρεπε ο Θεός να το αμείψει):
Α) Ο Κύριος είπε: Ούτω και σεις, όταν κάμητε πάντα τα διαταχθέντα εις εσάς, λέγετε, ότι δούλοι αχρείοι είμεθα· επειδή εκάμαμεν ό,τι εχρεωστούμεν να κάμωμεν, Λουκάς ΙΖ10. Ο,τι καλό κάνομε είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνομε, αυτός είναι ο σκοπός για τον οποίο και πλασθήκαμε, και δεν περισεύει κάτι να αντισταθμίσει αντίστοιχα κακά. Το αν σώσεις κάποιον από θάνατο δεν σου δίνει δικαίωμα να σκοτώσεις αντίστοιχα έναν.
Β) Πάσα δόσις αγαθή, και παν δώρημα τέλειον, είναι άνωθεν, καταβαίνον εκ του πατρός των φώτων, Ιακώβου Α17.
Ουδείς αγαθός, ειμή εις, ο Θεός, Λουκάς ΙΗ19.
Κάθε τι καλό έρχεται απ’ τον Θεό. Το να ζητάς τη σωτηρία απ’ τα έργα, είναι σαν εκείνον που ζητούσε απ’ τον δανειστή του δανεικά, για να ξεπληρώσει προηγούμενο προς αυτόν χρέος.
Γ) Το σπουδαιότερο, η αμαρτία του ανθρώπου είναι, στην ουσία της, προσβολή στην αγιότητα του Θεού. Και μια προσβολή δεν αποκαθίσταται με δώρα, αλλά με ελεύθερη έκφραση μετάνοιας, απ’ τη μεριά αυτού που έχει προσβάλλει, και με την ελεύθερη παροχή συγνώμης απ’ τη μεριά αυτού που έχει θιχθεί. Και τους όρους της συνδιαλλαγής δεν μπορεί να τους ορίσει, παρά ο θιγόμενος. Ποτέ ο άνθρωπος δεν μπορεί ν’ αναγκάσει το Θεό να του δώσει συγνώμη. Το μόνο που μπορεί είναι να τη δεχθεί με πίστη, εάν ο Θεός του τη δώσει. Πράγμα που ήδη το έχει κάνει με το λυτρωτικό έργο του Χριστού.
Δ) Ο Θεός είναι τέλειος. Τίποτα που μπορεί να προσφέρει ο εκ φύσεως ατελής άνθρωπος δεν μπορεί να ικανοποιήσει αυτή την τελειότητα. Είναι αδύνατο για τον πεσμένο άνθρωπο να φυλάξει όλο το νόμο του Θεού. Γεννιέται διεστραμμένος. Είναι η κληρονομικά διεστραμμένη φύση του που τον εμποδίζει. Θα πει στο Ιακώβου Β10: Οστις φυλάξει όλον τον νόμο, και πταίσει εις εν, έγινεν ένοχος πάντων. Τα χίλια καλά βήματα δεν σε σώζουν από το ένα παραπάτημα στο γκρεμό. Και για να πέσει ο πολυέλαιος, αρκεί να κοπεί μόνο ένας κρίκος απ’ την αλυσσίδα. Και ο κλέπτης δεν μπορεί να ζητήσει την αθώωση του γιατί από τις 365 μέρες του χρόνου έκλεψε μόνο τη μία.
Και από το άλλο μέρος, επειδή, κατά τα ανθρώπινα μέτρα, υπάρχουν άνθρωποι περισσότερο και λιγότερο καλοί, το να θέλει ο άνθρωπος να ικανοποιήσει τη δικαιοσύνη του Θεού με τα έργα του, είναι σαν έναν στο βάθος του ωκεανού, και έναν άλλο ψηλά στο Εβερεστ να προσπαθούν να πιάσουν τα άστρα.
Ας αναφερθεί και τούτο: Εις τον όστις λοιπόν εξεύρει να κάμνη το καλόν και δεν το κάμνει, εις αυτόν είναι αμαρτία, Ιακώβου Δ16. Ποιός είναι που δεν έχει παραλείψει καλό που όφειλε να κάνει…
Εάν μπορούσε να επιτευχθεί η σωτηρία με τα έργα του ανθρώπου δεν θα χρειαζόταν η σταυρική θυσία του Χριστού: Απεχωρίσθητε από του Χριστού όσοι δικαιώνεσθε δια του νόμου· εξεπέσατε της χάριτος, Γαλάτας Ε2-6. Τι περιφρόνηση στο Θεό να περιφρονείς ένα τέτοιο δώρο Του, και να υψώνεις στη θέση του τη δική σου προσπάθεια! Βδέλυγμα στα μάτια Του.
Ε) Εάν ήταν από έργα θα ήταν μια απαίτηση, ένα δικαίωμα του ανθρώπου, όπως το μεροκάματο στον εργάτη. Θα είχε λόγο ο άνθρωπος να καυχάται ενώπιον του Θεού και ν’ απαιτεί. Αλλά κανείς δεν μπορεί να καυχηθεί ενώπιον του Θεού, να θεμελιώσει κάποιο δικαίωμα, μας λέγει ο Λ.τ.Θ. στο Α’ Κορ. Α29.
ΣΤ) Και να θέλει ο άνθρωπος να επιτύχει τη σωτηρία του είναι τόση η δύναμη της αμαρτίας, η διαστροφή που φέρνει στη συνείδηση, το σκοτείνιασμα στο νου, που είναι σαν να θέλει το ποτάμι που ξέφυγε απ’ τη κοίτη του να επιστρέψει μόνο του σ’ αυτή· ή το εκτροχιασμένο τραίνο να επιστρέψει μόνο του στις ράγες του. Οσο αγωνίζεται αυτός που βούλιαξε στο βούρκο, τόσο θα βυθίζεται πιο πολύ. Θέλει κάποιο χέρι να τον τραβήξει έξω. Τούτο το χέρι είναι η χάρη του Θεού.
Δια της πίστεως. Να προσέξομε, η πίστη δεν είναι κάτι που αμείβει ο Θεός και δίνει τη σωτηρία, (θα επιστρέφαμε τότε στη σωτηρία με τα έργα του ανθρώπου). Είναι απλά το μέσο με το οποίο ο άνθρωπος οικειοποιείται το δώρο του Θεού. Το δώρο που δίνεις στον ζητιάνο δεν είναι, σε καμμία περίπτωση, αμοιβή για το άπλωμα του χεριού του. Με το απλωμένο του χέρι, απλά, παίρνει το δώρο που του προσφέρεις.
Οχι από έργα, δια να μπορή κανείς να καυχηθή. Εδώ θα πρέπει ν’ αναφερθούν και τα εξής εδάφια:
Ρωμαίους Γ20: Διότι εξ έργων νόμου δεν θέλει δικαιωθή ουδεμία σαρξ ενώπιον αυτού· επειδή δια του νόμου γίνεται η γνώρισις της αμαρτίας.
Ρωμαίους Γ27,28: Που λοιπόν η καύχησις; Εκλείσθη έξω. Δια ποίου νόμου; Των έργων; Ουχί· αλλά δια του νόμου της πίστεως. Συμπεραίνομεν λοιπόν ότι ο άνθρωπος δικαιούται δια της πίστεως, χωρίς των έργων του νόμου.
Ρωμαίους Δ2: Διότι εάν ο Αβραάμ εδικαιώθη εκ των έργων, έχει καύχημα· αλλ’ ουχί ενώπιον του Θεού.
Α’ Κορ. Α29-31: Δια να μη καυχηθή ουδεμία σαρξ ενώπιον αυτού. Αλλά σεις είσθε εξ αυτού εν Χριστώ Ιησού, όστις εγεννήθη εις ημάς σοφία από Θεού, δικαιοσύνη τε και αγιασμός και απολύτρωσις· ώστε, καθώς είναι γεγραμμένον, «ο καυχώμενος, εν Κυρίω ας καυχάται.»
Β’ Τιμ. Α9: Οστις έσωσεν ημάς, και εκάλεσε με κλήσιν αγίαν, ουχί κατά τα έργα ημών, αλλά κατά την εαυτού πρόθεσιν, και χάριν την δοθείσαν εις ημάς εν Χριστώ Ιησού.
Τίτο Γ5: Ουχί εξ έργων δικαιοσύνης, τα οποία επράξαμεν ημείς, αλλά κατά το έλεος αυτού έσωσεν ημάς.

Εδάφιο 10.
Αυτού γαρ εσμεν ποίημα, κτισθέντες εν Χριστώ Ιησού επί έργοις αγαθοίς, οις προητοίμασεν ο Θεός ίνα εν αυτοίς περιπατήσωμεν.
Διότι είμεθα δικό του έργον, δημιουργηθέντες εν Χριστώ Ιησού δι’ έργα αγαθά, τα οποία ο Θεός προετοίμασε, δια να αποτελέσουν τον τρόπον ζωής μας.

Διότι είμεθα δικό του έργον. Μιλά για τη νέα κτίση του ανθρώπου που είναι καθαρά έργο του Πνεύματος μέσα στον άνθρωπο, όχι έργο του ανθρώπου μέσα του. Θα πει στο Ιωάννης Α12,13: Οσοι δε εδέχθησαν αυτόν, εις αυτούς έδωκεν εξουσίαν να γείνωσι τέκνα Θεού, εις τους πιστεύοντας εις το όνομα αυτού· οίτινες ουχί εξ αιμάτων ουδέ εκ θελήματος σαρκός, ουδέ εκ θελήματος ανδρός, αλλ’ εκ Θεού εγεννήθησαν. Πάνω σ’ αυτή τη νέα κτίση θα πει και στο Β’ Κορ. Ε17: Οθεν εάν τις είναι εν Χριστώ, είναι νέον κτίσμα· τα αρχαία παρήλθον, ιδού τα πάντα έγειναν νέα. Το ξεκίνημα αυτής της νέας κτίσης είναι η αναγέννηση του ανθρώπου υπό του Αγίου Πνεύματος, Ιωάννης Γ3-5.
Κτισθέντες εν Χριστώ Ιησού: Σε ένωση με το Χριστό· Αυτός η κεφαλή, οι πιστοί το σώμα. Στην ένωση μαζί Του, η φύση Του γίνεται φύση του ανθρώπου, αυτό είναι το έργο του Αγίου Πνεύματος μέσα στον πιστό, Β’ Κορ. Γ18.
Δι’ έργα αγαθά: Ο σκοπός της νέας εν Χριστώ ζωής του ανθρώπου που θα Τον ακολουθήσει. Ετσι η ζωή του κάθε πιστού είναι η συνέχεια της ζωής του Χριστού στη γη, μιας ζωής αφιερωμένης στην υπηρεσία του καλού. Η προηγούμενη ζωή του είχε σαν σκοπό τον εαυτόν του, τη φροντίδα του, την ευχαρίστηση του. Η νέα εν Χριστώ ζωή έχει σαν σκοπό το καλό. Θα μας πει στο Β’ Κορ. Ε15: Ο Χριστός απέθανε υπέρ πάντων, δια να μη ζώσι πλέον δι’ εαυτούς οι ζώντες, αλλά δια τον αποθανόντα και αναστάντα υπέρ αυτών.
Οις προητοίμασεν ο Θεός ίνα εν αυτοίς περιπατήσωμεν. Μπορούμε να το αποδώσομε κατά δύο τρόπους: α) Οτι τα αγαθά έργα στη ζωή μας τα έχει προετοιμάσει ο Θεός, (α προετοίμασεν ο Θεός), και εμείς καλούμεθα να περπατήσομε σ’ αυτά. β) Το οις να θεωρηθεί δοτική της αναφοράς: Δια τα οποία μας προετοίμασεν ο Θεός. Μένει σε μας, στο καθημερινό μας περπάτημα, να βρίσκομε που μας θέλει ο Θεός. Αυτός είναι πλέον ο σκοπός της ζωής του πιστού. Αυτό σημαίνει το εν αυτοίς περιπατήσωμεν, που έχει ερμηνευθεί σαν, «δια να αποτελέσουν τον τρόπον της ζωής μας». Δηλαδή, οι στόχοι, τα όνειρα μας, τα σχέδια μας, η καρδιά μας, η σκέψη, η αναζήτηση, να κατευθύνονται εκεί. Οπως πριν, στο φυσικό άνθρωπο, κατευθυνόταν προς το προσωπικό συμφέρον, την ευχαρίστηση, την αυτοπροβολή.
Πάνω σ΄αυτή τη προετοιμασία απ’ το Θεό Πατέρα για τα έργα που είχε ο Κύριος να κάνει, είπε ο Ιδιος: Δεν δύναται ο Υιός να πράττει ουδέν αφ’ εαυτού, εάν δεν βλέπει τον Πατέρα πράττοντα τούτο, Ιωάννης Ε19. Και, Δεν δύναμαι εγώ να κάμνω απ’ εμαυτού ουδέν. Καθώς ακούω κρίνω, Ιωάννης Ε30. Πορευόταν καθημερινά βλέποντας τι ο Πατέρας ήθελε να κάνει και να πει. Το ίδιο θα πρέπει και ο πιστός.

Εδάφια 11,12
Διο μνημονεύετε ότι υμείς ποτέ τα έθνη εν σαρκί, οι λεγόμενοι ακροβυστία υπό της λεγομένης περιτομής εν σαρκί χειροποιήτου, ότι ήτε εν τω καιρώ εκείνω χωρίς Χριστού, απηλλοτριωμένοι της πολιτείας του Ισραήλ και ξένοι των διαθηκών της επαγγελίας, ελπίδα μη έχοντες και άθεοι εν τω κόσμω.
Δια τούτο θυμάσθε ότι κάποτε σεις οι εθνικοί κατά την σάρκα, οι λεγόμενοι απερίτμητοι από την λεγομένην περιτομήν, που γίνεται εις την σάρκα με χέρι ανθρώπινο, ότι ήσαστε κατά τον καιρόν εκείνον χωρίς Χριστόν, αποξενωμένοι από την ιθαγένειαν του Ισραήλ και ξένοι από τας διαθήκας της υποσχέσεως, χωρίς να έχετε ελπίδαν και άθεοι εις τον κόσμον.

Είναι η κατάσταση του ανθρώπου του κόσμου, που δεν ανήκει στο λαό Ισραήλ, πριν πιστέψει στο Χριστό.
Δια τούτο: Αναφέρεται σε όλα των εδαφίων 1-10, στο τι έχει γίνει ο άνθρωπος εν Χριστώ δια της χάριτος του Θεού.
Θυμάσθε: Δεν θα πρέπει να ξεχνά ο πιστός από που τον έβγαλε ο Θεός. Ετσι γεμίζει με πνεύμα ευχαριστίας, και από το άλλο μέρος δυναμώνει η πίστη του.
Οι λεγόμενοι ακροβυστία υπό της λεγομένης περιτομής εν σαρκί χειροποιήτου. Ετσι ονόμαζαν περιφρονητικά τους εθνικούς οι Ιουδαίοι, «απεριτμήτους». Η περιτομή που ορίσθηκε στον Αβραάμ και τους απογόνους του, ήταν το ορατό σημάδι που ξεχώριζε το λαό του Θεού από τον υπόλοιπο κόσμο. Και σήμερα η ιδία διάκριση υπάρχει, περιτμημένοι και απερίτμητοι, μόνο που μετά το Χριστό και τον ερχομό του Πνεύματος η περιτομή είναι πλέον περιτομή της καρδιάς, κατά το πνεύμα, Ρωμαίους Β29, κάτι πνευματικό, όχι πλέον σαρκικό.
Οτι ήσαστε κατά τον καιρόν εκείνον χωρίς Χριστόν. Θα μας πει στο Α’ Ιωάννου ΣΤ12: Οστις έχει τον Υιόν, έχει την ζωήν· όστις δεν έχει τον Υιόν του Θεού, την ζωήν δεν έχει.
Απηλλοτριωμένοι της πολιτείας του Ισραήλ, του Ισραήλ σαν λαού του Θεού, σαν φορέα της βασιλείας του Θεού στη γη. Η πολιτεία του Ισραήλ είναι το θεοκρατικό τους πολίτευμα.
Ξένοι από τας διαθήκας της υποσχέσεως, που είχαν δοθεί στον Ισραήλ, περί ερχομού του Μεσσία, του Σωτήρα.
Ελπίδα μη έχοντες. Στο Α’ Θεσσαλ. Δ13 θα μας πει: Δεν θέλω δε να αγνοήτε, αδελφοί, περί των κεκοιμημένων, δια να μη λυπήσθε, καθώς και οι λοιποί οι μη έχοντες ελπίδα. Η ελπίδα στον λαό του Θεού είναι για την εκπλήρωση των υποσχέσεων του Θεού, που καλύπτουν τη παρούσα ζωή και τη μέλλουσα.
Αθεοι εν τω κόσμω. Μάλλον έχοντας ψεύτικους θεούς, είδωλα.

Εδάφιο 13
Νυνί δε εν Χριστώ Ιησού υμείς οι ποτέ όντες μακράν εγγύς εγεννήθητε εν τω αίματι του Χριστού.
Αλλά τώρα δια του Ιησού Χριστού σεις, που κάποτε ήσαστε μακρυά (από το Θεό), ήλθατε πλησίον δια του αίματος του Χριστού.

Πλησίον: Στη πολιτεία του Ισραήλ, στις υποσχέσεις και τις διαθήκες του Θεού, στη Βασιλεία του Θεού, στο Θεό.
Στη συνέχεια θα εξηγήσει πως το αίμα του Χριστού έγινε το όργανο αυτής της προσαγωγής του Εθνικού κόσμου κοντά στο Θεό.

Εδάφια 14,15, 16
Αυτός γαρ εστιν η ειρήνη ημών, ο ποιήσας τα αμφότερα εν και τον μεσότοιχον του φραγμού λύσας, την έχθραν, εν τη σαρκί αυτού τον νόμον των εντολών εν δόγμασι καταργήσας, ίνα τους δύο κτίση εν εαυτώ εις ένα καινόν άνθρωπον ποιών ειρήνην, και αποκαταλλάξη τους αμφοτέρους εν ενί σώματι τω Θεώ δια του σταυρού, αποκτείνας την έχθραν εν αυτώ.
Διότι αυτός είναι η ειρήνη μας, ο οποίος συνήνωσε τα δύο μέρη και κατέρριψε το μεσότοιχον του φραγμού, δηλαδή την έχθραν, καταργήσας δια της σαρκός του τον νόμον των εντολών που συνίστατο εις διαταγάς, δια να δημιουργήση εις τον εαυτόν του, από τα δύο μέρη, ένα νέον άνθρωπον και να φέρη ειρήνην και να συμφιλιώση με τον Θεόν και τα δύο μέρη εις ένα σώμα δια του σταυρού, δια του οποίου εθανάτωσε την έχθραν.

Αυτός γαρ εστιν η ειρήνη ημών. Στο Ιωάννης ΙΣΤ33 λέγει ο Ιδιος: Ταύτα ελάλησα προς εσάς, δια να έχητε ειρήνην εν εμοί. Εννοεί ειρήνη προς τον Θεό, και ως εκ τούτου προς τον συνάνθρωπο. Στο Πράξεις Ι 36 θα πει: Ευαγγελιζόμενος (ο Θεός) ειρήνην δια Ιησού Χριστού. Στο Ρωμαίους Ε1: Δικαιωθέντες λοιπόν εκ πίστεως, έχομεν ειρήνην προς τον Θεόν δια του Κυρίου Ιησού Χριστού. Αυτός είναι η ειρήνη ημών: Η ειρήνη (η αληθινή) είναι ένα πρόσωπο, ο Ιησούς Χριστός. Οποιος Τον έχει, έχει την ειρήνη.
Ο Ιησούς Χριστός είναι η ειρήνη διότι με το έργο Του έδωσε λύση στο θέμα της αμαρτίας, που είναι η αιτία που χάνεται η ειρήνη. Θα πει στο Κολοσσαείς Α20: Και δι’ αυτού, να συνδιαλλάξη τα πάντα προς εαυτόν, ειρηνοποιήσας δια του αίματος του σταυρού αυτού, δι’ αυτού, είτε τα επί της γης, είτε τα εν τοις ουρανοίς.
Τα δύο μέρη: Τους Ιουδαίους και τους Εθνικούς, τις δύο θρησκευτικές ομάδες που είχε χωρισθεί ο κόσμος. Πάνω σ’ αυτό το θέμα ο Κύριος είπε: Και άλλα πρόβατα έχω, τα οποία δεν είναι εκ της αυλής ταύτης (εννοεί, απ’ το Ιουδαϊκό έθνος)· και εκείνα πρέπει να συνάξω· και θέλουσιν ακούσει την φωνήν μου· και θέλει γείνει μία ποίμνη, εις ποιμήν, Ιωάννης Ι16. Στο Γαλάτας Γ28 θα πει ότι, εν Χριστώ, δεν είναι πλέον Ιουδαίος ουδέ Ελλην.
Το μεσότοιχον του φραγμού, που χώριζε τους Ιουδαίους απ’ τους Εθνικούς, και ως εκ τούτου τους Εθνικούς απ’ το Θεό. Ισως να έχει κατά νου τον τοίχο που διαχώριζε στο Ναό, την αυλή των Εθνών από το υπόλοιπο ιερό, και στον οποίον υπήρχε επιγραφή απαγορευτική (επί ποινή θανάτου) στον εθνικό που θα ήθελε να την παραβεί, και να περάσει στο υπόλοιπο ιερό.
Θα κατανοήσομε καλλίτερα τα όσα αναφέρονται εδώ εάν θυμηθούμε τα εξής: Οταν ο Θεός ελευθέρωσε το λαό Του απ’ την Αίγυπτο, στη συνέχεια τους έδωσε το νόμο Του. Ηταν ένα θεοκρατικό κράτος, και οι σχέσεις τους τώρα με το Θεό, αλλά και μεταξύ τους, θα βασιζόταν πάνω στο γραπτό Του νόμο.
Ο νόμος όριζε ότι ο Ιουδαίος δεν θα έπρεπε να επικοινωνεί με τους Εθνικούς, για να προφυλαχθεί απ’ την ειδωλολατρεία. Ετσι ο νόμος έγινε ο φραγμός που τους χώριζε, περίφραξη που δόθηκε για να προστατεύσει τους Ιουδαίους απ’ την ειδωλολατρεία.
Πάνω στους ιδίους τους Ιουδαίους τώρα, ενώ ο νόμος τους δόθηκε για ζωή, (Θέλετε φυλάττει τα προστάγματα μου, και τας κρίσεις μου· τα οποία κάμνων ο άνθρωπος θέλει ζήσει δι’ αυτών, Λευιτικό ΙΗ5) τελικά τους οδήγησε στο θάνατο, (και έτσι η εντολή, που ήτο προορισμένη να οδηγήσει στην ζωήν, σ’ εμένα έφερε θάνατο, Ρωμαίους Ζ10). Που οφείλεται αυτό; Το εξηγεί στο Ρωμαίους Ζ14: Διότι εξεύρομεν ότι ο νόμος είναι πνευματικός· εγώ δε είμαι σαρκικός, πουλημένος στην αμαρτία. Δηλαδή, όταν προσπάθησαν να φυλάξουν τον Νόμο, συνάντησαν τη λυσσαλέα αντίδραση της σαρκικής τους φύσης, που ήταν υπόδουλη στην αμαρτία, και νικήθηκαν. Και έτσι ο Νόμος έφτασε να γίνει γι’ αυτούς ένα γραμμάτιο ανεξόφλητο, ένα χρεώγραφο οφειλόμενο στη δικαιοσύνη του Θεού, ανεξόφλητο.
Ο Νόμος, λοιπόν, έστησε φραγμό μεταξύ Ιουδαίων και Εθνικών, και μεταξύ Ιουδαίων και του Θεού, (αι ανομίαι σας έβαλον χωρίσματα μεταξύ υμών και του Θεού υμών, και αι αμαρτίαι σας έκρυψαν το πρόσωπον αυτού από σας, δια να μη ακούη, θα πει ο Ησαϊας στο ΝΘ2). Χώρισμα λοιπόν μεταξύ γης και ουρανού, χώρισμα και στη γη μεταξύ των ανθρώπων. Ο δρόμος επικοινωνίας με το Θεό και μεταξύ των ανθρώπων είχε κλείσει.
Αυτό το δρόμο άνοιξε ο Χριστός, εν τη σαρκί αυτού. Πήρε σάρκα ανθρώπου, έγινε άνθρωπος κατά πάντα. Πάλεψε με την αμαρτία και τη νίκησε, εκπληρώνοντας, στη ζωή Του, όλες τις απαιτήσεις του Νόμου. Στο τέλος έδωσε αυτή τη σάρκα, επάνω στο σταυρό, για να αποπληρωθεί το ανεξόφλητο χρέος των ανθρώπων απέναντι στη δικαιοσύνη του Θεού. Στο Κολοσσαείς Β14 θα πει: Εξαλείψας το καθ’ ημών χειρόγραφον συνιστάμενον εις διατάγματα (που είχαμε παραβεί), το οποίον ήτο εναντίον εις ημάς, και αφήρεσεν αυτό εκ του μέσου, προσηλώσας αυτό επί του σταυρού. Η ζωή που έδωσε ο Χριστός πάνω στο σταυρό είναι η ζωή που όφειλε ο καθένας μας απέναντι στη δικαιοσύνη του Θεού. Ετσι άνοιξε ο δρόμος προς το Θεό: Λοιπόν αδελφοί, το αίμα του Ιησού μας δίνει θάρρος να μπούμε εις τα Αγια των Αγίων από έναν νέον και ζωντανόν δρόμον, Εβραίους Ι 19. Αυτός ο δρόμος είναι ο Χριστός.
Δηλαδή την έχθραν. Οπως προανεφέρθη, τούτη την έχθρα την δημιούργησε ο νόμος των εντολών που συνίσταται εις διαταγάς, και που ο άνθρωπος, όντας κάτω απ’ το ζυγό της αμαρτίας, δεν μπορεί να υπακούσει. Ο παραβιασμένος νόμος, αυτός δημιουργούσε την έχθρα με το Θεό.
Τον νόμον των εντολών εν δόγμασιν καταργήσας: Καταργήσας το νόμο των εντολών που συνίστατο σε εντολές (σε εντολές μόνο, χωρίς να δίνει και τη δύναμη, και τη χάρη προς εκπλήρωση τους). Ο Ιδιος είπε: Μη νομίσητε ότι ήλθον να καταλύσω τον νόμον και τους προφήτας· δεν ήλθον να καταλύσω, αλλά να εκπληρώσω, Ματθαίος Ε17. Εκείνο που κατήργησε ήταν οι διατάξεις του νόμου που προεικόνιζαν Αυτόν και το έργο Του, (καθαρισμοί, θυσίες, προσφορές), διότι όλες βρήκαν την αληθινή τους εκπλήρωση στο πρόσωπο Του. Κατήργησε επίσης ό,τι ήταν ατελές στο νόμο, προσαρμοσμένο στη τότε ηθική τους κατάσταση, π.χ. το οφθαλμό αντί οφθαλμού, το χωρισμό της γυναίκας, κ.λ.π.Προσθέτει το εν δόγμασιν για να δείξει ότι ο νόμος καταργήθηκε, όχι ως διαθήκη επαγγελίας, αλλά ως σύνολο διατάξεων, μια και όλες οι διατάξεις του συγκεφαλαιώνονται πλέον, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κυρίου, στο νόμο της αγάπης, (η αγάπη κακόν δεν κάμνει εις τον πλησίον· είναι λοιπόν εκπλήρωσις του νόμου η αγάπη, Ρωμαίους ΙΓ10).
Εν τη σαρκί αυτού. Στο Κολοσσαείς Α22 θα πει: Τώρα όμως διήλλαξε προς εαυτόν, δια του σώματος της σαρκός αυτού, δια του θανάτου. Μιλά για το σταυρικό Του θάνατο, όπου αποκατέστησε τον παραβιασμένο νόμο υπέρ ημών, αποκατέστησε τη δικαιοσύνη. Σε τούτο το έργο συνείσφερε και η ζωή Του εδώ στη γη, που όντας μέσα σε μια ανθρώπινη σάρκα, ήταν μια συνεχής εκπλήρωση όλων των απαιτήσεων του νόμου.
Και αποκαταλλάξη τους αμφοτέρους εν ενί σώματι τω Θεώ δια του σταυρού, αποκτείνας την έχθραν εν αυτώ: Και συνεπώς, να συμφιλιώσει τελείως (αν ήταν απλή συμφιλίωση θα έλεγε να «καταλλάξη»), και τους δύο λαούς ενωμένους τώρα σ’ ένα σώμα (στην εκκλησία) με το Θεό, δια του σταυρικού Του θανάτου, αφού πάνω στο σταυρό θανάτωσε την έχθρα. Να σημειωθεί το «αποκτείνας». Δηλώνει ότι η έχθρα, όχι απλώς παραμερίσθηκε, ή νικήθηκε, αλλά θανατώθηκε, δηλαδή ποτέ πλέον δεν θα ζήσει. Γι’ αυτό και η ειρήνη που έφερε είναι τέλεια και αιώνια.
Εδώ να θυμηθούμε πάλι το Κολοσσαείς Α20-22: Και δι’ αυτού, να συνδιαλλάξη τα πάντα προς εαυτόν, ειρηνοποιήσας δια του αίματος του σταυρού αυτού, δι’ αυτού, είτε τα επί της γης, είτε τα εν τοις ουρανοίς. Και σας, οίτινες ήσθε ποτέ απηλλοτριωμένοι και εχθροί κατά την διάνοιαν μετα έργα τα πονηρά· τώρα όμως διήλλαξε προς εαυτόν, δια του σώματος της σαρκός αυτού, δια του θανάτου, δια να σας παραστήση ενώπιον αυτού αγίους και αμώμους και ανεγκλήτους.
Ινα τους δύο κτίση εν εαυτώ εις ένα καινόν άνθρωπον. Μιλά πάντα για τους Ιουδαίους και Εθνικούς. Στην ένωση με το Χριστό (εν εαυτώ), ο άνθρωπος αποκτά τη φύση του Χριστού, είναι ο καινούργιος άνθρωπος μετά την αναγέννηση. Και αφού πρόκειται για καινούργια κτίσματα, αντίγραφα του ιδίου προτύπου, παύουν να υφίστανται οι διαφορές του παρελθόντος. Δεν έκανε λοιπόν τον Ιουδαίο Ελληνα, ούτε τον Ελληνα Ιουδαίο. Εφτειαξε ένα καινούργιο τύπο ανθρώπου, όπου Αυτός είναι το πρότυπο, γι’ αυτό ονομάζεται και έσχατος Αδάμ, Α’ Κορ. ΙΕ45, γενάρχης μιας καινούργιας ανθρωπότητας.
Και λέγει «κτίση», όχι δημιουργήσει. Το κτίζω δηλώνει ενέργεια που γίνεται προοδευτικά. Προοδευτικά μας μεταμορφώνει στη πράξη εκείνο στο οποίο η διακήρυξη του Θεού μας έχει ανεβάσει, σε αγίους, σε υιούς Θεού, στην ομοιότητα τη δική Του.
Θα πει στο Β’ Κορ. Ε17: Οθεν εάν τις είναι εν Χριστώ, είναι νέον κτίσμα· τα αρχαία παρήλθον, ιδού τα πάντα έγειναν νέα. Στο Γαλάτας ΣΤ15: Εν Χριστώ Ιησού ούτε περιτομή ισχύει τις, ούτε ακροβυστία, αλλά νέα κτίσις. Και στο Γαλάτας Γ28: Δεν υπάρχει Ιουδαίος ούτε Ελλην, δεν υπάρχει δούλος ούτε ελεύθερος, δεν υπάρχει άρρεν και θήλυ, διότι όλοι σεις είσθε ένας άνθρωπος εν Χριστώ Ιησού. Μια κοινωνία πιστών που λατρεύει τον ίδιο Θεό, έχει τον ίδιο Σωτήρα, βασίζεται στην ίδια θυσία απολύτρωσης, έχει την ίδια ελπίδα. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, μόνο εν Χριστώ μπορεί να επιτευχθεί η απόλυτη ενότητα του ανθρωπίνου γένους.

Εδάφιο 17
Και ελθών ευηγγελίσατο ειρήνην υμίν τοις μακράν και τοις εγγύς.
Και όταν ήλθε, εκήρυξε το χαρμόσυνον άγγελμα ειρήνης σ’ εσάς που ήσαστε μακρυά, και εις τους πλησίον.

Θα πει στο Ησαϊας ΝΖ19: Εγώ δημιουργώ τον καρπόν των χειλέων· Ειρήνη, ειρήνην, εις τον μακράν και εις τον πλησίον, λέγει Κύριος· και θέλω ιατρεύσει αυτόν.
Στο Ζαχαρία Θ10: …και θέλει εξολοθρευθεί το τόξον το πολεμικόν· και αυτός θέλει λαλήσει ειρήνην προς τα έθνη.
Αυτό είναι το θέμα του ευαγγελίου του Ιησού Χριστού: Η διακήρυξη ότι τώρα ο άνθρωπος μπορεί να συμφιλιωθεί με το Θεό, (και σαν αποτέλεσμα, με τον συνάνθρωπο), μέσω του έργου του Ιησού Χριστού.
Το «μακράν» αναφέρεται στους Εθνικούς, το «εγγύς» στους Ιουδαίους.
Και ελθών ευηγγελίσατο. Το «ελθών» αναφέρεται στην επιστροφή Του δια του Αγίου Πνεύματος στις καρδιές των δικών Του, (Ιωάννης ΙΔ3, 17-19). Ο ευαγγελισμός γίνεται με το στόμα των δικών Του, αλλά στην ουσία μιλά ο Ιδιος μέσα απ’ αυτούς, (ευηγγελίσατο).

Εδάφιο 18
Οτι δι’ αυτού έχομεν την προσαγωγήν οι αμφότεροι εν ενί Πνεύματι προς τον πατέρα.
Διότι δι’ αυτού έχομεν και οι δύο είσοδον προς τον Πατέρα με ένα Πνεύμα.

Στο Ιωάννης ΙΔ6 θα πει: Εγώ είμαι η οδός… ουδείς έρχεται προς τον Πατέρα, ειμή δι’ εμού.
Εν ενί Πνεύματι. Αναφέρει στο Α’ Κορ. ΙΒ13: Διότι ημείς πάντες δια του ενός Πνεύματος εβαπτίσθημεν εις εν σώμα, είτε Ιουδαίοι είτε Ελληνες, είτε δούλοι είτε ελεύθεροι· και πάντες εις εν Πνεύμα εποτίσθημεν. Είναι έργο του Πνεύματος μέσα στο πιστό να τον ετοιμάσει για την είσοδο του στον ουρανό, με το τέλος της γήινης πορείας του. Είναι το Πνεύμα που τον αγιάζει και στη πράξη, (Σας εξέλεξεν ο Θεός απ’ αρχής εις σωτηρίαν δια του αγιασμού του Πνεύματος, και της πίστεως της αληθείας, Β’ Θεσσαλονικείς Β13). Είναι το Πνεύμα που τον κάνει στη πράξη, μέσω της δικής του πίστης, αυτό που ο Θεός τον έχει διακηρύξει ότι είναι, άγιος, υιός Θεού.
Επίσης, είναι το Πνεύμα που υψώνει και βεβαιώνει στη καρδιά του ανθρώπου τον Ιησού Χριστό ως το μόνο δρόμο προς τον Πατέρα, Ιωάννης ΙΣΤ13,14. Οποιος άλλος δρόμος, (καλών έργων, συμμετοχής εις μυστήρια, δρόμοι άλλων θρησκειών, κ.λ.π.), προέρχεται από πνεύματα πλάνης, όχι από το Αγιο Πνεύμα.

Εδάφιο 19
Αρα ουν ουκέτι εστέ ξένοι και πάροικοι, αλλά συμπολίται των αγίων και οικείοι του Θεού.
Ωστε λοιπόν, δεν είσθε πλέον ξένοι και παρεπίδημοι, αλλά συμπολίται των αγίων και οικείοι του Θεού.

Ξένος, είναι ο αλλοδαπός, ο στερούμενος των δικαιωμάτων του πολίτου.
Πάροικος: Είναι αυτός που διαμένει προσωρινά σε κάποια πολιτεία χωρίς να είναι πολίτης της πολιτείας αυτής. Η γη είναι ο τόπος της Βασιλείας του Θεού. Και είναι ο θάνατος που απομακρύνει τον άπιστο από τη Βασιλεία του Θεού. Ο Κύριος είπε στο Ιωάννης Η34,35: Πας όστις πράττει την αμαρτίαν, δούλος είναι της αμαρτίας. Ο δε δούλος δεν μένει πάντοτε εν τη οικία· ο υιός μένει πάντοτε.
Στο Εβραίους ΙΒ 22,23 θα μας πει: Αλλά προσήλθετε εις όρος Σιών, και εις πόλιν Θεού ζώντος, την επουράνιον Ιερουσαλήμ, και εις μυριάδας αγγέλων, εις πανήγυριν και εκκλησίαν πρωτοτόκων καταγεγραμμένων εν τοις ουρανοίς, και εις Θεόν κριτήν πάντων, και εις πνεύματα δικαίων οίτινες έλαβον την τελειότητα.
Σαν αγίους εννοεί όχι μόνο αυτούς της εποχής της χάρης, αλλά και τους ανθρώπους του Θεού της Παλαιάς Οικονομίας, (Αβραάμ, Μωυσή, κ.λ.π.). Είναι όλοι αυτοί οι άνθρωποι της πίστης που αναφέρει στο Εβραίους ΙΑ, και για τους οποίους λέγει εκεί, στο τελευταίο εδάφιο: Διότι ο Θεός προέβλεψε καλήτερον τι περί ημών, δια να μη λάβωσι (όλοι αυτοί της Παλαιάς Διαθήκης) την τελειότητα χωρίς ημών.
Οικείοι του Θεού. Οίκος Θεού είναι η Εκκλησία, το σώμα του Χριστού. Θα πει ο Παύλος, δίνοντας συμβουλές στο Τιμόθεο, στο Α’ Τιμ. Γ15: Δια να εξεύρης πως πρέπει να πολιτεύησαι εν τω οίκω του Θεού, όστις είναι η εκκλησία του Θεού του ζώντος.

Εδάφιο 20
Εποικοδομηθέντες επί τω θεμελίω των αποστόλων και προφητών, όντος ακρογωνιαίου αυτού Ιησού Χριστού.
Διότι έχετε οικοδομηθή επάνω εις το θεμέλιον των αποστόλων και των προφητών, του οποίου ο Ιησούς Χριστός είναι ακρογωνιαίος λίθος.

Ακρογωνιαίος λίθος είναι η πρώτη και βασική πέτρα που έβαζαν σε μια από τις γωνίες, σαν ξεκινούσε το θεμέλιο της οικοδομής. Πάνω σ’ αυτή τη πέτρα στοιχιζόταν στη συνέχεια όλο το θεμέλιο, και ως εκ τούτου όλη η οικοδομή. Είναι το σημείο σύνδεσης όλης της οικοδομής.
Θα μας πει στο Α’ Κορ. Γ10: Θεμέλιον άλλο ουδείς δύναται να θέση παρά το τεθέν, το οποίον είναι ο Ιησούς Χριστός. Και στο Α’ Πέτρου Β4,5: Εις τον οποίον προσερχόμενοι, ως εις λίθον ζώντα, υπό μεν των ανθρώπων αποδεδοκιμασμένον, παρά δε τω Θεώ, εκλεκτόν, έντιμον, και σεις, ως λίθοι ζώντες, οικοδομείσθε οίκος πνευματικός, ιεράτευμα άγιον.
Το είχε προφητεύσει και στον Ησαϊα: Ιδού, θέτω εν τη Σιών θεμέλιον, λίθον, λίθον εκλεκτόν, έντιμον ακρογωνιαίον, θεμέλιον ασφαλές· ο πιστεύων επ’ αυτόν δεν θέλει καταισχυνθή, Ησαϊας ΚΗ16.
Επί τω θεμελίω των αποστόλων και προφητών. Οταν ο Πέτρος, στην ερώτηση του Κυρίου, Τον ομολόγησε σαν τον Χριστό, τον Υιό του Θεού του ζώντος, ο Κύριος του είπε: Συ είσαι Πέτρος, και επί ταύτης της πέτρας θέλω οικοδομήσει την εκκλησίαν μου, Ματθαίος ΙΣΤ18. Και στην Αποκάλυψη, η πόλη η μεγάλη, η αγία Ιερουσαλήμ, που κατεβαίνει εκ του ουρανού από του Θεού, έχει θεμέλια δώδεκα, και εν αυτοίς τα ονόματα των δώδεκα αποστόλων του Αρνίου, Αποκάλυψη ΚΑ10-14.
Ο Κύριος, στην αρχιερατική Του προσευχή προς τον Πατέρα, ζητά: Και δεν παρακαλώ μόνον περί τούτων (των δώδεκα), αλλά και περί των πιστευσόντων εις εμέ δια του λόγου αυτών, Ιωάννης ΙΖ20, αναγνωρίζοντας έτσι ότι τίποτα δεν μπορεί να δημιουργήσει αληθινή πίστη, παρά τα λόγια αυτών των δώδεκα, (γραμμένα όπως τα έχομε στο Ευαγγέλιο), αυτά τα λόγια είναι το θεμέλιο. Εδώ συμπεριλαμβάνει και τους προφήτας, μάλλον εννοεί αυτούς της Καινής Διαθήκης (Εφεσίους Γ5, Δ11), που δεχόντουσαν τις αποκαλύψεις του Θεού, μέχρι να συνταχθεί ο Κανόνας της Καινής Διαθήκης. Πιθανώς όμως να εννοεί και αυτούς της Παλαιάς Οικονομίας, σαν εκπροσώπους της Θείας αποκάλυψης που κατεγράφη στα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης. Θεμέλιο, λοιπόν, της Εκκλησίας είναι η αποκάλυψη που έδωσε ο Θεός για το πρόσωπο και τα σχέδια Του μέσω των Αποστόλων και των προφητών. Ο,τι έξω απ’ αυτή την αποκάλυψη (ανθρώπινες παραδόσεις κ.λ.π.) είναι άλλο θεμέλιο.

Εδάφιο 21
Εν ω πάσα η οικοδομή συναρμολογουμένη αύξει εις ναόν άγιον εν Κυρίω.
Επάνω εις τον οποίον η όλη οικοδομή συναρμολογείται και αυξάνει εις ναόν άγιον εν Κυρίω.

Το πως γίνεται αυτή η συναρμολόγηση και αύξηση το εξηγεί στο Δ15,16.
Εν ω: Στην ένωση με το Χριστό. Εδώ θυμόμαστε τη χαρακτηριστική παραβολή της κληματαριάς, όπου το κλαδί θα φέρει καρπό μόνο όταν είναι ενωμένο με το κορμό, Ιωάννης ΙΕ.
Ναός είναι το κατοικητήριο του Θεού, και ο τόπος όπου λατρεύεται ο Θεός.
Οικοδομή είναι η Εκκλησία. Σαν αύξηση της Εκκλησίας θεωρείται το να γίνει πιο πολύ και πιο πολύ ναός, κατοικητήριο του Θεού, άγιο (και όχι νούμερα πιστών, ή ποσότητα δραστηριοτήτων). Αρα στόχος είναι η αγιότητα, για να μπορεί να κατοικεί, να δοξάζεται και να ενεργεί ο Θεός.

Εδάφιο 22
Εν ω και υμείς συνοικοδομείσθε εις κατοικητήριον του Θεού εν Πνεύματι.
Εν αυτώ και σεις συνοικοδομείσθε, ώστε να γίνετε τόπος κατοικίας του Θεού δια του Πνεύματος.

Εδώ δίνεται η εξήγηση της λέξης ναός.
Ο Κύριος είπε: Εάν τις με αγαπά, τον λόγον θέλει φυλάξει, και ο Πατήρ μου θέλει αγαπήσει αυτόν, και προς αυτόν θέλομεν ελθεί, και εν αυτώ θέλομεν κατοικήσει, Ιωάννης ΙΔ23. Και είναι εκεί, στην ομιλία Του, που ο Ιωάννης την καταγράφει στο κεφάλαιο 14, που εξηγεί ότι είναι δια του Πνεύματος που θα έλθει να κατοικήσει στους πιστούς.
Συνοικοδομείσθε: Η αναγκαιότης της Εκκλησίας. Το οικοδόμημα συντίθεται από τις επί μέρους πέτρες που συναρμολογούνται. Μοναχικές πορείες πιστών δεν τις αναγνωρίζει ο Λόγος του Θεού. Η πέτρα έχει αξία και αναγκαιότητα όσο είναι κτισμένη στο τοίχο. Εκεί στηρίζει άλλες και στηρίζεται και αυτή, και αν την πάρεις από κει μένει ένα κενό. Μόνη της έξω είναι άχρηστη, και καμμιά φορά επικίνδυνη, μπορεί κάποιος να σκοντάψει επάνω της.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 3

Εδάφια 1,2,3
Τούτου χάριν εγώ Παύλος ο δέσμιος του Χριστού Ιησού υπέρ υμών των εθνών, είγε ηκούσατε την οικονομίαν της χάριτος του Θεού της δοθείσης μοι εις υμάς, ότι κατ’ αποκάλυψιν εγνώρισε μοι το μυστήριον, καθώς προέγραψα εν ολίγω,
Δια τούτο εγώ ο Παύλος, ο φυλακισμένος του Χριστού Ιησού για σας τους εθνικούς, αφού ακούσατε δια το σχέδιον της χάριτος του Θεού, που μου εδόθηκε για σας, ότι δηλαδή κατ’ αποκάλυψιν μου εγνώρισε το μυστήριον, όπως σας έγραψα προηγουμένως με λίγα λόγια,

Δια τούτο. Η συνέχεια του βρίσκεται στα εδάφια 13 και 14, όπου και το επαναλαμβάνει: Δια τούτο παρακαλώ…Δι’ αυτόν τον λόγον γονατίζω… Τα εδάφια 2-12 είναι μια παρένθεση για να εκφράσει τις σκέψεις με τις οποίες το Άγιο Πνεύμα φωτίζει τώρα τον νουν του. Θα μπορούσαμε να το αποδώσομε κάπως έτσι: «Δια τούτο, βάσει των όσων σας είπα προηγουμένως, και των όσων σας λέγω τώρα συμπληρωματικά, (εδάφια 2-12), σας παρακαλώ…Δια τον ίδιο λόγο γονατίζω…»
εγώ ο Παύλος, ο φυλακισμένος του Χριστού Ιησού για σας τους εθνικούς. Όταν έγραφε την επιστολή ήταν φυλακισμένος στις φυλακές της Ρώμης (61-63 μ.Χ.) Οι κατηγορίες εναντίον του ήταν, σύμφωνα με τα λόγια του Τερτύλλου, όταν τον κατηγορούσε στον Ρωμαίο ηγεμόνα Φήλικα: Τον άνθρωπον αυτόν τον θεωρούμεν σαν πανούκλα και πρόξενον ταραχής μεταξύ όλων των Ιουδαίων εις όλον τον κόσμον, είναι δε πρωτοστάτης της αιρέσως των Ναζωραίων, Πράξεις ΚΔ5. Όταν τον συνέλαβαν στους Φιλίππους η κατηγορία ήταν: Αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι είναι Ιουδαίοι, δημιουργούν ταραχήν εις την πόλιν μας. Κηρύσσουν διδασκαλίας τας οποίας εμείς που είμεθα Ρωμαίοι δεν επιτρέπεται να τις παραδεχθούμε ή να τις εφαρμόσωμε, Πράξεις ΙΣΤ21. Αυτά έλεγαν οι άνθρωποι. Για τον Θεό όμως ήταν, φυλακισμένος του Ιησού Χριστού για να φέρει το Ευαγγέλιο στους Εθνικούς.
Το πώς θεωρούσε ο ίδιος την φυλάκιση του, το έγραψε στο Κολοσσαείς Α24: Συμπληρώνω εις την σάρκα μου εκείνο που λείπει εις τα παθήματα του Χριστού, προς χάριν του σώματος του, το οποίον είναι η εκκλησία.
είγε ηκούσατε την οικονομίαν της χάριτος του Θεού της δοθείσης μοι εις υμάς: Εάν βεβαίως ακούσατε (και είμαι βέβαιος ότι το έχετε ακούσει), πως πρόβλεψε η χάρη του Θεού να με καλέσει σαν απόστολο για σας τους Εθνικούς. Αναφέρεται στο γεγονός της κλήσης του στον δρόμο προς την Δαμασκό, Πράξεις Θ.
ότι δηλαδή κατ’ αποκάλυψιν μου εγνώρισε το μυστήριον. Το μυστήριο το αναφέρει στο εδάφιο 6. Αυτό το απεκάλυψε ο Θεός στον Παύλο, και δεν είναι προϊόν του δικού του μυαλού. Στο Β’ Κορινθίους ΙΒ4 αναφέρει ότι, αρπάχθηκε στον Παράδεισο και άκουσε λόγια που άνθρωπος δεν μπορεί να τα εκφράσει. Στο Γαλάτες Α15 θα πει: Ο Θεός με ξεχώρισε απ’ την κοιλιά της μητέρας μου και με εκάλεσε με την χάρη του, ν’ αποκαλύψει μέσα μου τον Υιόν του, δια να τον κηρύττω στα έθνη.
Αυτό είναι που διαφοροποιεί την Γραφή απ’ όλα τα άλλα. Όλα τα άλλα, συγράμματα, λόγοι, παραδόσεις, όταν είναι σωστά, δεν είναι παρά προϊόντα φωτισμένων ανθρώπινων μυαλών. Η Αγία Γραφή είναι κατ’ ευθείαν αποκάλυψη του Θεού. Στο Β’ Πέτρου Α20,21 θα μας πει: Κανένας δεν μπορεί να ερμηνεύσει προφητείαν γραφής μόνος του. Διότι δεν έγινε ποτέ προφητεία δια θελήματος ανθρώπου, αλλά από το Πνεύμα το Άγιον κινούμενοι εμίλησαν άγιοι άνθρωποι του Θεού.
όπως σας έγραψα προηγουμένως με λίγα λόγια. Αναφέρεται στα όσα τους έγραψε προηγουμένως στην ίδια την επιστολή.

Εδάφιο 4
προς ο δύνασθε αναγινώσκοντες νοήσαι την σύνεσιν μου εν τω μυστηρίω του Χριστού,
εις τα οποία μπορείτε, εάν τα αναγνώσετε να εννοήσετε πως αντιλαμβάνομαι το μυστήριον του Χριστού
προς ο δύνασθε:

Απ’ ότι σας έγραψα προηγουμένως, μπορείτε…

Εδάφια 5,6
ο ετέραις γενεαίς ουκ εγνωρίσθη τοις υιοίς των ανθρώπων ως νυν απεκαλύφθη τοις αγίοις αποστόλοις αυτού και προφήταις εν Πνεύματι, είναι τα έθνη συγκληρονόμα και σύσσωμα και συμμέτοχα της επαγγελίας αυτού εν τω Χριστώ δια του ευαγγελίου,
το οποίον εις άλλας γενεάς δεν έγινεν γνωστόν εις τους ανθρώπους, όπως αποκαλύφθηκε τώρα εις τους αγίους του αποστόλους και εις τους προφήτας δια του Πνεύματος, ότι δηλαδή οι εθνικοί είναι κληρονόμοι μαζί μ’ εσάς και συσσωματωμένοι και συμμέτοχοι της υποσχέσεως του εν τω Χριστώ δια του ευαγγελίου,
το οποίον εις άλλας γενεάς δεν έγινεν γνωστόν εις τους ανθρώπους.

Οι άνθρωποι του Θεού της Παλαιάς Οικονομίας δεν γνώριζαν τίποτα για τα σχέδια του Θεού, όσον αφορά τα έθνη. Για παράδειγμα, ο Δανιήλ στην θαυμαστή προφητεία των 70 εβδομάδων (Κεφάλαιο Θ), δεν αναφέρει τίποτα για την περίοδο της Εκκλησίας, αφήνοντας κενό, από την απόρριψη του Ισραήλ, έως την μεταστροφή τους στα τέλη των ημερών. Βέβαια, υπήρχαν πολλές νύξεις στην Παλαιά Διαθήκη για την ευλογία, κάποια μέρα, των εθνικών μαζί με τους Ιουδαίους. Για παράδειγμα, στον Αβραάμ είχε υποσχεθεί: Σ’ εσένα θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης, Γένεση ΙΒ3.
όπως αποκαλύφθηκε τώρα εις τους αγίους του αποστόλους και εις τους προφήτας δια του Πνεύματος. Σαν προφήτες εννοεί αυτούς της Καινής Διαθήκης. Ένας τέτοιος είναι και ο Παύλος, όπως επίσης και ο Ιωάννης, ο συγγραφέας της Αποκάλυψης.
αποκαλύφθηκε τώρα: Η αποκάλυψη για το Θείο σχέδιο ολοκληρώθηκε τότε (τώρα), και απετέλεσε το θεμέλιο πάνω στο οποίο κτίσθηκε στην συνέχεια η Εκκλησία. Καινούργια αποκάλυψη δεν περιμένομε, το θεμέλιο έχει ήδη τεθεί, και δεν μπορούμε να θέσομε άλλο.
ότι δηλαδή οι εθνικοί είναι κληρονόμοι μαζί μ’ εσάς (τους Ιουδαίους) και συσσωματωμένοι και συμμέτοχοι της υποσχέσεως του εν τω Χριστώ δια του ευαγγελίου. Είναι το μυστήριο, το θέλημα του Θεού, κρυμμένο όλα αυτά τα χρόνια, που τώρα αποκαλύφθηκε, ότι τα έθνη είναι συγκληρονόμα, μαζί με τους πιστούς Ιουδαίους, των υποσχέσεων του Θεού. Ο Κύριος είπε: Και άλλα πρόβατα έχω που δεν είναι απ’ αυτή την αυλή (απ’ τον λαό Ισραήλ)˙ και εκείνα πρέπει να μαζέψω˙ και θ’ ακούσουν την φωνή μου˙ και θα γίνουν ένα κοπάδι, ένας ποιμένας, Ιωάννης Ι16.
συμμέτοχοι της υποσχέσεως του εν τω Χριστώ δια του ευαγγελίου: Κάποιος γίνεται μέτοχος των υποσχέσεων του Θεού, για σωτηρία, για αιώνια ζωή, για συμμετοχή στην Βασιλεία, στην ένωση του με τον Χριστό. Αυτό είναι που αναγγέλει, αυτό είναι το μήνυμα του Ευαγγελίου. Μένει στον άνθρωπο ν’ αποδεχθεί αυτό το μήνυμα.

Εδάφιο 7
Ου εγενόμην διάκονος κατά την δωρεάν της χάριτος του Θεού την δοθείσαν μοι κατά την ενέργειαν της δυνάμεως αυτού.
Του οποίου έγινα υπηρέτης σύμφωνα προς την δωρεάν της χάριτος του Θεού, η οποία μου εδόθηκε κατά την ενέργειαν της δυνάμεως του.

Την διακονία του κηρύγματος του ευαγγελίου ο Παύλος την ένοιωθε σαν ιδιαίτερη χάρη απ’ τον Θεό. Και είχε τόσο ταυτισθεί με τούτη την διακονία, που την ένοιωθε ανάγκη του, αναπνοή του, ώστε κάποτε να πει: Αλλοίμονον μου εάν δεν κηρύττω το Ευαγγέλιο, Α’ Κορινθίους Θ16.
η οποία μου εδόθηκε κατά την ενέργειαν της δυνάμεως του. Ο Θεός όταν του εμπιστεύθηκε αυτή την διακονία, του έδωσε, και του έδινε καθημερινά την απαραίτητη δύναμη να τον ενισχύει. Ήταν η ίδια δύναμη που τον είχε μετατρέψει από διώκτη σε κήρυκα του Ευαγγελίου.
Στην συνέχεια διευκρινίζει το αντικείμενο της διακονίας του:

Εδάφιο 8
Εμοί τω ελαχιστοτέρω πάντων των αγίων εδόθη η χάρις αύτη, εν ταις έθνεσιν ευαγγελίσασθαι τον ανεξιχνίαστον πλούτον του Χριστού
Εις εμέ τον ελαχιστότερον από όλους τους αγίους εδόθηκε η χάρις αυτή, να κηρύξω εις τους εθνικούς το χαρμόσυνον άγγελμα δια τον ανεξιχνίαστον πλούτον του Χριστού
Εμοί τω ελαχιστοτέρω πάντων των αγίων.

Εις το Α’ Τιμόθεο Α15 θα πει: Ο Ιησούς Χριστός ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, των οποίων πρώτος είμαι εγώ. Δεν πρόκειται για κείνο το είδος της ψευτοταπείνωσης που οδηγεί τον άνθρωπο να υπερβάλλει τα αρνητικά του στοιχεία. Ποτέ δεν θα μπορούσε να σκεφθεί έτσι αυτός που έλεγε, Μιμητές μου να γίνετε, καθώς κι εγώ του Χριστού, Α΄Κορινθίους ΙΑ1. Ήταν η άποψη του για το πρόσωπο του. Στο Α’ Κορινθίους ΙΕ9 εξηγεί έναν απ’ τους λόγους της μηδαμονότητας του: Εγώ είμαι ο ελάχιστος των αποστόλων˙ και δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι απόστολος, διότι κατεδίωξα την εκκλησία του Θεού. Ήταν και η βαθειά του γνώση του προσώπου του Κυρίου, που τον έκανε να κατανοεί το μέγεθος της αμαρτωλότητας του˙ (όσο πιο πολύ το φως σε κάποιο χώρο, τόσο πιο πολύ βλέπεις και τις πιο μικρές ακαθαρσίες εκεί μέσα. Όσο πιο πολύ γνωρίζεις τον Κύριο, τόσο πιο καθαρά βλέπεις την αμαρτία σου. Όταν ο Πέτρος είδε ένα κομμάτι απ’ το μεγαλείο Του, τότε που με εντολή Του γέμισαν τα δίχτυα, η πρώτη του αντίδραση ήταν να γονατίσει εμπρός Του, και να αναφωνήσει, Φύγε από μένα Κύριε διότι είμαι άνθρωπος αμαρτωλός, Λουκάς Ε8.
να κηρύξω εις τους εθνικούς το χαρμόσυνον άγγελμα δια τον ανεξιχνίαστον πλούτον του Χριστού. Στο Εβραίους Α2 θα μας πει: Τον Υιόν έθεσε ο Θεός κληρονόμον πάντων. Αυτή η κληρονομιά, αυτός ο πλούτος είναι οι ανεξάντλητες ευλογίες που έρχονται απ’ τον Χριστό. Κανένας δεν μπορεί να τις κατανοήσει στην πληρότητα τους, να τις εξερευνήσει, αλλά ούτε και εξαντλούνται ποτέ, όσοι κι αν θελήσουν να ευεργετηθούν απ’ αυτές. Είναι οι ακτίνες του Ήλιου της Δικαιοσύνης, που συνεχώς φωτίζουν, γιατρεύουν και ζωοποιούν, χωρίς ποτέ αυτός ο Ήλιος να εξαντλείται, κάτι που συμβαίνει με τον φυσικό μας ήλιο. Μέρος τούτου του πλούτου είναι η προσωπική λύτρωση του καθενός που θα πιστέψει, η υιοθεσία, η καινούργια διαθήκη του Θεού μαζί του, είναι εκείνα που μάτι δεν είδε, και αυτί δεν άκουσε, και σε καρδιά ανθρώπου δεν ανέβηκαν, τα οποία ο Θεός ετοίμασε γι’ αυτούς που Τον αγαπάνε, Α’ Κορ. Β9. Πως μπορούμε εμείς να κατανοήσομε, να εξιχνιάσομε αυτόν τον πλούτο, εμείς που γνωρίζομε ότι, εάν από κάτι παίρνεις συνεχώς, τούτο κάποτε θα εξαντληθεί. Η κατανόηση τούτων των ευλογιών είναι κάτι που ξεπερνά τις δυνατότητες του νου μας.

Εδάφιο 9
Και φωτίσαι πάντας τις η οικονομία του μυστηρίου του αποκεκρυμμένου από των αιώνων εν τω Θεώ, τω τα πάντα κτίσαντι δια Ιησού Χριστού
Και να φωτίσω όλους ποιο είναι το μυστικόν σχέδιον που ήτο κρυμμένον από των αιώνων εν τω Θεώ, ο οποίος εδημιούργησε τα πάντα δια του Ιησού Χριστού,
του μυστηρίου του αποκεκρυμμένου από των αιώνων εν τω Θεώ.

Αυτό το μυστήριο είναι το Θείο σχέδιο για τον άνθρωπο και το σύμπαν, που το είχε συλλάβει ο Θείος νους, υπήρχε σαν πρόθεση στην βουλή του Θεού, αλλά δεν το είχε αποκαλύψει στους αιώνες. Σαν αιώνες εδώ εννοεί όλα τα χρόνια που πέρασαν μέχρι τώρα για το ανθρώπινο γένος.
ο οποίος εδημιούργησε τα πάντα δια του Ιησού Χριστού. Ο Ιωάννης εδώ θα προσθέσει για το πρόσωπο του Κυρίου: Όλα έγιναν δι’ αυτού και χωρίς αυτόν τίποτε δεν έγινε από όσα έχουν γίνει, Ιωάννης Α2. Όλα έγιναν εκ του Πατρός δια του Υιού, και η πρώτη Δημιουργία, και η δεύτερη που ξεκινά με την αναγέννηση.
Να σημειώσομε ότι το Κριτικό κείμενο παραλείπει το «δια Ιησού Χριστού».
Πριν την Δημιουργία υπήρχε αυτό το μυστήριο, το σχέδιο του Θεού για την Δημιουργία και τον άνθρωπο, είναι η αιώνια πρόθεση του Θεού (Εφεσίους Γ11), και η Δημιουργία εκτίσθηκε για να την υλοποιήσει.
Έργο του Παύλου ήταν, φωτίσαι πάντας τις η οικονομία του μυστηρίου, δηλαδή, να ρίξει φως ώστε όλοι να μπορέσουν να δουν και να καταλάβουν, πως οργανώθηκε, πως εκτελέσθηκε, και σε τι αποσκοπεί (η οικονομία, η διαχείριση) τούτο το μυστήριο, τούτο το σχέδιο του Θεού που τώρα αποκαλύφθηκε στους ανθρώπους. Τούτο το φως είναι το Ευαγγέλιο. Είναι όπως στο σκοτάδι, ξαφνικά ρίχνεις φως, και βλέπεις τόσα αντικείμενα γύρω σου, που δεν φανταζόσουνα ότι υπήρχαν, γιατί τα κάλυπτε το σκοτάδι.

Εδάφιο 10
Ίνα γνωρισθή νυν ταις αρχαίς και ταις εξουσίαις εν τοις επουρανίοις δια της εκκλησίας η πολυποίκιλος σοφία του Θεού,
Δια να γνωρισθή τώρα εις τας αρχάς και τας εξουσίας εις τα επουράνια, δια της εκκλησίας, η πολυποίκιλη σοφία του Θεού.

Είναι ο βαθύτερος στόχος αυτού του σχεδίου. Όλα στην Δημιουργία αποσκοπούν στην αποκάλυψη της δόξας, του χαρακτήρα του Θεού. Ένα μέρος αυτής της αποκάλυψης βασίζεται στην Εκκλησία. Δια της Εκκλησίας γνωρίζεται στις αρχές και στις εξουσίες, που βρίσκονται στα επουράνια, η πολυποίκιλη σοφία του Θεού, πλευρές, δηλαδή, της Θείας σοφίας, που δεν μπορεί να τις αποκαλύψει η Δημιουργία και η διακυβέρνηση του Σύμπαντος. Στο Β7 μας είπε ότι σκοπός της σωτηρίας μας και της σύστασης της Εκκλησίας είναι, να δείξει εις τους μέλλοντας αιώνες τον υπερβολικό πλούτο της χάρης Του.
Πράγματι, εάν κάποιος θελήσει να εμβαθύνει στο έργο της σωτηρίας του ανθρώπου, της οικοδομής της εκκλησίας και του ρόλου της, δεν μπορεί παρά να γονατίσει, και να δοξάσει τον Θεό για τις πολλές πτυχές της σοφίας Του, που εδώ αποκαλύπτονται. Προβλήματα άλυτα, βρήκαν εδώ την λύση τους. Για παράδειγμα, πως θα μπορούσε ο Θεός να δικαιώσει έναν άνθρωπο ένοχο, χωρίς να φανεί άδικος. Πως θα έφερνε έναν αποστάτη άνθρωπο κοντά Του, χωρίς να καταπιέσει στο ελάχιστο την προσωπική του ελευθερία. Πως θα πρόσφερε έναν τρόπο σωτηρίας παγκόσμιο, που να μην εξαιρεί κανέναν. Πώς να κτίσει το οικοδόμημα της Εκκλησίας, χωρίς να προσφύγει στην κοσμική δύναμη και σοφία, εμπνεόντας μόνον και δυναμώνοντας μετεστραμμένες καρδιές. Πως ν’ αλλάξει τον κόσμο με το κήρυγμα μόνον για έναν εσταυρωμένο.
Με βάση αυτό το σχέδιο έφερε την ζωή μέσα από τον θάνατο, την δόξα μέσα από την ατιμία, την ευλογία με μέσον την κατάρα (επικατάρατος πας ο κρεμάμενος επί ξύλου, Γαλάτες Γ13), την δύναμη μέσα από την ασθένεια και το πάθος. Όλο αυτό το έργο, στην σύλληψη και την εκτέλεση του, είναι ένας ύμνος στις τόσες πλευρές της Θείας σοφίας, που αποκαλύπτεται εδώ.
Η Εκκλησία λοιπόν είναι καρπός όχι μόνον της αγάπης του Θεού, αλλά και της χάρης και της σοφίας Του.
εις τας αρχάς και τας εξουσίας εις τα επουράνια. Είναι ο επουράνιος κόσμος, ο κόσμος των αγγέλων, δομημένος ιεραρχικά. Σχετικές αναφορές έχομε στα Ρωμαίους Η38, Εφεσίους Α21, Κολοσσαείς Α16. Όλα αυτά τα όντα που ο Θεός τα χρησιμοποεί σαν όργανα για την διακυβέρνηση του Σύμπαντος (αρχές και εξουσίες), αν και στην παρουσία του Θεού, δεν εγνώριζαν στο βάθος τους το Θείο έλεος και χάρη, την Θεία σοφία, (Δια να γνωρισθή τώρα). Είναι με το έργο Του της σωτηρίας του ανθρώπου και της σύστασης της Εκκλησίας, που ο Θεός τώρα τους τα εγνώρισε. Έτσι εξηγείται και το βαθύ ενδιαφέρον τούτων των όντων να εμβαθύνουν στο λυτρωτικό σχέδιο του Θεού, που τώρα προχωρά στην ολοκλήρωση του, ή, για να χρησιμοποιήσομε το Α’ Πέτρου Α10-12, αυτά είναι πράγματα εις τα οποία οι άγγελοι επιθυμούν να εμβαθύνουν, τόσο βαθειά, τόσο μεγαλειώδη, τόσο αποκαλυπτικά της δόξας του Θεού!
Έχει λοιπόν τιμηθεί η Εκκλησία με το αιώνιο προνόμιο να καταστήση σε όλα τα ουράνια όντα γνωστούς τους δρόμους μέσα απ’ τους οποίους ξεχύνεται η Θεία χάρη και σοφία εις τα δημιουργήματα.

Εδάφιο 11
Κατά πρόθεσιν των αιώνων ην εποίησεν εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών
Σύμφωνα προς τον προαιώνιον σκοπόν του τον οποίον επραγματοποίησε δια του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας.

Κατά πρόθεσιν των αιώνων . Πριν δημιουργηθούν οι αιώνες, ο Θείος νους είχε συλλάβει τούτο το σχέδιο, και οι αιώνες δημιουργήθηκαν για να το πραγματοποιήσουν. Ήταν και αιώνια πρόθεση Του να γίνει γνωστό τώρα, εδάφιο 10.
τον οποίον επραγματοποίησε δια του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας. Η πραγματοποίηση τούτου του σχεδίου βασίσθηκε στο έργο, στην προσφορά αυτού του Προσώπου. Στο Α’ Κορ. Α30 θα μας πει: Σεις (η Εκκλησία) είσθε εξ αυτού εν Χριστώ Ιησού, ο οποίος έγινε σε μας σοφία από Θεού, δικαιοσύνη και αγιασμός και απολύτρωση, δηλαδή, τα πάντα.

Εδάφιο 12
Εν ω έχομεν την παρρησίαν και την προσαγωγήν εν πεποιθήσει δια της πίστεως αυτού.
δια του οποίου έχομε το θάρρος και προσερχόμεθα με πεποίθησιν δια της πίστεως εις αυτόν.

Ο Ιησούς Χριστός είναι ο μοναδικός δρόμος (Ιωάννης ΙΔ6, Εφεσίους Β18), ο μοναδικός μεσίτης (Πράξεις Δ12, Α’ Τιμόθεο Β5), που μπορεί να σε οδηγήσει στον Θεό.
Εν ω έχομεν την παρρησίαν. Είναι στην σύνδεση με τον Χριστό που αποκτάμε αυτή την παρρησία, το θάρρος να πλησιάζομε τον Θεό, με βεβαιότητα ότι θα μας δεχθεί. Είναι η παρρησία που πηγάζει από το γεγονός της υιοθεσίας μας εν Αυτώ, (Ιωάννης Α12), και που την βεβαιώνει ο Θεός μέσα μας (Β’ Κορινθίους Α21,22). Εάν πλησιάζεις τον Θεό από άλλο δρόμο, ποτέ δεν θα έχεις αυτή την παρρησία μέσα σου. Είναι μόνο η αποδοχή του λυτρωτικού έργου του Χριστού που διώχνει τον φόβο και την ενοχή απέναντι στον Θεό.
Στο Εβραίους Δ14-16 θα μας πει: Αφού λοιπόν έχομεν αρχιερέα μέγαν, ο οποίος έχει διέλθει τους ουρανούς, τον Ιησούν τον Υιόν του Θεού, ας κρατάμε στερεά την πίστιν που ομολογούμεν. Διότι δεν έχομεν αρχιερέα, που να μη μπορή να συμπαθήση εις τας αδυναμίας μας, αλλά έχομεν ένα που έχει δοκιμασθή καθ’ όλα, σύμφωνα με την ομοιότητα του μ’ εμάς, χωρίς ν’ αμαρτήση. Ας προσερχώμεθα λοιπόν με πεποίθησιν (παρρησία) ενώπιον του θρόνου της χάριτος, δια να λάβωμεν έλεος και να βρούμε χάριν όταν θα έχωμεν ανάγκην δια βοήθειαν.
Εδώ κλείνει η παρένθεση που άνοιξε στο εδάφιο 2. Η σύνδεση είναι τώρα με το εδάφιο 1:

Εδάφιο 13
Διο αιτούμαι μη εκκακείν εν ταις θλίψεσι μου υπέρ υμών, ήτις εστί δόξα υμών.
Δια τούτο παρακαλώ να μη αποθαρρύνεσθε δια τας θλίψεις που υποφέρω για σας, αι οποίαι είναι δόξα σας.

Δια τούτο: Αφού ακούσατε αυτά που σας είπα προηγουμένως για το σχέδιο του Θεού και την ένδοξη θέση μας σ’ αυτό, καθώς επίσης και για την μεγάλη αποστολή που μου ανέθεσε ο Θεός, σας παρακαλώ να μη λιποψυχείτε (μη εκκακείν) δια τας θλίψεις που υποφέρω για σας, αι οποίαι είναι δόξα σας.
Ακούοντας ότι είναι στην φυλακή, υπήρχε κίνδυνος ν’ αποθαρρυνθούν γιατι ίσως νόμιζαν ότι ο Θεός δεν ενεργούσε, ή να αποθαρρυνθούν γιατί συνειδητοποιούσαν τώρα τις συνέπειες που θα είχε η πίστη τους στον Χριστό, φυλακές και διωγμούς. Να γιατί ο Παύλος τους εκθέτει το σχέδιο του Θεού για την Εκκλησία. Η γνώση της αλήθειας, είναι αυτό που θα τους ενθαρρύνει.
τας θλίψεις που υποφέρω για σας. Εάν σταματούσε να κηρύττει το Ευαγγέλιο στους Εθνικούς, θα σταματούσαν και οι θλίψεις, οι διωγμοί του. Τούτη ειδικά την φυλάκιση την υπέστη από τους ομοεθνείς του, που τον κατηγόρησαν ότι διδάσκει εναντίον του λαού του και του νόμου, και ότι μόλυνε τον Ναό βάζοντας μέσα Εθνικούς, Πράξεις ΚΑ28.
Αξίζει να σημειωθεί το πόσο παρηγορημένος ήταν ο Παύλος απ’ τον Θεό, πόσο ενισχυμένος, ώστε, όντας σ’ αυτή την κατάσταση, να παρηγορεί και όχι να παρηγορείται. Και από το άλλο μέρος ας σημειωθεί ότι, σε όποια κατάσταση αδυναμίας κι αν βρίσκεσαι, υπάρχει τρόπος να προσφέρεις˙ για παράδειγμα ο άρρωστος που ενισχύεται απ’ τον Κύριο, μπορεί να παρηγορεί και ενθαρρύνει άλλους.
αι οποίαι (θλίψεις μου για σας) είναι δόξα σας. Κατά ποίαν έννοια οι θλίψεις του γι’ αυτούς εργάζονται την δόξα τους; Την απάντηση την δίνει, κατά κάποιον τρόπο, το Β’ Κορ. Α6: Εάν θλιβώμεθα αυτό γίνεται δια την παρηγορίαν σας και σωτηρίαν. Όσο πιο πολύ εργαζόταν και κινιόταν, (και ως εκ τούτου πιο πολύ τον κατεδίωκαν και τον κατέθλιβαν), τόσο πιο πολύ καρπό έφερε το Ευαγγέλιο ανάμεσα τους, στην προσωπική τους οικοδομή, αλλά και στην αύξηση της Εκκλησίας αριθμητικά. Έτσι προχωρούσαν πιο βαθειά στην δόξα. Στο Γαλάτες Δ19 λέγει, Τεκνία μου, δια τους οποίους πάλιν είμαι σε ωδίνες εως ότου μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας. Η μόρφωση του Χριστού μέσα τους ήταν δόξα γι’ αυτούς, αλλά πηγή ωδίνων για τον Παύλο.
Η φυλάκιση του Παύλου συνετέλεσε επίσης έμμεσα στην εξάπλωση του έργου του Ευαγγελίου, που είναι δόξα για τον Κύριο και την Εκκλησία Του, κατά τον τρόπο που ο ίδιος τον περιγράφει στο Φιλιππησίους Α14: Και οι περισσότεροι απ’ τους αδελφούς εν Κυρίω, επήραν θάρρος απ’ την φυλάκισιν μου και τολμούν ακόμη περισσότερον να κηρύττουν τον λόγον χωρίς φόβον.
Σαν συμπλήρωμα μπορούμε να προσθέσομε ότι, τα όσα υποφέρουν οι εργάτες του Θεού, και πρώτα απ’ όλα ο Κύριος, για χάρη της Εκκλησίας, δείχνουν το πόσο πολύτιμη είναι στα μάτια Του, και αυτό είναι δόξα της Εκκλησίας, δείχνει την θέση που έχει στην καρδιά του Θεού.

Εδάφια 14-16
Τούτου χάριν κάμπτω τα γόνατα μου προς τον Πατέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, εξ ου πάσα πατριά εν ουρανοίς και επί γης ονομάζεται, ίνα δώη υμίν κατά τον πλούτον της δόξης αυτού δυνάμει κρααταιωθήναι δια του Πνεύματος αυτού εις τον έσω άνθρωπον,
Δι’ αυτόν τον λόγον γονατίζω προσευχόμενος προς τον Πατέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, από τον οποίον κάθε γένος εις τους ουρανούς και την γην παίρνει το όνομα, να σας δώση κατά τον πλούτον της δόξης του, να ενισχυθήτε με δύναμιν δια του Πνεύματος του εις τον εσωτερικόν σας άνθρωπον,

Δι’ αυτόν τον λόγον, γιατί είσαστε οικείοι του Θεού, οικοδομή Του. Είναι αυτά που τους αναφέρει πιο πάνω,στην παρένθεση των εδαφίων 2-12.
κάμπτω τα γόνατα μου προς τον Πατέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Ο Παύλος προσευχόταν γονατιστός για τους αδελφούς, και απευθυνόταν κατ’ ευθείαν στον Πατέρα.
προς τον Πατέρα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, εξ ου πάσα πατριά εν ουρανοίς και επί γης ονομάζεται. Απευθυνόταν στον Θεό Πατέρα, σαν τον απόλυτο Πατέρα. Απ’ Αυτόν ξεκινούν όλες οι πατριές, όλες οι φυλές στην γη, και όλα τα αγγελικά συστήματα στον ουρανό. Αυτός είναι ο απόλυτος Πατέρας, και Αυτός ονομάζει, ορίζει κάθε επι μέρους πατέρα, απ’ όπου ξεκινούν οι φυλές και τα γένη των ανθρώπων στην γη, και είναι απ’ την δική Του πατρική πρόνοια που όλοι εξαρτόνται. Όλο το Σύμπαν είναι μια οικογένεια με Αυτόν Πατέρα.
Το πρώτο από τούτη εδώ την σειρά των αιτημάτων του Παύλου για τους πιστούς στην Έφεσο:
να σας δώση κατά τον πλούτον της δόξης του, να ενισχυθήτε με δύναμιν δια του Πνεύματος του εις τον εσωτερικόν σας άνθρωπον.
κατά τον πλούτον της δόξης του. Θα μπορούσε να πει, «κατά την ανάγκη σας», αλλά θα ήταν τόσο λίγα. Ο Θεός δίνει κατά τον πλούτο της δόξης Του, κατά τον ένδοξο πλούτο της απείρου τελειότητας Του. Ο Θεός δίνει σαν Θεός. Η λέξη πλούτος δηλώνει τον Θεό εδώ σαν χορηγό.
να ενισχυθήτε με δύναμιν δια του Πνεύματος του εις τον εσωτερικόν σας άνθρωπον. Στο Κολοσσαείς Α11 λέγει: Προσευχόμεθα να δυναμωθήτε εις κάθε δύναμιν, σύμφωνα προς την ένδοξον παντοδυναμία του, δια να δείχνετε υπομονήν και μακροθυμίαν εις κάθε τι, και να ευχαριστήτε με χαράν τον Πατέρα. Στο Ρωμαίους Η13: Εάν δια του Πνεύματος θανατώνετε τις πράξεις του σώματος, θα ζήσετε. Στο Εφεσίους ΣΤ10,11: Γίνεσθε δυνατοί δια του Κυρίου και δια του κράτους της δυνάμεως του. Ενδυθήτε την πανοπλίαν του Θεού για να μπορέσετε να αντισταθείτε στις μεθοδείες του Διαβόλου…
Χρειαζόμαστε δύναμη για την υπομονή και μακροθυμία, για να ευχαριστούμε, για να θανατώνομε τις πράξεις του σώματος. Χρειαζόμαστε δύναμη στην μάχη μας με τις δυνάμεις του σκότους, που μεθοδικά προσβάλλουν την πίστη μας με τον φόβο, την πλάνη, την αμφιβολία, την απογοήτευση. Δύναμη στις μάχες μας με τον κόσμο. Δύναμη στον εσωτερικό άνθρωπο στον οποίον αναφέρονται όλα αυτά. Τούτη την δύναμη την χορηγεί το Πνεύμα του Θεού. Αυτό είναι και το αίτημα εδώ του Παύλου.
εις τον εσωτερικόν σας άνθρωπον. Θα μας βοηθήσουν να καταλάβομε το εννοεί σαν εσωτερικό άνθρωπο το Ρωμαίους Ζ22: Αισθάνομαι μεγάλην ευχαρίστησιν εις τον νόμον του Θεού κατά τον εσωτερικόν μου άνθρωπον, αλλά βλέπω άλλον νόμον εις τα μέλη μου, ο οποίος αντιστρατεύεται εις τον νόμον του λογικού μου και με αιχμαλωτίζει…. Επίσης το Β’ Κορινθίους Δ16: Αν και ο εξωτερικός μας άνθρωπος φθείρεται, ο εσωτερικός μας ανακαινίζεται μέρα με την ημέρα.

Εδάφιο 17
Κατοικήσαι τον Χριστόν δια της πίστεως εν ταις καρδίαις υμών,
Να κατοικήση ο Χριστός δια της πίστεως στις καρδιές σας.

Είναι το δεύτερο αίτημα του Παύλου. Μπορούμε όμως να το θεωρήσομε και σαν σκοπό σαν αποτέλεσμα του «να ενισχυθείτε με δύναμη»: Να ενισχυθείτε με δύναμη ώστε να κατοικήσει…
Το πότε ο Χριστός κατοικεί στην καρδιά το λέγει το Ιωάννης ΙΔ23: Εάν κανείς με αγαπά, θα τηρήσει τον λόγον μου, και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει, και θα έλθωμε εις αυτόν, και θα κατοικήσωμε μαζί του. Και είναι ακριβώς που χρειαζόμαστε δύναμη να τηρήσομε τον λόγον Του, ώστε ο Χριστός να κατοικεί μέσα μας. Με απλά λόγια, όταν Τον πιστεύομε με μια απλή πρακτική πίστη, που μεταφράζεται καθημερινά σε τήρηση των εντολών Του, ο Χριστός κατοικεί στις καρδιές μας, είναι κάποιος, όχι έξω, αλλά μέσα σε μας. Είναι η πίστη, η υπακοή μας που Του ανοίγει την πόρτα της καρδιάς μας, και είναι η πίστη πάλι που υποτάσσει τον εσωτερικό μας άνθρωπο, τις ψυχές μας σ’ Αυτόν, κάνοντας Τον μόνον κυρίαρχο εκεί μέσα.
Ο Χριστός μέσα μας, η πιο ευλογημένη πραγματικότητα. Είναι κατ’ αυτή την έννοια που στο Α’ Κορινθίους ΣΤ 19 ονομάζει το σώμα μας, ναό του Αγίου Πνεύματος. Και είναι έργο του Πνεύματος να μορφώνει τον Χριστό μέσα μας. Και στο Α’ Κορινθίους ΣΤ15 θα μας πει ότι, τα σώματα μας είναι μέλη του Χριστού, (που κατοικεί μέσα μας, και εκφράζεται, αποκαλύπτεται μέσω αυτών).

Εδάφια 18,19
εν αγάπη ερριζωμένοι και τεθεμελιωμένοι, ίνα εξισχύσητε καταλαβέσθαι συν πάσι τοις αγίοις τι το πλάτος και μήκος και βάθος και ύψος, γνώναι τε την υπερβάλλουσαν της γνώσεως αγάπην του Χριστού, ίνα πληρωθήτε εις παν πλήρωμα του Θεού.
Να είσθε ριζωμένοι και θεμελιωμένοι εις την αγάπην, δια να μπορέσετε να καταλάβετε μαζί με όλους τους αγίους ποιο είναι το πλάτος και μήκος και βάθος και ύψος, και να γνωρίσετε την αγάπην του Χριστού, η οποία ξεπερνά την γνώσιν, δια να καταστήτε πλήρεις με όλην την πληρότητα του Θεού.
εν αγάπη ερριζωμένοι και τεθεμελιωμένοι.

Η ρίζα είναι το μέρος του φυτού που ρουφά τις τροφές απ’ το χώμα, και το τροφοδοτεί μ’ αυτές. Είναι επίσης μέσω της ρίζας που στερεώνεται το φυτό.
Το θεμέλιο είναι αυτό που στερεώνει το κτίριο και το φέρει επάνω του.
Στο Κολοσσαείς Β7 μας λέγει: Ριζωμένοι και εποικοδομούμενοι εν αυτώ (στον Κύριο Ιησού Χριστό, που είναι η πηγή της αγάπης).
Εκείνο που προσεύχεται ο Παύλος για τους αδερφούς είναι, οι ρίζες, το θεμέλιο της ζωής τους ν’ απλωθούν, να εισχωρήσουν στο έδαφος της αγάπης του Χριστού. Εκεί να στερεώνονται, και από κει ν’ αντλούν. Ο πιστός μπορεί να ριζώσει και σε άλλα εδάφη, για παράδειγμα, στην στείρα γνώση, στον τυπικισμό, το φυσικό του όμως έδαφος είναι η αγάπη. Ριζωμένος και θεμελιωμένος στην αγάπη δεν κινδυνεύει να κλονισθεί από απογοήτευση που γεννά η αχαριστία, από διωγμούς, από παραγκωνισμούς, από επιθυμίες που οδηγούν στην αμαρτία. Αντλόντας απ’ την αγάπη, η αγάπη γίνεται σκοπός και κίνητρο για το κάθε τι. Γιατί εάν δεν είναι αυτή που υπαγορεύει την κάθε μας ενέργεια, όλα γίνονται εις μάτην (Α’ Κορινθίους ΙΓ).
Υπάρχει και η μετάφραση: Ριζωμένοι και θεμελιωμένοι δια της αγάπης, δηλαδή, η αγάπη θα τους ριζώσει και θεμελιώσει.
ίνα εξισχύσητε καταλαβέσθαι συν πάσι τοις αγίοις. Μπορούμε να το θεωρήσομε σαν αποτέλεσμα, σαν συνέπεια της εκπλήρωσης των προηγουμένων αιτημάτων. Να εκπληρωθούν τα τρία προηγούμενα αιτήματα, για να μπορέσομε να καταλάβομε την αγάπη του Χριστού για μας. Η αγάπη του Χριστού για μας είναι τόσο μεγάλη, που ξεπερνά την αντίληψη του νου μας. Και είναι η γνώση της αγάπης Του για μας, που μας φέρνει κοντά Του, και μας κρατά εκεί ενωμένους μαζί Του. Άρα η γνώση τούτης της αγάπης είναι η μεγαλύτερη ανάγκη μας. Η γνώση της αγάπης του Θεού για μας είναι η αληθινή ανάπαυση, και η πηγή της αληθινής λατρείας του προσώπου Του.
Τούτη η αγάπη εκτείνεται σε 4 διαστάσεις, έχει βάθος, ύψος, πλάτος, μήκος, είναι άπειρη, και γεμίζει τα πάντα. Στο Ιώβ ΙΑ7-9 θα μας πει: Δύνασαι να εξιχνιάσης τα βάθη του Θεού; Δύνασαι να εξιχνιάσης τον Παντοδύναμον με εντέλειαν; Ταύτα είναι ως τα ύψη του ουρανού˙ τι δύνασαι να κάμης; Είναι βαθύτερα του άδου˙ τι δύνασαι να γνωρίσης; Το μέτρον αυτών είναι μακρότερον της γης, και πλατύτερον της θαλάσσης.
και να γνωρίσετε την αγάπην του Χριστού, η οποία ξεπερνά την γνώσιν, δια να καταστήτε πλήρεις με όλην την πληρότητα του Θεού. Τούτη η γνώση ξεπερνά τις δυνατότητες του νου μας, και είναι χάρη του Θεού σε μας. Ο Κύριος, στο Ιωάννης ΙΔ21 θα πει: Όποιος έχει τας εντολάς μου και τας τηρεί, εκείνος είναι που με αγαπά, όποιος δε αγαπά εμέ θα αγαπηθεί απ’ τον πατέρα μου και εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτόν μου, (και φυσικά την αγάπη Του για μας).
Η γνώση αυτής της αγάπης είναι αίτημα προσευχής˙ έχει δε υποσχεθει πως, Όποιος έχει θα του δοθεί και θα περισευθεί, Ματθαίος ΙΓ12.
δια να καταστήτε πλήρεις με όλην την πληρότητα του Θεού. Εδώ οδηγεί η γνώση της αγάπης του Χριστού για μας, στο γέμισμα μας με όλο τον πλούτο του χαρακτήρα του Θεού. Η γνώση της αγάπης Του είναι που ανοίγει τις καρδιές και τις κάνει προαιρετικές να δεχθούν ό,τι Αυτός δίνει. Όπως αναφέρεται και στο Α’ Κορινθίους ΙΕ19, η ιστορία τελειώνει όταν ο Θεός γίνει, τα πάντα εν πάσι. Εάν ο Θεός είναι η πηγή κάθε αγαθού, η πληρότητα του Θεού μέσα μας, (η αγάπη, η υπομονή, η δύναμη, η σοφία, η αιωνιότητα Του κ.λ.π.) είναι η μόνη αληθινή πληρότητα, η οποία μπορεί να ξεχειλίσει, και να πάρουν και οι άλλοι δίπλα μας. Και αν το πάρομε απ’ την πλευρά του Θεού, ποιος πατέρας δεν θέλει να δώσει στο παιδί του όλα όσα αυτός έχει. Πόσο θέλει ο Θεός να μας κάμει πλήρεις στην αγάπη, στην σοφία, στην χάρη, στην υπομονή, στην δύναμη, στην ειρήνη κ.λ.π. στο κάθε τι που έχει Αυτός, και μπορεί να μεταδοθεί σε μας. Στο Β’ Πέτρου Α3,4 θα μας πει: Μας έχουν δωρηθεί οι πολύτιμες και μέγιστες υποσχέσεις…ώστε να γίνομε συμμέτοχοι θείας φύσεως.
Ο άνθρωπος είναι διαρκώς άδειος γιατί προσπαθεί ν’ αντλήσει την πληρότητα του απ’ τον εαυτόν του, απ’ τον σύντροφο του, απ’ τον κόσμο και τις αξίες του…και πώς να πιείς νερό από αδειανό ποτήρι…
Ο Ιωάννης θα γράψει για τον Κύριο μας στο Α16: Και από το πλήρωμα αυτού επήραμε όλοι εμείς και την μία χάρη κατόπιν της άλλης. Στο Κολοσσαείς Β10 θα μας πει: Είσθε πλήρεις εν αυτώ.

Εδάφια 20,21
Τω δε δυναμένω υπέρ πάντα ποιήσαι υπερεκπερισσού ων αιτούμεθα ή νοούμεν, κατά την δύναμιν την ενεργουμένην εν ημίν, αυτώ η δόξα εν τη εκκλησία εν Χριστώ Ιησού εις πάσας τας γενεάς του αιώνος των αιώνων˙ αμήν.
Εις εκείνον δε, που μπορή να κάνη πολύ περισσότερα από όλα όσα ζητούμεν ή σκεπτόμεθα, σύμφωνα με την δύναμιν, η οποία ενεργείται μέσα μας, εις αυτόν ας είναι η δόξα εν τη εκκλησία εν Χριστώ Ιησού εις πάσας τας γενεάς του αιώνος των αιώνων. Αμήν.

Είναι η δοξολογία με την οποία ο Παύλος κλείνει την προσευχή του.
που μπορή να κάνη πολύ περισσότερα από όλα όσα ζητούμεν ή σκεπτόμεθα. Είναι και μια έμμεση προτροπή να ζητάμε μεγάλα πράγματα απ’ τον Θεό.
Τούτη η διακήρυξη διώχνει και την ανησυχία μήπως δεν προσευχηθήκαμε όπως έπρεπε, ή παραλείψαμε κάτι. Άλλωστε τούτα που μας έχει χαρίσει, την σωτηρία μας, την υιοθεσία μας, ποτέ δεν τα είχαμε ελπίσει, ούτε και ζητήσει.
σύμφωνα με την δύναμιν, η οποία ενεργείται μέσα μας. Την δύναμη την δίνει το Άγιο Πνεύμα που κατοικεί στην καρδιά που έχει συμφιλιωθεί με τον Θεό πάνω στο λυτρωτικό έργο του Χριστού. Ο Παύλος γράφει, Τα πάντα δύναμαι δια του Χριστού που με δυναμώνει, Φιλιππησίους Δ13. Στο Φιλιππησίους επίσης Β13 θα μας πει: Ο Θεός είναι εκείνος που εργάζεται μέσα σας, και το να θέλετε και το να ενεργείτε κατά την θέλησιν του. Είναι μια δύναμη που δεν προέρχεται απ’ τον άνθρωπο, αλλά που ενεργείται μέσα του.
εις αυτόν ας είναι η δόξα εν τη εκκλησία εν Χριστώ Ιησού. Η δόξα ανήκει στον Θεό. Η εκκλησία είναι ο χώρος όπου δοξάζεται ο Θεός. Τούτος είναι και ο σκοπός της. Η ένωση της εκκλησίας με τον Χριστό, την κεφαλή της, θα έχει ως φυσικό αποτέλεσμα την ύψωση, τον δοξασμό του Θεού. Δια του Χριστού οι δωρεές του Θεού σε μας, δια του Χριστού και η δική μας δοξολογία προς Αυτόν. Η σωστή εκκλησία, αυτή που είναι σε ένωση με την κεφαλή της, τον Χριστό, θα υψώνει στις καρδιές των μελών της, και στην μαρτυρία της στον κόσμο το όνομα του Θεού. Και τούτη η δόξα θα αποδίδεται σε όλες τις εποχές που θα έλθουν, σε όλη την αιωνιότητα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 4

Εδάφιο 1
Παρακαλώ ουν υμάς εγώ ο δέσμιος εν Κυρίω αξίως περιπατήσαι της κλήσεως ης εκλήθητε,
Σας προτρέπω λοιπόν εγώ ο φυλακισμένος δια τον Κύριον, να φέρεσθε αντάξια προς την κλήσιν, την οποίαν ελάβατε,

Να σημειωθεί η ευγένεια με την οποία τους απευθύνεται. Θα μπορούσε να τους γράψει τούτες τις προτροπές αρχίζοντας με το «πρέπει», (Πρέπει να κάνετε…πρέπει να είσθε…), υπενθυμίζοντας τις υποχρεώσεις τους. Προτιμά να τους παρακαλέσει, έστω κι αν αναφέρεται σε πράγματα που είναι προς συμφέρον τους. Η ευγένεια του θυμίζει την συμπεριφορά του Κυρίου: Καλάμι ραγισμένο δεν θα το σπάσει, και λυχνάρι που καπνίζει δεν θα το σβύσει, Ματθαίος ΙΒ20. Δηλαδή, δεν θα πληγώσει, δεν θα προσβάλλει, δεν θα εξουθενήσει και τον πλέον αδύνατο, τον πλέον πεσμένο.
Και από το άλλο μέρος, το μήνυμα που μας στέλνει ο τρόπος του Παύλου είναι ότι, το να ακολουθήσει κάποιος τον Χριστό, δεν σημαίνει ότι μηδενίζεται η προσωπικότητα του, αντίθετα, καθαρίζεται και υψώνεται, και πάντα εν τη ελευθερία μας Τον ακολουθούμε˙ γι’ αυτό και εδώ ο Λόγος Του μας απευθύνεται με το «παρακαλώ».
Παρακαλώ ουν υμάς εγώ ο δέσμιος εν Κυρίω. Ήταν αυτό που του έδινε το δικαίωμα να τους προτρέπει. Όπως τους αναφέρει στο Γ1, ήταν φυλακισμένος του Ιησού Χριστού για σας τους εθνικούς. Τα δεσμά του για τον Κύριο τα θεωρούσε αξίωμα, που του έδιναν κύρος να μιλά έτσι.
Στην συνέχεια τους αναφέρει μερικές προτροπές, σαν πιστούς του Χριστού. Να σημειωθεί ότι δεν αναφέρει τίποτα για τις δικές του ανάγκες, αν και φυλακισμένος. Θα μπορούσε να ζητήσει την υλική τους βοήθεια, ή τις ενέργειες τους για την αποφυλάκιση του. Δεν είναι αυτά που τον απασχολούν. Εκείνο που τον καίει είναι η δική τους πνευματική πρόοδος.
Αξίως περιπατήσαι της κλήσεως ης εκλήθητε. Δια του Ευαγγελίου ο Θεός μας έχει προσκαλέσει σε υιοθεσία, Ιωάννης Α12. Στόχος Του είναι να μας κάνει ομοιομόρφους προς την εικόνα του Υιού Του, Ρωμαίους Η29. Το να περπατήσομε αντάξια της κλήσης που λάβαμε σημαίνει, να περπατήσομε σαν υιοί Θεού, να έχομε πρότυπο στο κάθε τι τον Κύριο Ιησού. Με την ίδια κλήση μας έχει κάνει πολίτες του ουρανού. Η προτροπή του Λόγου Του είναι φερόμαστε σαν τέτοιοι, και όχι σαν πολίτες της γης.

Εδάφιο 2
Μετά πάσης ταπεινοφροσύνης και πραότητος, μετά μακροθυμίας, ανεχόμενοι αλλήλων εν αγάπη,
Με πάσαν ταπεινοφροσύνην και πραότητα, με υπομονήν εις το να ανέχεσθε ο ένας τον άλλον με αγάπην,

Τούτη την προτροπή μπορούμε να την πάρομε, είτε σαν διευκρίνιση της προηγουμένης, οπότε θα διαβάζαμε: «Να φέρεσθε αντάξια προς την κλήση , την οποία ελάβατε, δηλαδή, με πάσα ταπεινοφροσύνη…», είτε σαν μια ανεξάρτητη προτροπή.
Τούτη η προτροπή αφορά τις σχέσεις μεταξύ των μελών της Εκκλησίας, αλλά και τις σχέσεις των πιστών με τον κόσμο.
Η Εκκλησία πάντα περιέχει στην σύνθεση της αδελφούς περισσότερο προχωρημένους, και αδελφούς λιγότερο προχωρημένους. Αδελφούς δυνατούς στην πίστη, και αδελφούς ασθενείς στην πίστη. Κάποιος την παρομοίασε και με νοσοκομείο, όπου οι άρρωστοι βρίσκονται σε διάφορα στάδια ανάρρωσης. Στο Β’ Τιμόθεο Β20,21 την παρομοιάζει με σπίτι όπου υπάρχουν σκεύη για πολύτιμη χρήση, και άλλα για ευτελή χρήση.
Στην πράξη τώρα, δεν καλούμεθα, απλά, ν’ αγαπάμε αδελφούς που μας αγαπούν, που μας σέβονται, που μας τιμούν. Καλούμεθα να ανεχόμαστε με αγάπη, πραότητα, υπομονή και ταπεινοφροσύνη, αδελφούς που μπορεί να μην έχουν φθάσει ακόμα να μας αγαπούν, να μας τιμούν, να μας σέβονται.
Ανέχομαι, σημαίνει: Τον έχω άνω, ψηλά, έστω κι αν κάνει κάτι το απρεπές, δυσάρεστο εναντίον μου˙ τον υποφέρω χωρίς διαμαρτυρία, έστω κι αν με στενοχωρεί, με πληγώνει. Τον δέχομαι με τις ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα του.
Ταπεινοφροσύνη είναι η λέξη που χαρακτηρίζει την πράξη του Κυρίου, όταν Αυτός, ο Δάσκαλος, και Κύριος, έπλυνε τα πόδια των μαθητών. Είναι, επίσης, η λέξη που χαρακτηρίζει, στην παραβολή του Τελώνη και Φαρισαίου, την στάση του τελώνη απέναντι στον Θεό, σε αντίθεση μ’ αυτήν του Φαρισαίου.
Υπομονή, σημαίνει, μένω από κάτω (υπό + μένω), και περιμένω εκεί όσο κι αν χρειασθεί. Παράδειγμα η υπομονή του Κυρίου απέναντι στην απιστία, την σκληροκαρδία του κόσμου, αλλά και των μαθητών Του.
Πραότητα σημαίνει, ημερότητα, γλυκύτητα, μαλακότητα, και ποτέ αδυναμία, όπως μερικοί την εκλαμβάνουν. Είναι η αντίσταση σε κάθε εσωτερική κίνηση οργής, σε κάθε εκδήλωση δυστροπίας. Για τον χαρακτήρα του Μωυσή, του ανθρώπου που ο Θεός χρησιμοποίησε για καταπληκτικά πράγματα στην ιστορία του λαού Ισραήλ, η Γραφή μας αναφέρει μόνο τούτο το χαρακτηριστικό: Και ο άνθρωπος ο Μωυσής ήτο πραϋς σφόδρα υπέρ πάντας τους ανθρώπους, τους επί της γης, Αριθμοί ΙΒ3. Ο Ίδιος ο Κύριος είπε για τον εαυτόν Του: Μάθετε από μένα˙ διότι είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, Ματθαίος ΙΑ29.
Μακροθυμία είναι η αναβολή της οργής, η υπομονή, η ανοχή. Το αντίθετο της είναι η οξυθυμία.
Το ερώτημα εδώ είναι, μέχρι που να φθάνει η ταπεινοφροσύνη, η υπομονή, η μακροθυμία μας; Ο Λόγος του Θεού μας λέγει: Με πάσαν ταπεινοφροσύνη, αγάπη, υπομονή, μακροθυμία, στα λόγια, αλλά και στις πράξεις, στον τρόπο συμπεριφοράς. Και τούτο είναι έργο του Πνεύματος μέσα στον πιστό. Φράσεις όπως, «Μέχρι εδώ», «Δεν πάει άλλο», είναι άγνωστες στο λεξιλόγιο του πιστού.
Οι τριβές στις σχέσεις των αδελφών είναι τούτο κυρίως που εργάζονται, να μας μάθουν, να κάνουν δικά μας τούτα τα στοιχεία του άγιου χαρακτήρα κατά το, ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο˙ και ο άνθρωπος ακονίζει το πρόσωπον του φίλου αυτού, Παροιμίες ΚΖ17. Ο δύσκολος αδελφός μαθαίνει τους άλλους να υπομένουν, ο υπερήφανος, να είναι ταπεινοί. Μέσα στην Εκκλησία, στις τριβές μεταξύ των μελών της, εξομαλύνονται οι ανωμαλίες του χαρακτήρα τους. Ας μην ξεχνάμε ότι, είναι για τον Ίδιο τον Κύριο που αναφέρεται πως, έγινε τέλειος δια των παθημάτων, Εβραίους Β10.

Εδάφιο 3
Σπουδάζοντες τηρείν την ενότητα του Πνεύματος εν τω συνδέσμω της ειρήνης.
Και να φροντίζετε να διατηρήτε την ενότητα του Πνεύματος δια του συνδέσμου της ειρήνης.

Σπουδάζω, σημαίνει, καταγίνομαι με επιμέλεια, ασχολούμαι σοβαρά με κάτι, πασχίζω, προσπαθώ, είμαι ανήσυχος για την επιτυχία κάποιου θέματος.
Σπουδάζοντες τηρείν την ενότητα του Πνεύματος. Είναι η ενότητα με την οποία μας ένωσε το Πνεύμα σε ένα σώμα. Στο Α’ Κορινθίους ΙΒ13 θα μας πει: Εμείς όλοι δια του ενός Πνεύματος εβαπτισθήκαμε σε ένα σώμα. Είναι και ο πόθος του Κυρίου: Να είναι όλοι ένας, Ιωάννης ΙΖ21.
Συνήθως την ενότητα της Εκκλησίας την θυμόμαστε όταν διαταράσσεται. Εδώ ο Λόγος του Θεού μας προτρέπει να την υψώσομε σαν στόχο, για να την διασφαλίζομε συνεχώς. Εάν δεν σπουδάζομε να την διατηρήσομε, κινδυνεύομε να την χάσομε.
δια του συνδέσμου της ειρήνης. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να διατηρήσεις την ενότητα σε κάποιο χώρο: Η απειλή, οι υποσχέσεις, η βία. Η ενότητα στην Εκκλησία του Χριστού διασφαλίζεται όταν έχει σαν σύνδεσμο που κρατά τον έναν δίπλα στον άλλον, την ειρήνη μεταξύ τους. Αυτό σημαίνει για τον πιστό ότι πάντα θα προσέχει μη δημιουργηθεί κάτι με τον αδελφό του, (υπόνοια, διάσταση απόψεων, πικρία κ.λ.π.), που θα οδηγήσει στην διατάραξη τούτης της ειρήνης. Εκεί θα πρέπει τα πράγματα ν’ αποκατασταθούν αμέσως. Είναι μια ερώτηση που ο πιστός πάντα θα πρέπει να θέτει στον εαυτόν του: Μήπως τούτο που σκέπτομαι να κάνω ή να πω, διαταράσσει τις σχέσεις με τον αδελφό μου, έστω και αν φαίνεται καλό.
Είναι το Πνεύμα που μας οδήγησε σ’ αυτή την θαυμαστή ενότητα, να είμαστε ένα σώμα, αλλά είναι σε μας που την έχει εμπιστευθεί να την διατηρήσομε.
Στην συνέχεια τώρα, στα εδάφια 4-6, ο Λόγος του Θεού διευκρινίζει σε τι ακριβώς έγκειται η ενότητα μας, ποια είναι τα σημεία εκείνα που όλοι οι πιστοί του Χριστού έχουν κοινά. Τούτα ακριβώς είναι τα βασικά σημεία της πίστης, της ομολογίας μας, της αλήθεις πάνω στην οποία έχομε οικοδομηθεί, και την οποία υπηρετούμε.

Εδάφια 4-6
Εν σώμα και εν Πνεύμα, καθώς και εκλήθητε εν μια ελπίδι της κλήσεως υμών˙ εις Κύριος, μία πίστις, εν βάπτισμα˙ εις Θεός και πατήρ πάντων, ο επί πάντων, και δια πάντων, και εν πάσιν υμίν.
Ένα σώμα υπάρχει και ένα Πνεύμα, καθώς και μία είναι η ελπίδα της κλήσεως σας, την οποίαν ελάβατε. Ένας Κύριος, μία πίστις, ένα βάπτισμα, ένας Θεός και Πατέρας όλων, ο οποίος είναι υπεράνω όλων και δι’ όλων και εις όλους εμάς.
Εν σώμα και εν Πνεύμα. Στο Α’ Κορινθίους ΙΒ13 θα μας πει: Διότι εις ένα Πνεύμα όλοι εμείς βαπτισθήκαμε και εγίναμε ένα σώμα, είτε Ιουδαίοι είτε Έλληνες, είτε δούλοι, είτε ελεύθεροι, και όλοι με ένα Πνεύμα εποτισθήκαμε.

εκλήθητε εν μια ελπίδι της κλήσεως υμών. Η πρόσκληση που έκανε ο Θεός σε όλους αναφέρεται στην ίδια Βασιλεία, στο ίδιο αγαθό. Όλοι, δηλαδή, ελπίζομε το ίδιο πράγμα.
μία πίστις. Είναι η πίστη η οποία μια για πάντα παραδόθηκε στους αγίους, Ιούδας 3. Το αντικείμενο της πίστης μας είναι ένα, κοινό για όλους, ήδη καθορισμένο απ’ τον Θεό, και ήδη παραδομένο στους αγίους Του στην Αποστολική εποχή. Αυτό το αντικείμενο είναι το Ευαγγέλιο, ο Ιησούς Χριστός.
Τούτη η πίστη, σύμφωνα με το Ιούδα 3, παρεδόθη μια για πάντα. Αυτό αποκλείει κάθε μεταγενέστερη προσθήκη. Αποκλείει τις ανθρώπινες παραδόσεις, καθώς και τις οποιεσδήποτε καινούργιες προφητικές αποκαλύψεις. Ο Θεός απεκάλυψε στην Αποστολική εποχή τι πρέπει να πιστεύομε. Τούτη η αποκάλυψη είναι ήδη ολοκληρωμένη. Από τότε, και σ’ όλους τους αιώνες που ακολούθησαν, και θ’ ακολουθήσουν, αυτό είναι το αναλλοίωτο και ολοκληρωμένο αντικείμενο της πίστης μας.
εν βάπτισμα. Είναι το βάπτισμα όπως το συνέστησε ο Πέτρος την ημέρα της Πεντηκοστής, Πράξεις Β38.
Και από μια άλλη άποψη, και σύμφωνα με το Εβραίους ΣΤ6, άτομο που έχασε την σωτηρία του, δεν μπορεί να κάνει δεύτερο βάπτισμα.
εις Θεός και πατήρ πάντων, ο επί πάντων, και δια πάντων, και εν πάσιν υμίν. Έχομε έναν ουράνιο Πατέρα που είναι Πατέρας όλων των δημιουργημάτων. Είναι υπεράνω όλων, ο μόνος Κυρίαρχος. Ενεργεί, η δύναμη Του ξεχύνεται μέσα σ’ όλους τους πιστούς, και μέσω αυτών εργάζεται τα σχέδια Του. Κατοικεί μέσα σε όλα τα μέλη της Εκκλησίας Του.

Εδάφια 7,8,9,10
Ενί δε εκάστω ημών εδόθη η χάρις κατά το μέτρον της δωρεάς του Χριστού. Διό λέγει˙ αναβάς εις ύψος ηχμαλώτευσεν αιχμαλωσίαν και έδωκε δόματα τοις ανθρώποις. Το δε ανέβη τι εστιν ει μη ότι και κατέβη πρώτον εις τα κατώτερα μέρη της γης; Ο καταβάς αυτός εστι και ο αναβάς υπεράνω πάντων των ουρανών, ίνα πληρώση τα πάντα.
Αλλ’ εις τον καθέναν από μας εδόθηκε η χάρις σύμφωνα προς το μέτρον της δωρεάς του Χριστού. Δια τούτο λέγει, Όταν ανέβηκε εις τα ύψη έλαβε αιχμαλώτους και έδωκε δώρα εις τους ανθρώπους. Το δε ανέβηκε, τι σημαίνει παρά ότι και κατέβηκε πρώτα εις τα κατώτερα μέρη της γης; Εκείνος που κατέβηκε είναι αυτός που ανέβηκε υπεράνω όλων των ουρανών, δια να γεμίσει τα πάντα.

Ενί δε εκάστω ημών εδόθη η χάρις κατά το μέτρον της δωρεάς του Χριστού. Όλοι οι πιστοί ανήκουν στο ένα σώμα, αλλά με διαφορετικά χαρίσματα ο καθένας, απαραίτητα για την οικοδομή του σώματος. Τα χαρίσματα είναι δώρο από τον Κύριο, κατά απόλυτη δική Του πρωτοβουλία. Στο Α΄Κορινθίους ΙΒ7 θα μας πει: Δίνεται στον καθέναν η φανέρωση του Πνεύματος προς το συμφέρον, δηλαδή για την οικοδομή των πιστών, της Εκκλησίας. Το ότι δίνονται διαφορετικά χαρίσματα δεν πρέπει να γίνει αιτία ανταγωνισμών, προς βλάβη της ενότητας της Εκκλησίας. Αντίθετα δίνονται διαφορετικά προς το καλό της Εκκλησίας.
κατά το μέτρον της δωρεάς του Χριστού. Ο Κύριος έχει ένα δικό Του μέτρο που κρίνει και κάνει την διανομή των χαρισμάτων,πάντα με σοφία και δικαιοσύνη. Όσο για μας, μας προτρέπει, να ζητάμε μετά ζήλου τα καλλίτερα χαρίσματα, Α’ Κορινθίους ΙΒ31, πάντα για το κοινό συμφέρον όμως.
Ενί δε εκάστω ημών εδόθη η χάρις. Σε κάθε μέλος της Εκκλησίας έχουν δοθεί χαρίσματα, όπως το σώμα μας έχει διαφορετικά μέλη, με ειδική λειτουργία το καθένα, να το υπηρετεί. Όλα τα μέλη είναι πολύτιμα και μοναδικά. Στο Ρωμαίους ΙΒ6-8 ο Λόγος του Θεού μας προτρέπει, έχοντες δε χαρίσματα διαφορετικά, σύμφωνα με την χάρη που μας εδόθηκε…ας καταγίνεται ο καθένας στο χάρισμα του. Και ο Κύριος αυτό που περιμένει από μας, και αυτό για το οποίο θα δώσομε λόγο, είναι η πιστότητα και η φρονιμάδα με την οποία ασκήσαμε τα χαρίσματα μας, Ματθαίος ΚΔ45. Χρειάζεται ο πιστός να εξακριβώσει που τον έχει τάξει ο Κύριος, τι χαρίσματα του έχει δώσει, και εκεί να υπηρετήσει με όλη του την καρδιά. Και ας έχομε κατά νου, ότι… μπορούμε να πιάσομε κάτι με το στόμα, αλλά πιο καλά το κάνομε με το χέρι, το στόμα είναι για άλλο έργο.
Τούτη την αποστολή των χαρισμάτων την είχε προφητεύσει η Παλαιά Διαθήκη με τον Ψαλμό ΞΗ18, τα λόγια του οποίου επαναλαμβάνονται εδώ.
Ο Ψαλμός αναφέρεται στο πρόσωπο του Κυρίου, που καθώς υψώθηκε στον ουρανό, έκανε δύο ενέργειες:
Α) Ηχμαλώτευσε αιχμαλωσίαν. Δηλαδή, νίκησε και κατέστησε δικούς Του αιχμαλώτους αυτούς που μας είχαν επιβάλλει την αιχμαλωσία, (τον Διάβολο, την αμαρτία, την κατάρα, τον θάνατο).
Η ύψωση Του έγινε σε δύο φάσεις: Πρώτα στον σταυρό, όπου νίκησε την αμαρτία, και κάρφωσε το χρεώγραφο των αμαρτιών μας, που μας έκανε ενόχους απέναντι στον Νόμο, και δούλους του Διαβόλου. Έτσι μας απελευθέρωσε. Στην συνέχεια υψώθηκε στον ουρανό με την Ανάληψη Του, δίπλα στον Πατέρα, όπου και περιμένει να τεθούν όλοι οι εχθροί Του κάτω απ’ τα πόδια Του (Εβραίους ΙΑ13).
Β) Όντας στον ουρανό, μας έστειλε το Άγιο Πνεύμα, και μαζί Του χαρίσματα να τα διανείμει στους πιστούς.
Το δε ανέβηκε, τι σημαίνει παρά ότι και κατέβηκε πρώτα εις τα κατώτερα μέρη της γης; Είναι μια διευκρίνιση που μας κάνει εδώ ο Λόγος του Θεού, χρησιμοποιόντας ένα λογικό συλλογισμό: Αφού αναφέρεται ότι ανέβη, σημαίνει ότι είχε προηγηθεί η κάθοδος Του απ’ τους ουρανούς. Η κάθοδος Του αναφέρεται στην ενσάρκωση Του.
Σαν κατώτερα μέρη της γης, μερικοί εννοούν τον Άδη. Άλλοι το ερμηνεύουν: Τα κατώτερα μέρη ολοκλήρου του Σύμπαντος, τα οποία βρίσκονται στην γη. Αν επρόκειτο για τον Άδη θα έπρεπε να έλεγε τα κατώτατα.
υπεράνω πάντων των ουρανών. Ο Λόγος του Θεού μας αναφέρει ότι υπάρχουν περισσότεροι από ένας ουρανοί. Ο Παύλος, για παράδειγμα, αρπάχθηκε έως τρίτου ουρανού, και δευκρινίζει ότι εκεί είναι ο Παράδεισος, Β’ Κορινθίους ΙΒ2-4. Ο αόρατος πνευματικός κόσμος, τα πονηρά πνεύματα, βρίσκονται στον πρώτο ουρανο, (τα πνεύματα της πονηρίας εν τοις επουρανίοις, Εφεσίους ΣΤ12).
ίνα πληρώση τα πάντα. Ο Κύριος τώρα είναι υπεράνω όλων των ουρανών, και από κει η παρουσία Του και οι δωρεές Του θα γεμίσουν τα πάντα. Ήδη γεμίζει την γη, καθώς απλώνεται το Ευαγγέλιο και η Εκκλησία. Γεμίζει τις καρδιές των δικών Του. Θα έλθει κάποια ώρα που παντού θα είναι η παρουσία Του. Τώρα στην γη υπάρχουν χώροι, όπου δεν είναι καθόλου η παρουσία Του.
Το πληρώνω, (γεμίζω), σημαίνει, πιάνω όλο τον χώρο, και δεν αφήνω θέση για κάτι άλλο. Δηλαδή, δεν θα υπάρχει τότε θέση για άλλα πνεύματα, όλα θα έχουν εκτοπισθεί απ’ την παρουσία του Κυρίου. Ο Δανιήλ στο κεφάλαιο Β αναφέρει για την Βασιλεία του Κυρίου: Ο λίθος που εκτύπησε την εικόνα έγεινεν όρος μέγα, και εγέμισεν όλη την γη, εδάφιο 35.

Εδάφιο 11
Και αυτός έδωκε τους μεν αποστόλους, τους δε προφήτας, τους δε ευαγγελιστάς, τους δε ποιμένας και διδασκάλους,
Και τα δώρα του ήσαν: Μερικοί να είναι απόστολοι, άλλοι προφήται, άλλοι ευαγγελισταί, άλλοι ποιμένες και διδάσκαλοι,

Στο Α’ Κορινθίους ΙΒ αναφέρονται και άλλα χαρίσματα. Τα ‘όσα αναφέρει εδώ θα πρέπει να είναι απαραίτητα για να επιτευχθούν οι στόχοι που αναφέρει στα εδάφια 12-16.
Και αυτός έδωκε τους μεν…τους δε…. Είναι ο Κύριος που δίνει τα χαρίσματα, και αναθέτει τις διακονίες, στον έναν τούτο, στον άλλο το άλλο.
Απόστολοι. Μπορούμε τούτο το χάρισμα να το εκλάβομε στην ευρύτερη του έννοια, του απεσταλμένου για το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Ειδικώτερα όμως αναφέρεται στην διακονία των 12 μαθητών Του και του Παύλου. Ήταν ο Ίδιος ο Κύριος που τους ονόμασε αποστόλους, Λουκάς ΣΤ13. Οι 12 ήσαν άτομα που μαθήτευσαν συνεχώς κοντά στον Κύριο, και μετά την ανάληψη Του χρησιμοποιήθηκαν ως αυτόπτες μάρτυρες, να κάνουν γνωστά τον κόσμο, τι είδαν και άκουσαν κοντά Του. Αργότερα προσετέθη ως 13ος ο Παύλος, στον οποίον απεκαλύφθη προσωπικά, καθιστόντας και αυτόν άμεσον μάρτυρα Του. Το λειτούργημα του Αποστόλου ανετέθη σ’ αυτά μόνον τα άτομα, (πιθανόν και στον Βαρνάβα, τον Σιλουανό και τον Ιάκωβο). Η πίστη μας στηρίζεται στην μαρτυρία αυτών των προσώπων, και παράλληλα, η γνησιότητα για το κάθε τι βασίζεται μόνον στην αποστολικότητα, δηλαδή εάν προέρχεται απ’ αυτούς, τους ορισμένους απ’ τον Θεό μάρτυρες. Έτσι διεμορφώθη ο κανόνας της Καινής Διαθήκης˙ το κριτήριο που χρησιμοποιήθηκε ήταν ένα μόνον, εάν κάτι είναι αποστολικής προέλευσης. Υπάρχουν και άλλα σωστά κείμενα, γραμμένα από ανθρώπους εμπνευσμένους από το Πνεύμα του Θεού. Λόγος Θεού όμως είναι μόνον ό,τι είναι αποστολικής προέλευσης, από τους ορισμένους απ’ τον Θεό μάρτυρες.
Προφήτες. Μέχρι να συμπληρωθεί ο κανόνας της Καινής Διαθήκης, η ολοκληρωμένη δηλαδή αποκάλυψη του Θεού, υπήρχε έντονο το χάρισμα της προφητείας.
Σαν προφήτη δεν θα πρέπει να εννοούμε αποκλειστικά μόνον αυτόν που προέβλεπε το μέλλον. Η Αγία Γραφή μας αναφέρει τον Μωυσή, αλλά και τον Κύριο μας σαν προφήτες. Τον Σαμουήλ αναφέρει επίσης σαν προφήτη, χωρίς ποτέ αυτός να έχει προφητεύσει κάτι για το μέλλον. Προφήτης είναι ο άνθρωπος που τον χρησιμοποιεί το Άγιο Πνεύμα να φέρει ένα μήνυμα στον κόσμο. Αυτό το μήνυμα μπορεί να είναι μια διδασκαλία, μια προτροπή, η αναγγελία μιάς τιμωρίας, αλλά και η πρόβλεψη μελλοντικών γεγονότων. Τους προφήτες τους ονόμαζαν και διαγγελείς, βλέποντες, σκοπούς, φρουρούς, ποιμένες. Διέφεραν από τους διδασκάλους στο ότι αυτοί μιλούσαν από κατ’ ευθείαν έμπνευση του Αγίου Πνεύματος, ενώ οι διδάσκαλοι από την γνώση και την αντίληψη που είχαν αυτοί για τα πράγματα, καθώς φώτιζε τον νου τους το Άγιο Πνεύμα.
Θα μας βοηθήσει να καταλάβομε τον ρόλο του προφήτη, αυτό που λέγει ο Θεός στον Μωυσή για τον Ααρών τον αδελφό του, στο Έξοδος Ζ1: Ο Ααρών ο αδελφός σου θέλει είσθαι προφήτης σου, με την έννοια ότι, ο Ααρών θα μεταφέρει τις σκέψεις του Μωυσή, όπως θα του τις λέγει αυτός ο τελευταίος.
Επειδή τα πρώτα χρόνια της Εκκλησίας δεν είχαν ακόμα τον γραπτό λόγο του Θεού, ήταν ανάγκη το Άγιο Πνεύμα να δίνει το χάρισμα της προφητείας. Και τα γραπτά του Παύλου, υπ’ αυτή την έννοια, προφητεία είναι.
Ευαγγελιστές. Ο Φίλιππος, Πράξεις ΚΑ8, ήταν ευαγγελιστής. Ο Τιμόθεος ήταν κι αυτός ευαγγελιστής, καθώς αναφέρεται στο Β’ Τιμόθεο Δ4,5. Ήταν πρόσωπα που το Άγιο Πνεύμα τους είχε δώσει την χάρη να φέρουν το Ευαγγέλιο στον κόσμο.
Ποιμένες. Είναι αυτοί που έχουν την ευθύνη για την ποίμανση κάποιας τοπικής εκκλησίας.
Διδάσκαλοι. Είναι αυτοί που διδάσκουν συστηματικά τις ήδη αποκεκαλυμμένες αλήθειες του Λόγου του Θεού.
Τους ποιμένες και τους διδασκάλους τους αναφέρει μαζί. Μπορεί το ίδιο πρόσωπο να έχει και τις δύο διακονίες. Υπάρχουν όμως και δάσκαλοι που δεν είναι ποιμένες.
Στο εδάφιο 12 και συνέχεια εξηγεί τον σκοπό για τον οποίον δίνονται τα χαρίσματα:

Εδάφιο 12
προς τον καταρτισμόν των αγίων εις έργον διακονίας, εις οικοδομήν του σώματος του Χριστού,
προς τον σκοπόν να καταρτίσουν τους αγίους, δια το έργον της υπηρεσίας, δια την οικοδομήν του σώματος του Χριστού,

προς τον καταρτισμόν των αγίων. Καταρτίζω, σημαίνει, εκπαιδεύω, προπαρασκευάζω, ετοιμάζω. Ο καταρτισμός μας γίνεται στο έργο της διακονίας, της υπηρεσίας. Η ζωή του πιστού εδώ στην γη είναι ένα διαρκές σχολείο, για να μάθει να προσφέρεται ολοκληρωτικά. Ο Κύριος μας ονόμασε αδελφούς, αλλά και μαθητές Του, Ιωάννης ΙΕ8. Καταρτίζω, σημαίνει, και αποκαθιστώ στην θέση του, π.χ. ένα εξαθρωμένο κόκκαλο. Ο Κύριος με το έργο Του μας επαναφέρει στην θέση που μας έχει προορίσει ο Θεός, εκεί απ’ όπου μας είχε εξαρθρώσει η αμαρτία.
εις οικοδομήν του σώματος του Χριστού. Εδώ στοχεύει το έργο της διακονίας και τα χαρίσματα, να οικοδομηθεί πνευματικά η Εκκλησία, το σώμα του Χριστού.

Εδάφιο 13
μέχρι καταντήσωμεν οι πάντες εις την ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του υιού του Θεού, εις άνδρα τέλειον, εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού,
μέχρις ότου φθάσωμεν όλοι εις την ενότητα της πίστεως και της πλήρους γνώσεως του Υιού του Θεού, εις άνδρα τέλειον, εις το μέτρον του τελείου αναστήματος του Χριστού,

Αυτό εννοεί ο Λόγος του Θεού σαν οικοδομή της Εκκλησίας. Όταν, συγκεκριμένα, φθάσουν όλοι οι πιστοί (εν προκειμένω, της τοπικής Εκκλησίας) στην εξής θέση:
Α) εις την ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού. Επίγνωση σημαίνει βαθειά κατανόηση, είναι μια γνώση που αποκτάται μετά από βαθειά έρευνα και πείρα ζωής. Μια Εκκλησία, λοιπόν, θεωρείται ότι οικοδομήθηκε, όταν όλοι οι πιστοί φθάσουν να έχουν την ίδια αληθινή πίστη, (να πιστεύουν απόλυτα τα ίδια – αληθινά πράγματα, όπως τα έχει αποκαλύψει ο Θεός), και όλοι να έχουν βαθειά γνώση του προσώπου του Ιησού Χριστού, (και να μην είναι κλυδωνιζόμενοι και περιφερόμενοι, εδάφιο 14). Με απλά λόγια, να γνωρίζουν όλοι βαθειά, και να έχουν κρατηθεί απ’ το αντικείμενο της πίστης που μας πρόσφερε ο Θεός, τον Ιησού Χριστό.
Β) Ο καθένας απ’ τα μέλη της Εκκλησίας να φθάσει, εις άνδρα τέλειον, εις μέτρον ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, δηλαδή, να τελειοποιηθεί, να φθάσει στο μέτρο του τελείου αναστήματος του Χριστού. Ο Κύριος είναι το αιώνιο πρότυπο, που το Άγιο Πνεύμα εργάζεται να αναπαράγει μέσα στον πιστό. Ο πιστός προχωρά στην τελειότητα όσο συνεχώς και πιο πολύ αναπαράγει στον εαυτόν του την ηθική τελειότητα, την αγιότητα του Χριστού, στα μέτρα της ανθρώπινης του υπόστασης.
Αυτό τελικά θεωρείται σαν πρόοδος της Εκκλησίας και του πιστού, και είναι γι’ αυτόν τον λόγο που δίνονται τα χαρίσματα.

Εδάφιο 14
ίνα μηκέτι ώμεν νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι και περιφερόμενοι παντί ανέμω της διδασκαλίας, εν τη κυβεία των ανθρώπων, εν πανουργία προς την μεθοδείαν της πλάνης,
Ώστε να μην είμεθα πλέον νήπιοι, κυμαινόμενοι και παρασυρόμενοι από κάθε άνεμον της διδασκαλίας, μέσα στην δολιότητα των ανθρώπων, μέσα στην πανουργία τους προς τον σκοπόν της μεθοδικής παραπλανήσεως,

Είναι ένας από τους λόγους που υπαγορεύει την ανάγκη της ωρίμανσης του πιστού, να πάψει να είναι νήπιο.
Η Γραφή μας λέγει ότι ο κόσμος κατευθύνεται από το πνεύμα της πλάνης, (ο πλανών την οικουμένη όλην, αναφέρει για τον Διάβολο). Αυτό που προσθέτει εδώ είναι πως οι ανθρώπινες διδασκαλίες, καθώς κατευθύνονται απ’ αυτό το πνεύμα της πλάνης, έχουν μέσα τους δολιότητα, και οδηγούν μεθοδικά στην παραπλάνηση. Τις παρομοιάζει δε με τον αέρα, που καθώς φυσά, παρασύρει ό,τι δεν είναι καλά ριζωμένο.
Αν ο πιστός δεν ωριμάσει, αλλά παραμένει νήπιο, γιατί έτσι τον βολεύει, κινδυνεύει να παρασυρθεί από έναν τέτοιο άνεμο, να ανεβοκατεβαίνει, και να πηγαίνει πότε εδώ και πότε εκεί, (κλυδωνιζόμενοι και περιφερόμενοι). Και τούτος ο άνεμος μπορεί να έλθει με την μορφή κάποιας αιρετικής διδασκαλίας, κάποιου φιλοσοφικού ή κοινωνικού ρεύματος, κάποιας πολιτικής ιδεολογίας…τόσα ρεύματα φυσσούν ολόγυρα μας. Ο Κύριος είπεότι ο Διάβολος, θα προσπαθήσει να πλανήσει ει δυνατόν και τους εκλεκτούς, Ματθαίος ΚΔ24.
Μηκέτι, σημαίνει ότι η παλαιά μας κατάσταση ήταν κατάσταση πλάνης.
Κυβεία. Αναφέρεται σ’ αυτούς που έριχναν κύβους, και συνήθως εξαπατούσαν.

Εδάφια 15,16
Αληθεύοντες δε εν αγάπη αυξήσωμεν εις αυτόν τα πάντα, ος εστιν η κεφαλή, ο Χριστός, εξ ου παν το σώμα συναρμολογούμενον και συμβιβαζόμενον δια πάσης αφής της επιχορηγίας κατ’ ενέργειαν εν μέτρω ενός εκάστου μέρους την αύξησιν του σώματος ποιείται εις οικοδομήν εαυτού εν αγάπη.
Αλλά, ομολογούντες την αλήθειαν εν αγάπη, ας αυξήσωμεν με κάθε τρόπον εις αυτόν, ο οποίος είναι η Κεφαλή, ο Χριστός, εκ του οποίου το όλον σώμα, το οποίον συναρμολογείται και συγκρατείται δια της υπηρεσίας κάθε αρθρώσεως με την οποίαν είναι εφωδιασμένον, δια της καταλλήλου δε ενεργείας κάθε μέρους γίνεται η αύξησις του σώματος με σκοπόν την ιδίαν του οικοδομήν εν αγάπη.

Είναι ο τρόπος που γίνεται η αύξηση, η ωρίμανση, έτσι που ο πιστός, από πνευματικό νήπιο, να ωριμάσει και να πλησιάσει σε ομοιότητα τον Χριστό.
Αληθεύοντες δε εν αγάπη. Όταν λέμε και κάνομε πάντα την αλήθεια, με αγάπη όμως. Αυτό οδηγεί και στην οικοδομή του ιδίου του πιστού, αλλά και στην οικοδομή του αδελφού του. Ο Λόγος Του μας λέγει: Η αλήθεια ελευθερώνει, Ιωάννης Η32, και η αγάπη οικοδομεί, Α’ Κορινθίους Η1. Ο Κύριος είπε επίσης, όταν αγαπάμε, που σημαίνει τηρούμε τις εντολές Του, κατοικεί στις καρδιές μας, και βοηθά στην αύξηση μας.
Από το άλλο μέρος, συντελεί τα μέγιστα στην οικοδομή του αδελφού μου όταν του λέγω την αλήθεια, αλλά με πνεύμα αγάπης. Το να μην του πω την αλήθεια για να μην τον δυσαρεστήσω, ή για να μην χάσω την εκτίμηση του, είναι σαν να μην θέλω να προχωρήσει πνευματικά. Το να του πω πάλι την αλήθεια, αλλά χωρίς πνεύμα αγάπης, εμποδίζω την πρόοδο του, γιατί με τον άσχημο τρόπο μου του κάνω αποκρουστική την αλήθεια, την μόνη που μπορεί να τον ελευθερώσει, και δεν την δέχεται. Αιώνιο παράδειγμα ο Κύριος που με τόση αγάπη, γλυκύτητα, υπομονή εδίδασκε στους μαθητές Του πάντα την αλήθεια. Ποτέ δεν τους αποπήρε˙ ποτέ σκληρό λόγο για το φέρσιμο τους.
Καθώς έτσι ο πιστός αυξάνεται πνευματικά, ο Λόγος του Θεού τον προτρέπει να βάλει έναν στόχο, μια θέση για να την φτάσει: αυξήσωμεν εις αυτόν τα πάντα. Αυτό σημαίνει, τα λόγια Του, οι σκέψεις Του, τα έργα Του, οι στόχοι Του, η συμπεριφορά Του, να γίνουν και δικά μας.
ος εστιν η κεφαλή, ο Χριστός. Σε ένα τόσο όμορφο κεφάλι θα πρέπει ν’ αντιστοιχεί και ένα εξ ίσου όμορφο σώμα. Αυτή την εικόνα μας δίνει μια παράφραση του, αυξήσωμεν εις αυτόν τα πάντα.
εξ ου παν το σώμα συναρμολογούμενον και συμβιβαζόμενον δια πάσης αφής της επιχορηγίας κατ’ ενέργειαν εν μέτρω ενός εκάστου μέρους την αύξησιν του σώματος ποιείται εις οικοδομήν εαυτού εν αγάπη.
Τούτο το εδάφιο εξηγεί την διαδικασία της αύξησης, το πώς πραγματοποιείται. Πρόκειται για ένα δύσκολο εδάφιο. Το πρόβλημα βρίσκεται στην ερμηνεία της λέξης αφή. Μερικοί το ερμηνεύουν, «αρμό», «άρθρωση» (μετάφραση των 4). Αλλά η άρθρωση δεν επιχορηγεί, (δεν δίνει). Πιο σωστά είναι να πάρομε την αφή στην έννοια της αίσθησης, μία από τις πέντε αισθήσεις. Τότε θα μπορούσαμε να το ερμηνεύσομε: Σ’ αυτόν, τον Χριστόν, όλο το σώμα της Εκκλησίας συναρμόζεται και συνταιριάζεται δι’ επαφής και αμέσου επικοινωνίας όλων των μελών προς την πνευματική βοήθεια, την οποία χορηγεί η κεφαλή, ο Χριστός. Αυτή την βοήθεια την χορηγεί ο Χριστός σύμφωνα με ένα μέτρο στο κάθε μέλος του σώματος, και σύμφωνα με την ενέργεια που επιτελεί το κάθε μέλος. Έτσι το σώμα του Χριστού, η Εκκλησία, παίρνοντας την χορηγία (βοήθεια) απ’ τον Χριστό, και προσφέροντας, το κάθε μέλος, την αντίστοιχη υπηρεσία που προκύπτει απ’ αυτή την ενέργεια που παίρνει, επιτυγχάνει την αύξηση του, την οικοδομή του. Οικοδομούνται και σαν επί μέρους μέλη, και σαν σύνολο». Σ’ αυτή την μετάφραση περιλαμβάνεται και η έννοια που θα προέκυπτε εάν μεταφράζαμε το αφή σαν «άρθρωση», (η αμοιβαία υπηρεσία των μελών είναι που εργάζεται την οικοδομή της Εκκλησίας).
Ας δούμε το εδάφιο αναλυτικά:
Α) Όλοι οι πιστοί είναι επί μέρους μέλη ενός και του ιδίου σώματος, της Εκκλησίας, που έχει κεφαλή τον Χριστό.
Β) Όλα τα μέλη συνδέονται άμεσα με την κεφαλή.
Γ) Η ενέργεια, η πνευματική βοήθεια για αύξηση (επιχορηγία), δίνεται κατ’ ευθείαν απ’ την κεφαλή στο κάθε μέλος, σύμφωνα με κάποιο μέτρο, και σύμφωνα με το έργο που επιτελεί το κάθε μέλος, αλλά και σύμφωνα με την προθυμία του, (όποιος έχει θα του δοθεί).
Δ) Η αύξηση όλου του σώματος γίνεται καθώς αυξάνονται τα μέλη, και με την υπηρεσία του ενός μέλους προς το άλλο.
Βασική προϋπόθεση: Το σώμα να είναι συναρμολογούμενον και συμβιβαζόμενον εκ του Χριστού. Αυτό σημαίνει πως ο Κύριος, η κεφαλή, τοποθετεί το κάθε μέλος στην αρμόζουσα θέση, και σε αρμονία με τους δίπλα, αυτό σημαίνει συναρμολογούμενον. Δεν μπορεί ο καθένας να πάρει όποια θέση θέλει, ούτε να μην ευρίσκεται σε αρμονία με τους δίπλα, (να μην συμβιβάζεται, ειρηνεύει, συγκρατείται στην θέση του. Τότε η Εκκλησία θα είναι αποσυναρμολογημένη, σαν ένα μηχάνημα με σκόρπια τα εξαρτήματα του – τι έργο μπορεί να επιτελέσει αυτό το μηχάνημα; Εδώ να σημειώσομε ότι υπάρχουν στο σώμα μας όργανα που δεν φαίνονται καθόλου, και όμως κάνουν το πιο πολύτιμο έργο, παράδειγμα η καρδιά).
Η αύξηση, η οικοδομή, γίνεται αρμονικά με την προσφορά αγάπης του ενός μέλους προς το άλλο. Αυτή την αγάπη την παίρνει κάθε μέλος απ’ την κεφαλή.
Μέχρι εδώ ο Λόγος του Θεού μας ανέπτυξε τους στόχους που πρέπει να θέσομε σαν μέλη της Εκκλησίας, τι να επιδιώκομε. Στην συνέχεια θα μας πει τι πρέπει σταθερά ν’ αποφύγομε:

Εδάφια 17-19
Τούτο ουν λέγω και μαρτύρομαι εν Κυρίω, μηκέτι υμάς περιπατείν καθώς και τα λοιπά έθνη περιπατεί εν ματαιότητι του νοός αυτών, εσκοτισμένοι τη διανοία, όντες απηλλοτριωμένοι της ζωής του Θεού δια την άγνοιαν την ούσαν εν αυτοίς δια την πώρωσιν της καρδίας αυτών, οίτινες, απηλγηκότες, εαυτούς παρέδωκαν τη ασελγεία εις εργασίαν ακαθαρσίας πάσης εν πλεονεξία.
Τούτο λοιπόν λέγω και σας εξορκίζω εν Κυρίω, να μη φέρεσθε πλέον όπως φέρονται και οι άλλοι εθνικοί μέσα εις τας ματαίας σκέψεις του νου των, σκοτισμένοι κατά την διάνοιαν, αποξενωμένοι από την ζωήν του Θεού εξ αιτίας της αγνοίας που υπάρχει μέσα τους, ένεκα της πωρώσεως της καρδιάς των, οι οποίοι, αφού έγιναν αναίσθητοι, παρέδωκαν τον εαυτόν τους εις την ασέλγειαν δια να κάνουν αχόρταγα κάθε ακαθαρσίαν.

Είναι τόσο επικίνδυνο να κάνουν αυτά που τους λέγει στην συνέχεια να μην κάνουν, που αναγκάζεται, όχι απλά να τους συμβουλεύσει, αλλά να τους πει με έμφαση: Μαρτύρομαι εν Κυρίω, που σημαίνει, σας εξορκίζω, διαμαρτύρομαι σαν άνθρωπος συνδεδεμένος με τον Κύριο. Η σύνδεση του με τον Κύριο τον ωθεί να υψώσει τούτη την φωνή διαμαρτυρίας: «Μη κάνετε αυτό που θα σας πω στην συνέχεια, αφού ακούσατε αυτά που σας είπα προηγουμένως, αφού ακούσατε τα ένδοξα σχέδια του Θεού για σας».
Τι να μην κάνουν:
Μηκέτι υμάς περιπατείν, καθώς και τα έθνη περιπατεί. Είχαν ένα δρόμο που πορευόταν μέχρι τώρα, ένα τρόπο συμπεριφοράς όπως τον είχε διαμορφώσει το πνεύμα του κόσμου, Εφεσίους Β2. Αυτόν θα πρέπει να τον σταματήσουν ολοκληρωτικά: Μηκέτι, που σημαίνει: Όχι άλλο πλέον, όχι άλλο πλέον τώρα που γίνατε καινούργια κτίσματα εν Χριστώ. Ποιος είναι αυτός ο δρόμος; Είναι αυτός που περιπατούν οι εθνικοί, οι ειδωλολάτρες, αυτοί, δηλαδή, που έχουν δώσει την καρδιά τους σε πράγματα μάταια, και όχι στον Θεό, (αυτό σημαίνει ειδωλολάτρης).
Ο δρόμος των Εθνικών αναλυτικά:
Α) Περιπατεί εν ματαιότητι του νοός αυτών. Σύμφωνα με το Ρωμαίους Α19-22, επειδή ο άνθρωπος δεν θέλησε την αλήθεια που συνεχώς του αποκαλύπτει ο Θεός, σκοτίσθηκε ο νους του, συνέλαβε μάταια, ψεύτικα πράγματα, μάταιες ιδέες, ιδανικά, θεούς, στα οποία έδωσαν την καρδιά τους, τα λάτρευσαν και τα υπηρετούν. Αλλά αυτά είναι όλα μάταια, ψεύτικα, και σε τίποτα δεν ωφελούν. Αντίθετα, περιπλέκουν την ζωή τους, χωρίς να δίνουν ποτέ την ποθούμενη λύση. Είναι μια πραγματικότητα, που τόσο λυρικά περιγράφεται στο βιβλίο του Εκκλησιαστή, και ειδικά στο κεφάλαιο Β.
Β) Εσκοτωμένοι τη διανοία όντες (έχουν σκοτάδι μέσα στον νου τους). Σκοτάδι όσον αφορά τον σκοπό της ύπαρξης τους. Σκοτάδι για το τι είναι καλό και ωφέλιμο.
Όντες απηλλοτριωμένοι της ζωής του Θεού δια την άγνοιαν την ούσαν εν αυτοίς δια την πώρωσιν της καρδίας αυτών. Ο Θεός είναι η πηγή απ’ όπου ξεπηδά η ζωή. Όποιος είναι μακρυά απ’ τον Θεό, είναι μακρυά απ’ την ζωή, δεν έχει ζωή μέσα του. Είναι όπως στην έρημο, που σαν χάσεις την πηγή του νερού, θα σβύσεις από δίψα. Είναι απ’ τον Θεό που μεταλαμπαδεύεται η ζωή, όπως μια αναμμένη λαμπάδα μπορεί ν’ ανάψει πολλές άλλες.
Που οφείλεται αυτή η αποξένωση τους; Η Γραφή μας λέγει ότι ο Θεός δεν είναι μακρυά, ώστε να μην μπορούν να Τον πλησιάσουν, (Πράξεις ΙΖ27). Αντίθετα, είναι ο Θεός που ζητά να πλησιάσει τον πεσμένο άνθρωπο. Τι φταίει λοιπόν; Φταίει η άγνοια που είναι μέσα τους, όπως αναφέρει το εδάφιο 18. Είναι σαν εκείνο το καράβι, που έχοντας εξαντλήσει τις προμήθειες τους σε νερό, πέθαιναν από δίψα, ενώ, χωρίς να το ξέρουν, έπλεαν επί μέρες στις εκβολές του Αμαζονίου όπου το νερό είναι γλυκό. Έχουν άγνοια του πόσο κοντά τους είναι ο Θεός, και το τι έχει κάνει γι’ αυτούς.
Και τούτη η άγνοια δεν οφείλεται στο ότι ο Θεός δεν έχει δώσει αρκετά σημεία της παρουσίας Του, ή δεν έχει κάνει αρκετά γνωστά τα σχέδια Του. Η άγοια τους δεν προέρχεται απ’ έξω, είναι μέσα τους, οφείλεται στην πώρωση της καρδιάς τους.
Πώρωση, σημαίνει, σκλήρυνση. Όπου υπάρχει πώρωση χάνεται η ευαισθησία, π.χ. όταν σκληραίνει το δέρμα, χάνεται το αίσθημα της αφής.
Είναι αυτό ακριβώς που κάνει η αμαρτία στην καρδιά του ανθρώπου. Την σκληραίνει, καταστρέφει την ευαισθησία της συνείδησης, μέχρι που την τυφλώνει οριστικά, κάνοντας την έτσι να χάσει την ικανότητα διάκρισης μεταξύ του τι είναι καλό και κακό. Η καρδιά σε τέτοια κατάσταση βυθίζεται πιο πολύ και πιο πολύ στο σκοτάδι, και το φως του Θεού είναι αδύνατον να εισχωρήσει μέσα της. Και τούτο είναι καθαρά ευθύνη του ανθρώπου, που έκλεισε εξ αρχής την καρδιά του στο φως της αλήθειας που του στέλνει συνεχώς ο Θεός, (Ρωμαίους Α), οπότε μπαίνει η αμαρτία και πωρώνει την καρδιά. Η πώρωση φέρνει την τύφλωση και την άγνοια, και αυτές την αποξένωση απ’ τον Θεό, την αποκοπή απ’ την πηγή της ζωής. Είναι σαν εκείνον που κατηγορούσε τον σταθμό εκπομπής, ενώ έφταιγε ο δέκτης του που δεν έπιανε το σήμα.
Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που ο Θεός ορίζει σαν αντικείμενο της νέας διαθήκης που θα κάνει, με όσους δεχθούν το λυτρωτικό Του έργο, τούτο: Και θέλω δώσει εις εσάς καρδίαν νέαν˙ και πνεύμα νέον θέλω εμβάλει εν υμίν, και αποσπάσας την λιθίνην καρδίαν από της σαρκός σας, θέλω δώσει εις εσάς καρδίαν σαρκίνην, Ιεζεκιήλ ΛΣΤ26.
Τώρα, αφού το σκοτάδι έχει καταλάβει τον νου τους, και τους έχει αποξενώσει απ’ την ζωή του Θεού, να τι έρχεται σαν συνέπεια:

Εδάφιο 19
οίτινες, απηλγηκότες, εαυτούς παρέδωκαν τη ασελγεία εις εργασίαν ακαθαρσίας πάσης εν πλεονεξία.
οι οποίοι, αφού έγιναν αναίσθητοι, παρέδωκαν τον εαυτόν τους εις την ασέλγειαν δια να κάνουν αχόρταγα κάθε ακαθαρσίαν.

Απηλγηκότες: Τους έφυγε το άλγος, ο πόνος. Έγιναν αναίσθητοι. Δεν έχουν ντροπή, έλεγχο συνείδησης. Είναι σαν εκείνη την πάθηση που ο άνθρωπος χάνει τελείως την αίσθηση του πόνου, οπότε μπορεί να του κόψεις ένα κομμάτι από μέλος του σώματος του, και να μην το καταλάβει. Αμαρτάνουν χωρίς να έχουν συναίσθηση τι κάνουν, αλλά ούτε και των συνεπειών. Δεν έχουν συναίσθηση του κινδύνου που διατρέχουν.
Μη έχοντας, λοιπόν, συναίσθηση του κινδύνου, παρέδωσαν τον εαυτόν τους στην ασέλγεια. Το παρέδωσαν σημαίνει μια πράξη που θεληματικά την έκαναν οι ίδιοι. Θεληματικά υπετάχθησαν στην ασέλγεια.
Ασέλγεια είναι η αναισχυντία, η αυθάδεια, η ακολασία.
Και για ποιόν σκοπό υπετάγησαν στην ασέλγεια; Δια να εργάζονται, δια να κάνουν αχόρταγα κάθε ακαθαρσία. Εδώ δεν πρόκειται λοιπόν για αμαρτία, που παραπέφτοντας κάνει ο άνθρωπος. Εδώ πρόκειται για εργασίαν ακαθαρσίας πάσης εν πλεονεξία. «Εργάζομαι» κάτι σημαίνει ότι, το σκέπτομαι, το μελετώ, το κάνω συστηματικά, καταβάλω προσπάθεια να το κάνω.
Ακαθαρσία, είναι κάτι που δεν μπορεί να σταθεί στην καθαρή, στην άγια παρουσία του Θεού.
Ανακεφαλαιωτικά, λοιπόν, η κατάσταση του ανθρώπου χωρίς τον Θεό:
Α) Έχει σκοτάδι στον νου του. Δεν γνωρίζει τον σκοπό της ύπαρξης του. Δεν έχει νοιώσει ποτέ τις ευλογίες που η παρουσία του Θεού φέρνει στην ζωή, την ικανοποίηση των επιθυμιών που Αυτός παρέχει.
Β) Έχει χάσει την αίσθηση του κινδύνου, την διάκριση της αμαρτίας και των συνεπειών της, έχει αναισθητήσει η συνείδηση του.
Αποτέλεσμα: Θεωρεί σαν μόνη απόλαυση την ικανοποίηση των επιθυμιών της σάρκας. Γι’ αυτό έχει μόνος του, θεληματικά, παραδοθεί αχαλίνωτος και αναίσχυντος στο να μηχανεύεται και να εργάζεται κάθε ακαθαρσία αχόρταγα, με πλεονεξία, μας λέγει ο Λόγος του Θεού. Έχει παραδοθεί ολοκληρωτικά σε κάθε είδος ακαθαρσίας και ατίμου απόλαυσης, εις πάσαν ακαθαρσίαν.
Αυτός είναι ο άνθρωπος χωρίς τον Θεό, λέγει ο Λόγος του Θεού. Δούλος, υπηρέτης στις επιθυμίες και στις ηδονές, τις οποίες εργάζεται αχόρταγα, χωρίς ποτέ να έρχεται και η αληθινή ικανοποίηση μέσα του.
Μέχρι εδώ για τους ειδωλολάτρες, για τον κόσμο χωρίς Θεό. Στην συνέχεια επανέρχεται στους πιστούς.

Εδάφια 20,21
Υμείς δε ουχ ούτως εμάθετε τον Χριστόν, είγε αυτόν ηκούσατε και εν αυτώ εδιδάχθητε, καθώς εστιν αλήθεια εν τω Ιησού,
Αλλά σεις δεν εμάθατε έτσι τον Χριστόν, – εάν βέβαια τον ακούσατε και εδιδαχθήκατε εις αυτόν, καθώς υπάρχει αλήθεια εις τον Ιησούν.

ουχ ούτως εμάθετε τον Χριστόν. Ο Χριστός οδηγεί σ’ έναν τελείως διαφορετικό δρόμο, τρόπο ζωής απ’ αυτόν του κόσμου. Το ν’ ακολουθεί ο πιστός τον ίδιο δρόμο με τους ειδωλολάτρες, σημαίνει ότι δεν έχει διδαχθεί, δεν έχει γνωρίσει τον Χριστό.
Χαρακτηριστικό ότι δεν λέγει: Ουχ ούτως εμάθετε την διδασκαλίαν του Χριστού, αλλά, τον Χριστόν. Αυτό το πρόσωπο είναι το πρότυπο για τον πιστό, και είναι την εικόνα την δική Του που το Άγιο Πνεύμα επαναπαράγει μέσα του. Θα πει στο Α’ Ιωάννου Β6: Όστις λέγει ότι μένει εν αυτώ, καθώς εκείνος περιεπάτησε, κι αυτός χρεωστεί ούτως να περιπατή. Και η ευθύνη του κηρύγματος της εκκλησίας είναι αυτή ακριβώς, να κηρύττει τον Χριστό, την ζωή, το πρόσωπο, το έργο, την διδασκαλία Του, και όχι άλλα πράγματα. Αυτό είναι που τους ερωτά εδώ έμμεσα ο Παύλος, «εάν έμαθαν, εάν άκουσαν, εάν εδιδάχθηκαν τον Χριστό». Και απ’ αυτό γίνεται γνωστό εάν κάποιος έμαθε πραγματικά τον Χριστό, δεν περπατά πλέον στον παλιό δρόμο που περπατούσε μαζί με τον κόσμο.
καθώς εστιν αλήθεια εν τω Ιησού. Ο δρόμος του Χριστού είναι ο μόνος αληθινός, γιατί ο Χριστός μόνον είναι η αλήθεια. Άρα, αφού είναι ο αληθινός δρόμος, αυτός μόνος μπορεί να σε οδηγήσει στην ζωή.
Το εν αυτώ εδιδάχθητε σημαίνει, ενωμένοι δια της πίστεως με Αυτόν, διδαχθήκατε την αλήθεια.
Ο κόσμος, οι ειδωλολάτρες περπατούν μέσα στην ματαιότητα, με τον νου τους βυθισμένο στα σκοτάδια. Οι πιστοί όμως έχουν διδαχθεί και γνωρίζουν την αλήθεια. Γι’ αυτό, να τι τους προτρέπει ο Λόγος του Θεού να κάνουν:

Εδάφια 22-24
αποθέσθαι υμάς κατά την προτέραν αναστροφήν τον παλαιόν άνθρωπον τον φθειρόμενον κατά τας επιθυμίας της απάτης, ανανεούσθαι δε τω πνεύματι του νοός υμών και ενδύσασθαι τον καινόν άνθρωπον τον κατά Θεόν κτισθέντα εν δικαιοσύνη και οσιότητι της αληθείας.
Πρέπει ν’ αποβάλετε τον παλαιόν άνθρωπον της προτέρας σας ζωής, ο οποίος φθείρεται από τας απατηλάς επιθυμίας, να ανανεώνεσθε δε ως προς το πνεύμα του νου σας, και να ενδυθήτε τον νέον άνθρωπον, τον δημιουργηθέντα κατά Θεόν προς αληθινήν δικαιοσύνην και αγιότητα.

Η μετάφραση των 4 δεν το έχει αποδώσει εδώ καλά, γιατί το αποθέσθαι και το ενδύσασθαι, ενώ είναι αόριστοι, τους έχει θεωρήσει, μαζί με το ανανεούσθαι σαν ενεστώτα. ( Ο ενεστώτας θα ήταν, αποτίθεσθαι και ενδύεσθαι. Το ανανεούσθαι είναι ενεστώτας).
Η απόθεση του παλαιού ανθρώπου, και η ένδυση του καινούργιου έγιναν μια φορά στο βάπτισμα, (γι’ αυτό τα έχει σε αόριστο), και δεν είναι δυνατόν να επαναληφθούν. Εκείνο που συνεχώς γίνεται είναι η ανανέωση, (γι’ αυτό το ρήμα το έχει σε ενεστώτα).
Η σωστή απόδοση είναι λοιπόν: «Αλλά εσείς δεν εμάθατε έτσι τον Χριστό – εάν βέβαια Τον ακούσατε και εδιδαχθήκατε εις αυτόν, καθώς λοιπόν υπάρχει αλήθεια εις τον Ιησούν˙ πράγματι διδαχθήκατε να αποβάλετε τον παλαιόν άνθρωπο της προτέρας σας ζωής, ο οποίος φθείρεται από τις απατηλές επιθυμίες˙ εδιδαχθήκατε να ανανεώνεσθε ως προς το πνεύμα του νου σας, εδιδαχθήκατε ακόμα να ενδυθήτε τον νέον άνθρωπο, τον δημιουργηθέντα κατά Θεόν προς αληθινή δικαιοσύνη και αγιότητα».
Συγκεκριμένα, να τι διδάσκεται ο πιστός αναλυτικά:
αποθέσθαι υμάς κατά την προτέραν αναστροφήν τον παλαιόν άνθρωπον τον φθειρόμενον κατά τας επιθυμίας της απάτης.
Ο κάθε πιστός έφερε τον παλαιό άνθρωπο, τον σαρκικό άνθρωπο, που ήταν δουλωμένος στις επιθυμίες και στα πάθη, στην αμαρτία που καθημερινά τον έφθειρε. Ήταν ο παλαιός άνθρωπος μέσα του, με τα σχέδια, τις επιθυμίες, τα όνειρα, τους στόχους του.
Αυτόν τον άνθρωπο, τον παλαιό, δεν τον οδηγούσε ένας υγιής νους, αλλά οι επιθυμίες. Είναι αυτό που ο Λόγος του Θεού ονομάζει εδώ, επιθυμίες της απάτης. Είναι επιθυμίες που εξαπατούν. Αντί δηλαδή να προσφέρουν ικανοποίηση και χαρά που υπόσχονται, στο τέλος προσφέρουν πίκρα και φθορά. Αντί να προσφέρουν ευτυχία, στο τέλος οδηγούν στην εξαθλίωση.
Αυτόν τον παλαιό άνθρωπο ο Λόγος του Θεού διδάσκει να τον αποβάλομε εντελώς. Να τον σταυρώσομε μαζί με τον Χριστό σταυρωμένο για την αμαρτία. Το Ρωμαίους ΣΤ6 μας λέγει ότι αυτός ο παλαιός άνθρωπος αποβάλλεται στο βάπτισμα, όταν τούτο γίνεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που βάζει ο Λόγος του Θεού.
Β) Ανανεούσθαι δε τω πνεύματι του νοός υμών.
Το ρήμα είναι στον ενεστώτα. Άρα μιλά για πράξη που γίνεται συνεχώς, καθημερινά.
Ανανέωση είναι η αντικατάσταση του παλαιού. Ο πιστός συνεχώς ανανεώνεται. Δεν είναι ο ίδιος φέτος όπως ήταν πέρισυ.
Η ανανέωση γίνεται στο πνεύμα του νοός υμών. Δηλαδή, στο πως σκεφτόμαστε, στο πως ενεργούμε, πως συμπεριφερόμαστε, τι στόχους έχομε, κ.λ.π. (Μας βοηθά να καταλάβομε τι εννοεί με την φράση, το πνεύμα του νοός υμών, οι ανάλογες φράσεις: «έχει άσχημο πνεύμα μέσα του», «είναι ιδιότροπο πνεύμα», «είναι πνεύμα αντιλογίας» κ.λ.π.).
Το πώς γίνεται αυτή η ανανέωση μας το λέγει το Ρωμαίους ΙΒ2: «Και μη συσχηματίζεσθε τω αιώνι τούτω, αλλά μεταμορφούσθε τη ανακαινώσει του νοός εις το δοκιμάζειν υμάς τι το θέλημα του Θεού, το αγαθόν και ευάρεστον και τέλειον». Δηλαδή, το κάθε τι που κάνω, σκέφτομαι, λέγω, το εξετάζω και διακρίνω εάν είναι θέλημα του κόσμου, ή θέλημα του Θεού. Όλη μου την ζωή την φέρνω καθημερινά στο φως του Θείου θελήματος. Δεν είναι αιτία ανησυχίας για τον πιστό εάν δεν γίνει τέλειος απ’ την μια μέρα στην άλλη. Ανησυχία θα πρέπει να δημιουργεί εάν σταματήσει η διαδικασία ανανέωσης μέσα του.
Τούτη η συνεχής ανανέωση είναι που διαφοροποιεί τον πιστό απ’ τον κόσμο. Η συνεχής ανανέωση είναι βασικό στοιχείο της ζωής που έχει ο πιστός εν Χριστώ, και που δεν έχει ο κόσμος. Ο κόσμος μαραζώνει, φθείρεται, γηράσκει, όχι μόνο στο σώμα, αλλά και στο πνεύμα του νοός του. Το πνεύμα μέσα τους σβύνει, οι σκέψεις βαραίνουν, και μένει μόνο η μνήμη για τα περασμένα με νοσταλγίες και θύμισες για πόθους ανεκπλήρωτους. Δεν είναι το ίδιο για τον πιστό: Και οι νέοι θέλουσιν ατονίσει και αποκάμει, και οι εκλεκτοί νέοι θέλουσιν αδυνατήσει παντάπασιν˙ αλλ’ οι προσμένοντες τον Κύριον θέλουσιν ανανεώσει την δύναμιν αυτών˙ θέλουσιν αναβή με πτέρυγας ως αετοί˙ θέλουσι τρέξει, και δεν θέλουσι αποκάμει˙ θέλουσι περιπατήσει, και δεν θέλουσιν ατονήσει, Ησαϊας Μ30,31.
Γ) και ενδύσασθαι τον καινόν άνθρωπον τον κατά Θεόν κτισθέντα εν δικαιοσύνη και οσιότητι της αληθείας.
Και τούτο μια φορά γίνεται, στο βάπτισμα. Γι’ αυτό το έχει σε αόριστο. Στο Γαλάτας Γ27 θα μας πει: «Όσοι εβαπτισθήκατε εις τον Χριστόν, έχετε ενδυθή τον Χριστόν».
Δεν αρκεί να αποθέσομε, να ξεντυθούμε τον παλαιό άνθρωπο, πρέπει να ντυθούμε και τον καινούργιο.
Ο Λόγος του Θεού λέγει ότι:
Υπάρχει ένας καινούργιος τύπος ανθρώπου. Συνήθως, σε κάθε εποχή ο κόσμος διαμόρφωνε έναν τύπο ανθρώπου, αυτόν είχε σαν πρότυπο, και αυτόν προσπαθούσε να μιμηθεί. Όλοι τούτοι οι τύποι ανθρώπων δεν διαφέρουν στα κίνητρα που τους κινούν, και στις αξίες που αντιπροσωπεύουν.
Σε αντίθεση όμως με όλους αυτούς τους τύπους, υπάρχει ένας τελείως διαφορετικός τύπος, με τελείως διαφορετικές ιδιότητες. Άλλες αρχές, άλλες επιθυμίες, άλλοι στόχοι. Μια τελείως διαφορετική, καινούργια κτίση.
Αυτός ο καινούργιος άνθρωπος έχει κτισθεί κατά Θεόν. Αυτό το κατά Θεόν μπορούμε να το ερμηνεύσομε είτε, σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, είτε κατά την εικόνα του Θεού. Θα μας πει στο Κολοσσαείς Γ10: Μη λέτε ψέμματα ο ένας εις τον άλλον, αφού έχετε αποβάλλει τον παλαιόν άνθρωπον με τας πράξεις του, και έχετε ενδυθεί τον νέον, ο οποίος ανανεούται εις επίγνωσιν κατά την εικόνα του Δημιουργού του. Αυτός ο νέος άνθρωποος είναι όμοιος με τον Δημιουργό του, έχει, δηλαδή, αυτήν ακριβώς την εικόνα που η αμαρτία στέρησε απ’ τον Αδάμ. Είναι κατ’ εικόνα και ομοίωσιν.
Τούτη την εικόνα, το πώς ο Θεός προόριζε τον άνθρωπο, την είδαμε να πραγματοποιείται τέλεια σ’ ένα πρόσωπο εδώ στην γη, στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού.
Ο πιστός καλείται τώρα να ντυθεί αυτόν τον καινούργιο άνθρωπο. Δηλαδή, ν’ συνεργασθεί με το Άγιο Πνεύμα ώστε Αυτός να επαναπαράγει το πρότυπο του Χριστού μέσα του. Συγκεκριμένα, σε αντικατάσταση των παλαιών διεφθαρμένων του κλίσεων, να δεχθεί τις νέες αρχές και επιθυμίες που φυτεύει το Πνεύμα μέσα του, και που είναι αρχές και επιθυμίες του Χριστού.
Αυτός ο καινούργιος άνθρωπος έχει κτισθεί εν δικαιοσύνη και οσιότητι της αληθείας, δηλαδή, με δικαιοσύνη και οσιότητα που πηγάζουν απ’ την αλήθεια του ευαγγελίου. Πιο απλά: με αληθινή δικαιοσύνη και οσιότητα, γιατί υπάρχουν και ψεύτικες.
Η δικαιοσύνη αναφέρεται στις σχέσεις του με τους ανθρώπους. Η οσιότητα στις σχέσεις του με τον Θεό. Δηλαδή, αυτόν τον καινούργιο άνθρωπο ο Θεός τον έπλασε έτσι που να είναι δίκαιος προς τους συνανθρώπους του, (όντας τακτοποιημένος απέναντι στην δικαιοσύνη του Θεού), και όσιος προς τον Θεό, που σημαίνει, σεβόμενος τον Θείο νόμο, και αφιερωμένος στον Θεό. Έτσι τον έπλασε, και έτσι τον επιθυμεί ο Θεός.

Εδάφιο 25
Διο αποθέμενοι το ψεύδος λαλείτε αλήθειαν έκαστος μετά του πλησίον αυτού˙ ότι εσμέν αλλήλων μέλη.
Δια τούτο αποβάλατε το ψεύδος και ομιλείτε αλήθειαν ο καθένας με τον πλησίον του, διότι είμεθα μέλη ο ένας του άλλου.

Διο: Δια τούτο, διότι τώρα ο πιστός δεν περπατά όπως ο κόσμος, αλλά έχει αποβάλλει τον παλαιό άνθρωπο, και έχει ντυθεί τον καινούργιο, που είναι κτισμένος για αληθινή δικαιοσύνη και αφοσίωση (οσιότητα) προς τον Θεό, που είναι η πηγή της αλήθειας.
Από το εδάφιο 25 και μετά ο Λόγος του Θεού δίνει μερικές πρακτικές οδηγίες, για το πώς πρέπει να περπατάνε αυτά τα καινούργια κτίσματα, που έφτειαξε ο Θεός κατά την εικόνα την δική Του.
αποθέμενοι το ψεύδος λαλείτε αλήθειαν έκαστος μετά του πλησίον αυτού˙ ότι εσμέν αλλήλων μέλη. Το αποθέμενοι είναι αόριστος, και δηλώνει ότι η πράξη πρέπει να γίνει μια φορά και οριστικά. Αποθέσαντες, θα λέγαμε σήμερα. Το ψέμμα δεν κόβεται σιγά σιγά. Το ψέμμα είναι θέλημα του Διαβόλου, και ο πιστός δεν μπορεί να υπηρετεί τον Θεό και τον Διάβολο ταυτόχρονα.
Ας σημειωθεί ότι ο Λόγος του Θεού δεν κάνει διάκριση σε μικρό ή μεγάλο ψέμμα, σε ψέμμα που το λέει κάποιος στ’ αστεία ή στα σοβαρά, σε ψέμμα που το λέει σκόπιμα για να κάνει κάτι καλό ή κάτι κακό. Το ψέμμα είναι ένα.
Μεταξύ τους οι πιστοί δεν μπορούν να λένε παρά μόνο την αλήθεια, γιατί ο ένας είναι μέλος του άλλου. Όταν το μάτι δει γκρεμό, μήπως θα πει ψέμματα στο πόδι, και δεν θα του πει να προσέξει; Αν πέσει το πόδι στον γκρεμό μαζί του θα πέσει και το μάτι. Αν οι πιστοί λένε ψέμματα μεταξύ τους είναι σαν να βάζουν τον Διάβολο διαιτητή στις σχέσεις τους.
Εσμέν αλλήλων μέλη. Στην Εκκλησία του Χριστού είμαστε ανεξάρτητες προσωπικότητες, αλλά είναι πρώτιστα ο καθένας μας μέλος του αδελφού του.

Εδάφιο 26
Οργίζεσθε και μη αμαρτάνετε˙ ο ήλιος μη επιδυέτω επί τω παροργισμώ υμών,
Οργίζεσθε αλλά μη αμαρτάνετε˙ ο ήλιος ας μη δύη, ενώ εξακολουθεί ακόμη η οργή σας,

Η οργή μπορεί ν’ αναφανεί σαν συναίσθημα όπως η χαρά και η λύπη. Δεν μπορώ να πω «μην οργίζεσαι», όπως δεν μπορώ να πω, «μη χαίρεσαι».
Διαφέρει όμως το αίτιο που προκαλεί την οργή στον πιστό και στον άπιστο. Ο άπιστος οργίζεται γιατί κάπου οι άλλοι καταπατούν το συμφέρον του, ή τον θίγουν. Ο πιστός όμως δεν έχει σαν πρώτο πράγμα το συμφέρον του ή την αξιοπρέπεια του, έχει αγάπη και κατανόηση στις αδυναμίες των άλλων, και δεν οργίζεται όταν αδικείται. Οργίζεται όμως, όπως και ο Κύριος, όταν προσβάλλονται τα Θεία πράγματα. Ο Κύριος, οργισμένος, πήρε τον βούρδουλα να καθαρίσει τον ναό˙ οργίσθηκε επίσης με την υποκρισία των Φαρισαίων.
Ο Λόγος του Θεού μας λέγει ότι υπάρχει περίπτωση να οργισθούμε, προσοχή όμως μήπως η οργή μας οδηγήσει σε αμαρτία, και πούμε ή κάνομε το κακό˙ μήπως μας κάνει να καλλιεργήσομε μέσα μας το μίσος. Κάποιος είπε, η οργή μοιάζει με δηλητήριο που μερικές φορές χρησιμοποιείται σαν φάρμακο, αλλά μετά μεγίστης προσοχής.
Ο άνθρωπος οργίζεται χωρίς ν’ αμαρτάνει, μόνον όταν οργίζεται κατά της αμαρτίας, κινούμενος από αγνό ζήλον για την δόξα του Θεού, και μη αποβλέποντας σε τίποτα το δικό του.
Την οποιανδήποτε οργή μας παραγγέλει ο Λόγος του Θεού δεν πρέπει να την κρατάμε πέραν απ’ την δύση του ηλίου, θα πρέπει άμεσα, την ίδια μέρα να την τακτοποιούμε. Αν την πάρει κάποιος μαζί του το βράδυ στο κρεββάτι του, τότε δεν θα μπορέσει να ησυχάσει, αλλά το χειρότερο, ο Διάβολος, βρίσκοντας αυτή την πόρτα ανοικτή, θα το δουλέψει, θα το μεγαλοποιήσει, θα το επεκτείνει, και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο κακό.
Τα λόγια του εδαφίου είναι παρμένα απ’ τον Ψαλμό Δ4.
Το πρόβλημα με τον πιστό είναι ότι, μέχρι να φθάσει να οργίζεται μόνο κατά της αμαρτίας, κινούμενος από Θείο ζήλον, οργίζεται και για άλλα πράγματα, και συχνά αμαρτάνει. Πως θα πρέπει ν’ αντιδράσει σαν θα έρθει η οργή μέσα του;
Πρώτα να προσευχηθεί να τον ελευθερώσει ο Κύριος, να του δείξει τι πραγματικά φταίει, να φέρει ειρήνη μέσα του, να τον συγκρατήσει.
Μετά, να φέρει στον νου του σχετικά εδάφια, π.χ. η οργή του ανθρώπου δεν εργάζεται την δικαιοσύνη του Θεού, μπλοκάροντας έτσι τις σκέψεις που θέλει να καλλιεργήσει ο Διάβολος.
Να μην πάρει καμμία απόφαση υπό την επήρεια της οργής˙ δεν είναι καθαρή απόφαση. Πάντα αναβολή στην αντίδραση. Πολλές φορές το πράγμα τακτοποιείται πριν αυτός ενεργήσει. Πέραν τούτου, περνάμε και το σχολείο που μαθαίνομε την υπομονή.

Εδάφιο 27
Μηδέ δίδοτε τόπον τω διαβόλω.
Ούτε να δίδετε τόπον εις τον διάβολον.

Ο Διάβολος πάντα θέλει να κερδίσει τόπο στις καρδιές. Εάν κάποιος του δώσει λίγο, αυτός θα το κάνει πολύ, και κείνο που θεραπεύεται, θα το κάνει αθεράπευτο. Τελικά θα γίνει κυρίαρχος στην καρδιά, και εκεί θα ενεργήσει τα σχέδια του.
Πότε κάποιος του δίνει τόπο:
Α) Όταν κρατά την οργή, παρόλο που έχει δύσει ο ήλιος. Στο Β’ Κορινθίους Β10,11θα πει ο Παύλος: Εις εκείνον που κάτι συγχωρείτε, συγχωρώ κι εγώ˙ διότι κι εγώ εκείνο που συγχώρησα, εάν συγχώρησα τίποτε, το έκανα προς χάριν σας ενώπιον του Χριστού, δια να μη νικηθούμε από τον Σατανάν, διότι δεν αγνοούμε τα σχέδια του. Όταν, λοιπόν, κάποιος δεν συγχωρεί, του δίνει τόπο.
Β) Στο Ιακώβου Δ7 θα πει: Υποταχθήτε λοιπόν εις τον Θεόν˙ αντισταθήτε εις τον διάβολον και θα φύγη από σας. Κάποιος δίνει τόπο στον Διάβολο, όταν δεν υποτάσσεται στον Θεό, και όταν δεν αντιστέκεται στον Διάβολο.
Γ) Όταν κάποιος κρατά πάθη, αμαρτίες, όπως ο Ιούδας που κρατούσε το πάθος της φιλαργυρίας και της φιλοδοξίας, και μέσα από κει μπήκε ο Διάβολος, και κυρίευσε την καρδιά του.
Δ) Όταν κάποιος ακούει ή βλέπει το κακό, είναι ανοικτός στις εισηγήσεις του.

Εδάφιο 28
Ο κλέπτων μηκέτι κλεπτέτω, μάλλον δε κοπιάτω εργαζόμενος το αγαθόν ταις χερσίν, ίνα έχη μεταδιδόναι τω χρείαν έχοντι.
Ο κλέπτης να μη κλέβη πλέον, αλλά μάλλον να κοπιάζη εργαζόμενος με τα χέρια του το καλόν, δια να έχη να δώση κάτι εις εκείνον που έχει ανάγκην.

Να η σύνθεση της Εκκλησίας, αποτελείται και από πρώην κλέπτες.
Ο Λόγος του Θεού συνιστά και ευλογεί την εργασίαν. Στο Β’ Θεσσαλονικείς λέγει: Εάν δεν θέλει κανείς να εργάζεται, δεν πρέπει ούτε να τρώγει. Ο καθένας, λοιπόν, οφείλει να έχει ένα βιοποριστικό επάγγελμα. Η ντροπή δεν είναι στο είδος του επαγγέλματος, (ο Κύριος ήταν μαραγκός, ο Παύλος σκηνοποιός), αλλά στην τεμπελιά, που είναι φορές που οδηγεί στην κλοπή.
Το σωστό είναι, ο πιστός να δίνει, και όχι να του δίνουν. Αν όμως βρεθεί σε ανάγκη, και χρειαστεί να πάρει, ας έχει κατά νουν το παράδειγμα κάποιου πιστού ανθρώπου, που όντας σε μεγάλη ανάγκη, δεν δέχθηκε την βοήθεια αδελφών, πριν πρώτα πουλήσει ό,τι μπορούσε να πουληθεί απ’ τα υπάρχοντα του.

Εδάφιο 29
Πας λόγος σαπρός εκ του στόματος υμών μη εκπορευέσθω, αλλ’ ει τις αγαθός προς οικοδομήν της χρείας, ίνα δω χάριν τοις ακούουσι.
Κακός λόγος να μη εξέρχεται από το στόμα σας αλλά μόνον καλός, δια να οικοδομήσει εκεί που υπάρχει ανάγκη και να ωφελήσει εκείνους που θα τον ακούσουν.

Σαπρός, σημαίνει σάπιος. Είναι το αντίθετο του αγαθός. Αφού λοιπόν ο αγαθός λόγος οικοδομεί, ο σαπρός είναι αυτός που γκρεμίζει. Γκρεμίζει ό,τι έχει οικοδομηθεί στον άλλον, γκρεμίζει, όταν ακουστεί, και μια πνευματική ατμόσφαιρα. Το σάπιο πικραίνει και δηλητηριάζει αυτούς που το γεύονται.
Και εάν βγαίνουν σαπρά λόγια από το στόμα, είναι γιατί υπάρχει ακόμα βρωμιά στην καρδιά, απ’ όπου πηγάζουν τα λόγια μας, (το στόμα μιλά εκείνο από το οποίο είναι γεμάτη η καρδιά, Ματθαίος ΙΒ34). Χρειάζεται λοιπόν, πρώτα απ’ όλα, καθαρισμός της καρδιάς. Μια καθαρή καρδιά, σ’ όποιο περιβάλλον κι αν βρεθεί, πάντα θα λέγει καθαρά λόγια. Ο Λόγος του Θεού λέγει: Δεν μπορεί η πηγή να βγάζει από το ίδιο μέρος γλυκό και πικρό, Ιακώβου Γ11.
Υπάρχει βέβαια και περίπτωση ο σαπρός λόγος να είναι εισήγηση του πειραστή. Η ευθύνη του πιστού και η προσοχή του τότε είναι να μην ανοίξει το στόμα του και τον πει, (μη εκπορευέσθω). Εδώ, το ότι έρχεται στην σκέψη ο σαπρός λόγος, δεν είναι ευθύνη του πιστού.
Τα λόγια του πιστού θα πρέπει να οικοδομούν όπου υπάρχει ανάγκη, και να δίνουν χάρη σ’ αυτούς που τ’ ακούνε.
Το να δίνουν χάρη δεν σημαίνει, να τους φανούν ευχάριστα, γιατί ο αγαθός λόγος δεν είναι πάντα ευχάριστος, αλλά να τους μεταδώσουν πνευματική ωφέλεια. Ο αγαθός λόγος βοηθά αυτόν που έχει ανάγκη να κατανοήσει και οικειοποιηθεί την χάρη του Θεού, στο σημείο ακριβώς που έχει ανάγκη.

Εδάφιο 30
Και μη λυπείτε το Πνεύμα το Άγιον του Θεού, εν ω εσφραγίσθητε εις ημέραν απολυτρώσεως.
Και μη λυπήτε το Πνεύμα το Άγιον του Θεού, με το οποίον εσφραγισθήκατε δια την ημέραν της απολυτρώσεως.

Αιτίες για τις οποίες μπορεί να λυπηθεί το άγιο Πνεύμα:
Α) Όταν ο πιστός κάνει αυτά που ο Λόγος του Θεού του είπε πιο πάνω να μην κάνει, όταν λέει ψέμματα, όταν επιμένει στην οργή. Όταν δίνει τόπο στον Διάβολο, (παραμερίζοντας έτσι το άγιο Πνεύμα), όταν κλέβει, όταν λέγει σαπρά λόγια.
Β) Ο Ησαϊας στο ΞΓ10 λέγει: Αυτοί όμως ηπείθησαν, και ελύπησαν το άγιον Πνεύμα αυτού. Το Άγιο Πνεύμα το λυπούμε όταν απειθούμε στον Θεό.
Είναι καταστροφή για τον πιστό να λυπεί το Άγιο Πνεύμα με το οποίο έχει σφραγισθεί, και να μη το αφήνει να εργασθεί μέσα του. Το Άγιο Πνεύμα είναι ο Παράκλητος, ο βοηθός που μας έστειλε ο Κύριος, για οδηγία και δύναμη.
Από τούτο το εδάφιο φαίνεται καθαρά ότι το Άγιο Πνεύμα είναι πρόσωπο, και όχι μια απρόσωπη δύναμη, όπως ισχυρίζονται μερικοί.

Εδάφιο 31
Πάσα πικρία και θυμός και οργή και κραυγή και βλασφημία αρθήτω αφ’ υμών συν πάση κακία˙
Κάθε πικρία και θυμός και οργή και κραυγή και κακολογία ας είναι μακρυά από σας μαζί με κάθε κακίαν.

Αυτά όλα θα πρέπει να φύγουν απ’ τον πιστό, γιατί δίνουν τόπο στον Διάβολο, και γιατί λυπούν το Πνεύμα του Θεού.
Πικρία, είναι η διάθεση που υποθάλπει τα μνησίκακα αισθήματα. Είναι η ρίζα του θυμού και της οργής.
Θυμός, είναι η παροδική έξαψη του πάθους.
Οργή, είναι ένα πάθος που διαρκεί περισσότερο.
Κραυγή, είναι μια έκρηξη της οργής, του θυμού ή της πίκρας.
Βλασφημία. Δεν εννοεί την βλασφημία κατά του Θεού, αλλά κατά του πλησίον, (ιδέ και Α’ Κορ. Δ13,Ι30, Τίτο Γ2). Βλασφημία σημαίνει, βλάπτω την φήμη κάποιου, λέγω κακό για κάποιον.
Στο Παροιμίες ΙΔ30 ο Λόγος του Θεού θα πει: Η υγιαίνουσα καρδία είναι ζωή της σαρκός˙ ο δε φθόνος, σαπρία των οστέων.

Εδάφιο 32
Γίνεσθε δε εις αλλήλους χρηστοί, εύσπλαγχνοι, χαριζόμενοι εαυτοίς καθώς και ο Θεός εν Χριστώ εχαρίσατο υμίν.
Και να είσθε καλοί ο ένας προς τον άλλον, εύσπλαγχνοι και να συγχωρήτε αλλήλους, καθώς και ο Θεός σας συγχώρησεν εν Χριστώ.

Το εδάφιο 31 είπε τι ο πιστός θα πρέπει να μη κάνει στους αδελφούς του εν Χριστώ. Αλλά δεν θα πρέπει να σταματήσει εκεί, γιατί τότε απλά θα γίνει αδιάφορος προς αυτούς. Θα πρέπει να στοχεύσει να γίνει, αυτός προς αυτούς:
Χρηστός, που σημαίνει, καλός, χρήσιμος στους δίπλα, γλυκύς, ευγενής, με στόχο να κάνει ευτυχείς τους δίπλα.
Εύσπλαγχνος. Να έχει, δηλαδή, τρυφερή και πονετική καρδιά. Να μην είναι ωμός, χωρίς έλεος, ασυμπαθής.
Χαριζόμενος εαυτοίς. Δεν λέγει «αλλήλοις». Θεωρεί τον αδελφό κομμάτι απ’ τον εαυτόν μας. Για παράδειγμα, να συγχωρούμε και να δικαιολογούμε τον άλλον με την ευκολία που το κάνομε για τον εαυτόν μας.
Ο τρόπος που θα συγχωρούμε να είναι, καθώς μας συγχώρησε ο Θεός, ενεργόντας εν τω Χριστώ. Με τόσο μεγάλο έλεος.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 5

Και σ’ αυτό το κεφάλαιο συνεχίζονται οι πρακτικές συμβουλές για την νέα εν Χριστώ ζωή του πιστού.

Εδάφια 1,2
Γίνεσθε ουν μιμηταί του Θεού ως τέκνα αγαπητά, και περιπατείτε εν αγάπη, καθώς και ο Χριστός ηγάπησεν ημάς και παρέδωκεν εαυτόν υπέρ ημών προσφοράν και θυσίαν τω Θεώ εις οσμήν ευωδίας.
Να γίνεσθε λοιπόν μιμηταί του Θεού σαν παιδιά αγαπητά. Να φέρεσθε με αγάπην όπως και ο Χριστός μας αγάπησε και παρέδωκε τον εαυτόν του για μας, προσφοράν και ευωδιάζουσαν θυσίαν εις τον Θεόν.

Να γίνεσθε λοιπόν. Στο τελευταίο εδάφιο του προηγουμένου κεφαλαίου τους είχε πει: Να είσθε καλοί ο ένας προς τον άλλον, εύσπλαχνοι και να συγχωρήτε αλλήλους, καθώς και ο Χριστός σας συγχώρησε εν Χριστώ. Πιο προηγούμενα τους είχε δώσει και άλλες συμβουλές για τις μεταξύ τους σχέσεις. Εδώ τους τα συνοψίζει όλα σ’ έναν κανόνα: Γίνεσθε μιμηταί του Θεού», κάνετε ό,τι έκανε ο Θεός, φερθείτε όπως φέρθηκε ο Θεός σε σας. Ο Παύλος στο Α’ Κορινθίους ΙΑ1 προτρέπει: Μιμηταί μου γίνεσθε, καθώς και εγώ του Χριστού. Να ο χρυσός κανόνας που θα οδηγεί τον πιστό στο κάθε τι: Τι θα έκανε εδώ ο Κύριος; Ζητώ δύναμη να κάνω και εγώ το ίδιο. Πως θα φερόταν ο Κύριος; Το ίδιο και εγώ. Εκεί που πηγαίνω, αυτό που βλέπω, αυτό που ακούω, θα πήγαινε, θα έβλεπε, θα άκουε τα ίδια ο Κύριος; Εάν ναι, και εγώ. Εάν όχι, ούτε κι εγώ. Θα συγχωρώ, θα υπομένω, θα μακροθυμώ, όπως ο Κύριος. Πως φέρεται στα λάθη και στις πτώσεις, στις αδυναμίες μου ο Κύριος; Έτσι και εγώ θα φερθώ στους αδελφούς μου. Ο πιστός έχει αιώνιο πρότυπο.
Γίνεσθε ουν μιμηταί του Θεού ως τέκνα αγαπητά. Ποια παιδιά οι σωστοί γονείς θεωρούν αγαπητά; Εκείνα που τους υπακούν, που συμμερίζονται τους πόθους και τις αγωνίες τους. Να τι μπορεί να κάνει τον πιστό αγαπητό στον Ουράνιο Πατέρα του, να φέρεται όπως Αυτός, τα ίδια αισθήματα, η ίδια αγάπη.
Στο εδάφιο 2 διευκρινίζεται ότι, το έργο της αγάπης του Ιησού Χριστού υπέρ ημών των εχθρών Του, πέραν της ευεργεσίας που πρόσφερε σε μας τους ιδίους, είναι και, προσφορά και θυσία τω θεώ εις οσμήν ευωδίας. Όλη Του η ζωή ήταν μια προσφορά στο θέλημα του Θεού. Αυτός έκανε ό,τι δεν μπόρεσε να κάνει ο Αδάμ. Στο πρόσωπο Του πρόσφερε ολοκληρωτικά τον άνθρωπο στον Θεό. Τούτο, μαζί με την σταυρική Του θυσία, έφερε πάλι την ευαρέσκεια του Θεού στο ανθρώπινο γένος. Ο Παύλος, όταν έλαβε την χρηματική βοήθεια απ’ τους Φιλιππησίους, την ονόμασε, οσμήν ευωδίας, θυσίαν ευπρόσδεκτη, ευάρεστη εις τον Θεόν, Φιλιππησίους Δ18. Αυτό σημαίνει πως, όταν κάποιος κάνει έργα αγάπης, πέραν αυτών που ευεργετούνται με αυτά τα έργα, ευαρεστείται ο Ίδιος ο Θεός, που το νοιώθει σαν προσφορά στον Ίδιο, σαν ευώδες θυμίαμα. Είναι κάτι που Τον κάνει να αισθάνεται όμορφα, γιατί η ουσία του χαρακτήρα Του είναι η αγάπη.
Σημειωτέον ότι, για να βγει το ευώδες θυμίαμα, (καπνός αρωματισμένος που πηγαίνει προς τα πάνω), θα πρέπει το προσφερόμενο να καεί, να το δώσεις ολοκληρωτικά, να το χάσεις. Αυτή είναι η αληθινή αγάπη που ευαρεστεί τον Θεό, που ο Θεός την νοιώθει σαν προσφορά και θυσία ατομικά σ’ Αυτόν. Να πως μπορεί κάποιος να γίνει πρόξενος χαράς στον Θεό.

Εδάφια 3,4
Πορνεία δε και πάσα ακαθαρσία ή πλεονεξία μηδέ ονομαζέσθω εν υμίν, καθώς πρέπει αγίοις, και αισχρότης και μωρολογία ή ευτραπελία, τα ουκ ανήκοντα, αλλά μάλλον ευχαριστία.
Πορνεία δε και κάθε ακαθαρσία ή πλεονεξία ούτε ν’ αναφέρεται μεταξύ σας, καθώς πρέπει εις αγίους, ούτε αισχρότης και μωρολογία ή ευτράπελα πράγματα, τα οποία δεν είναι πρέποντα, αλλά μάλλον ευχαριστία.

Τούτα όλα, μας παραγγέλει ο Λόγος του Θεού, όχι μόνον να μη τα κάνομε, αλλ’ ούτε και να τ’ αναφέρομε, να τα συζητάμε, να τα θυμόμαστε, να τα σχολιάζομε. Η θύμηση τους μπορεί να δώσει τόπο ν’ αναφανούν επιθυμίες, ερεθίσματα, εξάψεις, νοσταλγίες. Ο Λόγος του Θεού παραγγέλει: Νεκρώσατε ό,τι γήινον είναι μέσα σας, δηλαδή την πορνείαν, την ακαθαρσίαν, το πάθος, την κακήν επιθυμίαν και την πλεονεξίαν, η οποία είναι ειδωλολατρεία, ένεκα των οποίων έρχεται η οργή του Θεού επάνω εις τους απειθείς ανθρώπους, Κολ. Γ5.
«Πορνεία», είναι η ακάθαρτη αγάπη. Την πορνεία μπορούμε να την πάρομε και στην πνευματική της έννοια. Στην Παλαιά Διαθήκη, ο Θεός κατηγορά τον Ισραήλ για πορνεία με τα είδωλα. Είναι το δόσιμο της καρδιάς σε άλλα πράγματα, πρόσωπα, αντικείμενα, έξω από τον Θεό, στον οποίον θα πρέπει ν’ ανήκει η καρδιά.
«Πάσα ακαθαρσία». Είναι οι σεξουαλικές διαστροφές, όσες επινόησαν οι άνθρωποι, για να ικανοποιήσουν τις ακάθαρτες επιθυμίες τους.
«Πλεονεξία», από το πλέον + έχω. Είναι το να έχει δώσει κάποιος την καρδιά του να αποκτά συνεχώς πράγματα, πέραν εκείνων που πραγματικά χρειάζεται. Στο Κολοσσαείς Γ5 την πλεονεξία την θεωρεί ειδωλολατρεία. Εδώ την βάζει μαζί με το πάσα ακαθαρσία. Η πλεονεξία είναι πάθος αχόρταγο, πνευματική πορνεία και μοιχεία, αφού χωρίζει τον πιστό απ’ τον πνευματικό του Νυμφίο, και τον ρίχνει στην αγκαλιά άλλης αγάπης. Τον κάνει να υψώνει και να λατρεύει άλλον Θεό. Σαν πλεονεξία μπορούμε να ορίσομε την απληστία, και στην κτήση αλλά και στην απόλαυση.
«Αισχρότης». Είναι τα αισχρά λόγια, οι αισχρές χειρονομίες, και η αισχρή εν γένει συμπεριφορά. Κάποιος είπε: «Όπως η κραυγή είναι το όχημα της οργής, έτσι και η αισχρολογία και τα ευτράπελα είναι το όχημα της πορνείας». Είναι η πορνεία που βράζει μέσα στην καρδιά, που διοχετεύεται προς τα έξω με αισχρά λόγια, ανέκδοτα κ.λ.π.
«Μωρολογία». Είναι η άφρων ομιλία. Το να λέγει κάποιος μωρά, ανόητα πράγματα.
«Ευτραπελία». Είναι η απρεπής αστειολογία.
Αντί για όλα αυτά, που είναι ανάρμοστα για πιστούς, όπως αναφέρεται στο εδάφιο 4, ο Λόγος του Θεού προτρέπει, στις παρέες, στις συναναστροφές, να επικρατεί μεταξύ τους το πνεύμα της ευχαριστίας. Αντί να μωρολογούν και να λένε ευτράπελα, μπορούν να συζητούν τα σχέδια, τα μεγαλεία του Θεού, να λένε ύμνους ευχαριστίας, να συμπροσεύχονται. Αυτό θα φέρνει και χαρά και γέμισμα στην καρδιά.
Στην συνέχεια, στο εδάφιο 5, διευκρινίζει μια αλήθεια, που ποτέ δεν πρέπει να διαφεύγει:

Εδάφιο 5
Τούτο γαρ εστε γινώσκοντες, ότι πας πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, ος εστιν ειδωλολάτρης, ουκ έχει κληρονομίαν εν τη βασιλεία του Χριστού και Θεού.
Διότι τούτο να ξέρετε, ότι κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, δηλαδή ειδωλολάτρης, δεν έχει κληρονομίαν εις την βασιλείαν του Χριστού και Θεού.

Στο Α’ Κορινθίους ΣΤ9-11 θα μας πει: Μη πλανάσθε˙ ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτραι, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίται, ούτε πλεονέκται, ούτε κλέπται, ούτε μέθυσοι, ούτε υβρισταί, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν την βασιλείαν του Θεού. Τέτοιοι ήσαστε μερικοί, αλλά ελουσθήκατε, αγιασθήκατε, ελάβατε δικαίωσιν δια του ονόματος του Κυρίου Ιησού και δια του Πνεύματος του Θεού μας.
Τίποτα το ακάθαρτο δεν μπορεί να μπει στον ουρανό. Σωνόμαστε για ν’ αγιαστούμε. Και ο καθαρισμός γίνεται μέσω πίστης στον Λόγο του Θεού. Η διανοητική πίστη σε τίποτα δεν θα ωφελήσει. Είναι τόσο σοβαρό αυτό, που μας συνιστά ιδιαίτερα την προσοχή: Εστε γινώσκοντες: Να το ξέρετε καλά.

Εδάφια 6,7
Μηδείς υμάς απατάτω κενοίς λόγοις˙ δια ταύτα γαρ έρχεται η οργή του Θεού επί τους υιούς της απειθείας. Μη ουν γίνεσθε συμμέτοχοι αυτών.
Κανείς ας μη σας απατά με κούφια λόγια, διότι δι’ αυτά έρχεται η οργή του Θεού εις τους απειθείς ανθρώπους. Να μη έχετε λοιπόν τίποτε κοινόν μαζί τους,

Υπάρχει κίνδυνος να εξαπατηθούμε με κενά λόγια. Τα κενά λόγια είναι λόγια κούφια, χωρίς περιεχόμενο, ψεύτικα, που στερούνται πραγματικότητας. Κενά ήσαν τα λόγια που είπε ο Διάβολος στους πρωτοπλάστους, ότι δεν θα πεθάνουν αν παρακούσουν τον Θεό. Κενός λόγος είναι εάν πει κάποιος ότι η αμαρτία δεν θα έχει συνέπειες. Κενός λόγος, είναι εδώ συγκεκριμένα, αν κάποιος πει αντίθετα απ’ ότι ελέχθη στο εδάφιο 5. Κενά λόγια ήσαν εκείνα που διέδιδαν, ότι, όσο πιο πολύ αμαρτία κάνουν, τόσο πιο πολύ έδιναν ευκαιρία στην χάρη του Θεού να εκχυθεί (Ρωμαίους Γ8). Εξαπατά, γενικά, όποιος δεν τονίζει τις συνέπειες της αμαρτίας, και οδηγεί σε άλλους δρόμους, πλην της μετανοίας.
Η αλήθεια είναι μία: Ότι δια ταύτα, δηλαδή, λόγω πορνείας, ακαθαρσίας, πλεονεξίας, έρχεται οργή του Θεού εις τους υιούς της απειθείας. Όλοι αυτοί που απειθούν και δεν έρχονται σε μετάνοια, ευρίσκονται κάτω απ’ την οργή του Θεού. Αντίθετα, οι υιοί της υπακοής ευρίσκονται κάτω από την χάρη του Θεού.
Μη ουν γίνεσθε συμμέτοχοι αυτών: Λοιπόν, αφού αυτά εξοργίζουν τον Θεό, και θα σας κάνουν να χάσετε την βασιλεία, μη γίνεσθε συμμέτοχοι με αυτούς, με τους υιούς της απειθείας, στα έργα τους. Εάν συμμετέχετε στα έργα τους, θα συμμετέχετε και στις συνέπειες, και στην τιμωρία τους.
Συμμέτοχος μπορείς να γίνεις άμεσα ή έμμεσα. Ο κλεπταποδόχος είναι ένας έμμεσος συνεργάτης του κλέπτη. Ο σύμβουλος, αυτός που δίνει γνώμη, είναι ένας έμμεσος συνεργάτης αυτού που κάνει την πράξη.
Έμμεσος συμμέτοχος μπορεί να θεωρηθεί και όταν κάποιος μπορεί, και δεν παίρνει θέση καθαρά αποτρεπτική σε κάποια αμαρτία που πρόκειται να γίνει, αλλά την ανέχεται με την παθητικότητα του π.χ. γίνεσαι συμμέτοχος όταν συνεχίζεις να παρευρίσκεσαι, έστω και αδιάφορος, σε παρέα που αισχρολογούν.

Εδάφιο 8
Ήτε γαρ ποτε σκότος, νυν δε φως εν Κυρίω˙ ως τέκνα φωτός περιπατείτε˙
Διότι ήσαστε κάποτε σκοτάδι, αλλά τώρα είσθε φως εν Κυρίω˙ να φέρεσθε σαν παιδιά του φωτός

Εδώ αντιπαραθέτει την παλαιά κατάσταση του πιστού με την νέα που βαδίζει τώρα.
Παλαιά ήταν σκοτάδι. Η κατάσταση της αμαρτίας είναι κατάσταση σκότους. Η σκέψη του ανθρώπου θολώνει, ο άνθρωπος δεν ξέρει που πηγαίνει, προχωρά ψηλαφητά σκοντάφτοντας εδώ και εκεί. Έχει χάσει την αίσθηση της αλήθειας και του ωφελίμου˙ αγνοεί τις συνέπειες των έργων του˙ και όταν κάποιος περπατά μεσ’ το σκοτάδι, γίνεται ένα μ’ αυτό, γίνεται κι αυτός σκοτάδι.
Στην ένωση του με τον Κύριο ο πιστός γίνεται φως, γιατί Αυτός είναι το φως του κόσμου˙ όπως οι λαμπάδες του Πάσχα, που από την μία ανάβουν όλες. Γι’ αυτό και ο Κύριος λέγει: Σεις είσθε το φως του κόσμου. Πρακτικά τι σημαίνει αυτό; Γνωρίζει που πάει, γιατί ήλθε. Η καρδιά καθάρισε απ’ τα σκοτάδια που είχε μέσα της. Τα έργα του τώρα είναι όλα φωτεινά, μπορούν να σταθούν στην ημέρα, δεν είναι ανάγκη πλέον να τα κρύβει στην νύκτα. Τούτο το φως που έχει μέσα του απ’ τον Κύριο ακτινοβολεί, φωτίζοντας και τους δίπλα, αλλά παράλληλα αποκαλύπτει και την πονηρή φύση των έργων του κόσμου.
Αφού οι πιστοί ανήκουν στο φως, θα πρέπει ως τέκνα φωτός να περιπατούν. Οι σκέψεις, τα λόγια, τα έργα τους να είναι στο φως. Να μην υπάρχει τίποτα στην ζωή τους που να χρειάζεται να το κρύψουν.
Στο επόμενο εδάφιο κάνει μια διευκρίνιση, εξηγεί πως μπορείς να διακρίνεις τα έργα του φωτός, τους καρπούς του φωτός, απ’ το τι έχουν μέσα τους, απ’ το πώς εκδηλώνονται:

Εδάφιο 9
Ο γαρ καρπός του Πνεύματος εν πάση αγαθωσύνη και δικαιοσύνη και αληθεία˙
Διότι ο καρπός του Πνεύματος φανερώνεται με κάθε καλωσύνην, δικαιοσύνην και αλήθειαν

Ο καρπός του φωτός έχει μέσα του, εκδηλώνεται με: Α) αγαθωσύνη, δηλαδή, καλοκαγαθία, καλοσύνη. Β)Δικαιοσύνη, δεν αδικείται κανένας. Γ) Αλήθεια, δεν έχει τίποτα το ψευδές μέσα του.
Ας προσέξομε το εν πάση. Σημαίνει παντού, προς όλες τις κατευθύνσεις, προς εχθρούς και φίλους, σε όλες τις περιστάσεις, (όταν τιμάσαι και όταν αδικείσαι). Όταν το φως φωτίζει, τα φωτίζει όλα γύρω του, δεν φωτίζει μόνον μερικά, κατ’ επιλογή.
Στους καρπούς του Πνεύματος δεν υπάρχει ούτε ίχνος κακίας, αδικίας ή ψεύδους. Εάν σε κάποιο έργο, σκέψη ή λόγο υπάρχει ίχνος απ’ αυτά, τότε αυτό σίγουρα δεν είναι καρπός φωτός, καρπός Πνεύματος. Έτσι καταρρίπτεται το τέχνασμα του Διαβόλου που λέγει, προκειμένου για ένα μεγάλο καλό, δεν πειράζει και ένα μικροψέμμα. Αφού δεν είναι εν πάση αληθεία, σημαίνει ότι δεν είναι καρπός φωτός, όσο καλό κι αν φαίνεται εξωτερικά.

Εδάφιο 10
Δοκιμάζοντες τι εστιν ευάρεστον τω Κυρίω.
Να εξετάζετε τι είναι ευάρεστον εις τον Κύριον,

Το δοκιμάζοντες έρχεται σαν συνέχεια του περιπατείτε, του εδαφίου 8: Ως τέκνα φωτός περιπατείτε…δοκιμάζοντες…
Εδώ ας θυμηθούμε άλλα 2 εδάφια: Α’ Κορινθίους ΣΤ12: Όλα μου επιτρέπονται, αλλά δεν συμφέρουν όλα. Όλα μου επιτρέπονται, αλλά εγώ δεν θα αφήσω τον εαυτόν μου να εξουσιασθή από τίποτα. Α’ Θεσσαλονικείς Ε21: Όλα να τα δοκιμάζετε, και να κρατάτε ό,τι είναι καλό. Απ’ αυτά τα εδάφια βλέπομε ότι ο άνθρωπος του Θεού δεν είναι ένας δούλος που ζει κάτω από καθεστώς νόμων και απαγορεύσεων. Το δοκιμάζετε σημαίνει ότι κατέχει και χρησιμοποιεί πλήρως την ελευθερία του. Με το φως που του δίνει συνεχώς το Άγιο Πνεύμα έχει κατανοήσει μια αλήθεια, ότι το αγαθό για την ζωή του είναι το θέλημα του Θεού. Ο πιστός έχει διακρίνει την πλάνη που ο Διάβολος πέρασε στον κόσμο, ξεκινώντας απ’ τους πρωτοπλάστους, ότι το θέλημα του Θεού είναι εμπόδιο στην πρόοδο και την ευτυχία του. Γνωρίζει καλά ότι το θέλημα του Θεού είναι αποκλειστικά και μόνον το συμφέρον του. Γνωρίζει επίσης καλά ότι ευαρεστώντας τον Θεό, απολαμβάνει όλες τις χάρες και την ευλογία Του – πέραν του ότι θέλει να Τον ευαρεστήσει σαν εκδήλωση αγάπης και λατρείας οφειλομένης στο πρόσωπο Του. Άλλωστε, αυτός είναι ο σκοπός της ύπαρξης των όντων, η λατρεία στο πρόσωπο του Θεού. Τα κριτήρια του πιστού για το συμφέρον του είναι διαφορετικά από εκείνα του κόσμου.
Έτσι ο πιστός, πορευόμενος μεσ’ την ζωή, καθημερινά θα πρέπει να προσπαθεί να διακρίνει, να δοκιμάσει, τι είναι θέλημα Θεού, και τι δεν είναι. Θα πρέπει να φέρει όλη του την ζωή, όλες της τις λεπτομέρειες στο φως του Θείου θελήματος. Δεν μπορεί ν’ αφήσει κανέναν τομέα της ζωής του έξω, γιατί ο Κύριος μιλά για ολοκληρωτική αφιέρωση.
Σ’ αυτή την δοκιμή, σ’ αυτή την διάκριση τον βοηθά το εσωτερικό φως που του δίδει η ένωση του με τον Ιησού Χριστό. Το Άγιο Πνεύμα, ο Λόγος του Θεού, η φωτισμένη του συνείδηση, λογική και σκέψη, η πείρα του, καθώς και η πείρα των άλλων αδελφών θα τον οδηγήσουν να διακρίνει, σε κάθε περίπτωση, τι ευαρεστεί, και τι δεν ευαρεστεί τον Θεό.
Είναι ανάγκη λοιπόν για τον πιστό να δοκιμάσει και να βρει, σε κάθε τομέα της ζωής του, τι είναι ευάρεστο στον Κύριο. Το εδάφιο 9 μας έδωσε ένα τέτοιο κριτήριο. Μήπως η δουλειά μου, οι παρέες μου, ο τρόπος που ανατρέφω τα παιδιά μου, ο τρόπος που ντύνομαι κ.λ.π. δεν είναι εν πάση αγαθοσύνη και δικαιοσύνη και αληθεία; Αν δεν είναι, σημαίνει πως δεν είναι έργο φωτός, δεν είναι ευάρεστο στον Κύριο, άρα δεν είναι και ωφέλιμο για μένα.
Να σημειωθεί επίσης ότι η δοκιμή δεν συνίσταται στο ν’ αποφεύγομε μόνον ό,τι δεν αρέσει στον Κύριο, αλλά και στο να επιδιώκομε μετά ζήλου να βρούμε τι Τον ευαρεστεί, ερευνώντες προς τούτο την Γραφή. Είναι και τούτο δείγμα αγάπης προς το πρόσωπο Του.

Εδάφιο 11
Και μη συγκοινωνείτε τοις έργοις τοις ακάρποις του σκότους, μάλλον δε και ελέγχετε˙
Και μη επικοινωνήτε με τα έργα τα άκαρπα του σκότους, μάλλον δε και να τα ελέγχετε,

Αφού στο εδάφιο 8 μας είπε: Ως τέκνα φωτός περιπατείτε, εδώ μας προσθέτει ότι, όχι μόνον δεν πρέπει να περπατάμε στα έργα τα άκαρπα του σκότους, αλλά και να μην έχομε καμμία συμμετοχή σ’ αυτά, αντίθετα να τα ελέγχομε.
Το σκότος είναι η αμαρτία. Η αμαρτία πλανά ότι κάποιον καρπό φέρει, (ευχαρίστηση, λύνει προβλήματα κ.λ.π.). Αν προχωρήσεις όμως στις παραπέρα συνέπειες, θα δεις ότι αυτός ο καρπός είναι στιγμιαίος, και κείνο που τελικά μένει είναι ο θάνατος. Τελικά τα έργα της αμαρτίας είναι άκαρπα, αν τον καρπό τον πάρομε με την έννοια του Γαλάτας Ε22 (αγάπη, χαρά, ειρήνη κ.λ.π.). Ποτέ η αμαρτία δεν θα φέρει έναν τέτοιο καρπό μέσα μας.
Με αυτά τα έργα ο πιστός δεν θα πρέπει να επικοινωνεί ούτε άμεσα, ούτε έμμεσα. Μακριά από οικονομικές συνεργασίες με απίστους, από διασκεδάσεις, από συμμετοχή σε κοσμικές εκδηλώσεις μαζί τους. Προσοχή και στην πατρική αδυναμία, να μη γίνει κάποιος συμμέτοχος στα έργα αμαρτίας των παιδιών του. Αντίθετα, θα πρέπει ο πιστός να διαχωρίζει πλήρως την θέση του, και να ελέγχει τέτοια έργα.
Πως μπορεί να γίνει αυτός ο έλεγχος:
Με τα λόγια. Προσοχή όμως να μην υπάρχει σ’ αυτά τα λόγια πνεύμα κατάκρισης, που στο βάθος κρύβει Φαρισαϊκή υπερηφάνεια. Πριν πούμε κάτι, να θυμηθούμε ότι τέτοιοι είμαστε και μεις, και χωρίς την χάρη του Κυρίου, τέτοιοι θα μέναμε. Δύο σημεία θα πρέπει να τονίζονται εδώ: α) το κακό στο οποίο τελικά θα οδηγήσει η αμαρτία, και β) ότι την δύναμη να μην τη κάνουν μπορούν να την πάρουν απ’ τον Κύριο. Ο Παύλος γράφει στο Β’ Κορ. ΙΓ9,10: Αυτό και ευχόμεθα, την τελειοποίηση σας. Γι’ αυτό σας γράφω αυτά, όταν δεν είμαι μεταξύ σας, δια να μη συμπεριφερθώ με αυστηρότητα, όταν θα είμαι παρών, σύμφωνα προς την εξουσίαν που μου έδωκεν ο Κύριος προς οικοδομήν και όχι προς καταστροφήν.
Με την φωτεινή μας ζωή. Το φως ελέγχει, αποκαλύπτει το σκοτάδι. Αυτό είναι και που ξεσηκώνει το μίσος του κόσμου ενάντια στον πιστό, (όποιος κάνει το κακό μισεί το φως, Ιωάννης Γ20).
Λόγια λοιπόν, βγαλμένα από μια φωτεινή ζωή, και ειπωμένα με αγάπη, τούτος είναι ο σωστός έλεγχος που φέρνει επανόρθωση, και όχι καταστροφή.
Στην συνέχεια τώρα, όπως το εδάφιο 9 έδωσε τον χαρακτήρα των έργων του φωτός, το εδάφιο 12 δίνει τον χαρακτήρα των έργων του σκότους:

Εδάφιον 12
Τα γαρ κρυφή γινόμενα υπ’ αυτών αισχρόν εστι και λέγειν˙
Διότι εκείνα που γίνονται απ’ αυτούς κρυφά είναι εντροπή και να τα αναφέρη κανείς.

Πολλά για τα όσα κάνει ο κόσμος μακρυά απ’ τον Θεό αναφέρονται στο Ρωμαίους Α24-32. Είναι έργα που ντρέπεσαι και να τα πεις. Γι’ αυτό ο πιστός θα πρέπει να κρατιέται μακρυά από τέτοια έργα (διότι), να μη συγκοινωνεί μ’ αυτά, αλλά, αντίθετα, να τα ελέγχει.
Αυτά τα έργα τα κάνουν οι υιοί της απειθείας του εδαφίου 6. Είναι όσοι δεν υπακούν στον Θεό. Πέραν της ζωής που παρουσιάζουν έξω, (ο καλός ο γείτονας, ο νοικοκύρης, ο υπάλληλος), έχουν και μια άλλη ζωή, που γίνεται κρυφά, στο σκοτάδι. Εκεί κάνουν πράγματα πουν ντρέπεται κάποιος να τα πει. Και αν δεν μπορούν να τα κάνουν, τα σκέφτονται. Και είναι τούτα τα έργα του σκότους που φέρνουν στην δημοσιότητα συστηματικά τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τηλεόραση, εφημερίδες κ.λ.π.
Συγκοινωνός μπορεί να γίνει κάποιος σε τούτα τα έργα με το να τ’ ακούει και να τα βλέπει. Και είναι τότε που η φαντασία εξάπεται, και νεκρωμένες επιθυμίες ανασταίνονται, και αρχίζουν να διεγείρουν, οδηγώντας σε πονηρές σκέψεις. Να η αιτία αναστάτωσης, ταραχής και πειρασμών, που κυριεύουν μερικές φορές την ψυχή του πιστού.
Θα μας πει στον Ψαλμό ΡΙΘ37: Απόστρεψον τους οφθαλμούς μου από το να βλέπωσι ματαιότητα. Και στο Ησαϊας ΛΓ15,16: Αυτός που φράζει τα αυτιά του για να μην ακούει περί αίματος, και αυτός που κλείνει τα μάτια του δια να μην ιδεί το κακό, αυτός θα κατοικήσει εν τοις υψηλοίς.
Όλα τούτα, τα έργα του σκότους, που ντρέπεσαι να τ’ αναφέρεις, ο πιστός μπορεί να τα ελέγξει, να τα ξεσκεπάσει, διότι το επόμενο εδάφιο λέγει:

Εδάφιο 13
Τα δε πάντα ελεγχόμενα υπό του φωτός φανερούται˙
Αλλά κάθε τι που αποκαλύπτεται από το φως γίνεται φανερόν,

Τα έργα που οι άνθρωποι τα κάνουν στα κρυφά, τα κρύβουν, ή τα παρουσιάζουν με άλλον μανδύα. Έτσι πολλά έργα άτιμα, ανήθικα, ατομιστικά, τα παρουσιάζουν σαν έργα αγάπης και προσφοράς. Υπάρχει πλάνη και κάλυψη όσον αφορά τις αληθινές προθέσεις τους. Όταν όμως το φως πέσει επάνω τους, ξεσκεπάζονται, αποκαλύπτουν τον αληθινό χαρακτήρα τους. Είναι όπως σ’ έναν σκοτεινό θάλαμο που νομίζεις ότι είναι άδειος, γιατί δεν βλέπεις τίποτα, έως ότου ανάψει το φως• τότε διαπιστώνεις ότι υπάρχουν τόσα αντικείμενα εκεί μέσα.
Το φως που τα ξεσκεπάζει όλα είναι ο Λόγος του Θεού. Στην επιστολή προς Εβραίους, στο Δ12-13 λέγει: Ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και δραστικός και κοπτερώτερος από κάθε δίκοπο μαχαίρι και εισχωρεί βαθειά μέχρι χωρισμού ψυχής και πνεύματος, αρθρώσεως και μυελών, και κρίνει συλλογισμούς και προθέσεις της καρδιάς, και δεν υπάρχει δημιούργημα που να του είναι κρυμμένο, αλλά είναι όλα γυμνά και φανερά εις τα μάτια του, προς τον οποίον έχομεν να δώσωμεν λόγο.
Στο φως του Λόγου του Θεού κανένα σκοτάδι δεν μπορεί να σταθεί, όλα φανερώνονται, η αισχρότητα τους αποκαλύπτεται. Φως που ξεσκεπάζει τα έργα των ανθρώπων είναι και η ζωή των πιστών, που έχει γίνει φως μέσω του Λόγου του Θεού που τους καθαρίζει, («σεις είσθε το φως του κόσμου»).
Το φως τα ξεσκεπάζει, τα φανερώνει με σκοπό να τα οδηγήσει στη διόρθωση. Να λοιπόν πως ο Λόγος του Θεού καθαρίζει τις καρδιές: Φέρνει στο φως ό,τι κρύβεται εκεί μέσα. Να γιατί οι πιστοί θα πρέπει να φέρνουν συνεχώς τις καρδιές τους, την κάθε τους γωνιά εμπρός στο φως του Θείου Λόγου.
Από το άλλο μέρος, το κάθε τι που κάνουν οι άνθρωποι, όσο καλό κι αν φαίνεται, αν το βάλλομε κάτω απ’ το φως του Θείου Λόγου, εκεί θ’ αποκαλυφθούν τα αληθινά τους κίνητρα.

Εδάφιο 14
παν γαρ το φανερούμενον φως εστι. Διό λέγει• έγειρε ο καθεύδων και ανάστα εκ των νεκρών, και επιφαύσει σοι ο Χριστός.
Διο τούτο λέγει, Σήκω επάνω συ που κοιμάσαι και αναστήσου από τους νεκρούς και ο Χριστός θα σε φωτίση.

Πως θα καταλάβεις ότι κάτι ανήκει στην σφαίρα του φωτός; Όταν δεν ζητάς να το κρύψεις, όταν δεν φοβάσαι να το φανερώσεις. Ο Αδάμ και η Εύα, όταν αμάρτησαν, το πρώτο που έκαναν ήταν να κρύψουν την πράξη τους.
Και ο καθένας, από το άλλο μέρος, που φανερώνει την αμαρτία του προς μετάνοια, γίνεται και ο ίδιος φως.
Διό: Δια τούτο. Δια ποιό; Δι’ αυτό που μας είπε παραπάνω: Ότι, όταν κάνεις τα έργα του σκότους, είσαι κάτω απ’ την οργή του Θεού, (εδάφιο 6), και θα χάσεις την Βασιλεία του Θεού, (εδάφιο 5), δια τούτο, λέγει το Άγιο Πνεύμα, μέσω του Ευαγγελίου, σε κάθε αμαρτωλό τα ακόλουθα:
«Σήκω επάνω συ που κοιμάσαι, και αναστήσου απ’ τους νεκρούς, και ο Χριστός θα σε φωτίσει».
Αυτούς που βρίσκονται σε κατάσταση αμαρτίας, ο Λόγος του Θεού τους θεωρεί σαν κοιμωμένους τον ύπνο του θανάτου. Όπως όταν κάποιος πέφτει σε κώμα.
Όταν κοιμόμαστε, παρόλο που είμαστε στην ζωή, συμβαίνουν τα εξής:α) Δεν αισθανόμαστε τον κίνδυνο που έρχεται• β) Δεν έχομε συνείδηση του τι συμβαίνει δίπλα μας• γ) Δεν βλέπομε την ωραιότητα του υπνοδωματίου μας• δ) Δεν ακούμε τις φωνές αυτών που μας αγαπάνε. Έτσι ο αμαρτωλός: α) Δεν ακούει την φωνή του Θεού που τον καλεί• β) Οι πνευματικές του δυνάμεις αδρανούν• γ) Δεν αισθάνεται τον κίνδυνο που τον απειλεί• δ) Ζει σε όνειρα, ψεύτικες καταστάσεις• ε) Είναι αναίσθητος προς τις ωραιότητες του ουρανού.
Το πρώτο που είναι ανάγκη για τους αμαρτωλούς είναι να ξυπνήσουν. Και όταν δεν ξυπνάνε, τον σκουντάς απότομα: «Ξύπνα, χάνεσαι». Να τι εξυπηρετούν μερικές δύσκολες καταστάσεις στην ζωή του ανθρώπου. Είναι για να φθάσουν σε κείνο το ελθών εις εαυτόν, που κάποτε έφθασε ο άσωτος της παραβολής.
Για να τον φωτίσει κάποιον ο Χριστός, θα πρέπει πρώτα να ξυπνήσει απ’ τον λήθαργο της αμαρτίας. Να γιατί λοιπόν η μετάνοια είναι αναγκαστικά το πρώτο βήμα. Χωρίς αυτήν, ο άνθρωπος παραμένει σε λήθαργο, και ό,τι και να του πεις, όσο όμορφα κι αν του το πεις, δεν καταλαβαίνει τίποτα. Όσο κι αν λάμπει το φως δίπλα σ’ έναν τυφλό, γι’ αυτόν είναι σκοτάδι.
Ένας τέτοιος κίνδυνος ύπνου υπάρχει και για τους πιστούς, λέγει ο Λόγος του Θεού στο Θεσσαλονικείς Ε4-9. Γι’ αυτό ο Κύριος συνέχεια επέμενε, αγρυπνείτε. Και το κακό με τον ύπνο είναι ότι σε πιάνει ξαφνικά, χωρίς εσύ να μπορείς τότε ν’ αντιδράσεις.
Να και το χρειάζεται ο ένας τον άλλον μέσα στην εκκλησία, μήπως κάποιος αποκοιμηθεί, να τον ξυπνήσουν αμέσως οι άλλοι.

Εδάφια 15,16
Βλέπετε ουν πως ακριβώς περιπατείτε, μη ως άσοφοι, αλλ’ ως σοφοί, εξαγοραζόμενοι τον καιρόν, ότι αι ημέραι πονηραί εισι.
Προσέχετε λοιπόν πως ακριβώς φέρεσθε, όχι ως άσοφοι αλλ’ ως σοφοί, επωφελούμενοι του χρόνου, διότι αι ημέραι είναι πονηραί.

Προσέχετε λοιπόν, Το λοιπόν μας συνδέει με το εδάφιο 10: Δοκιμάζοντες τι είναι ευάρεστον στον Κύριο…προσέχετε λοιπόν πως ακριβώς φέρεσθε…, ή μπορούμε να το συνδέσομε και έτσι: Λοιπόν, αφού αναστηθήκατε, και σας έχει φωτίσει ο Χριστός, βλέπετε ακριβώς πως περιπατείτε…
Το περπάτημα είναι η εν γένει συμπεριφορά μας, τα λόγια, τα έργα, οι σκέψεις, οι αποφάσεις, τα σχέδια μας.
Χρειαζόμαστε σοφό περπάτημα, όχι επιπόλαιο, γιατί κινδυνεύομε. Είμαστε σαν τους στρατιώτες που διασχίζουν ναρκοπέδιο. Ζυγίζουν την κάθε τους κίνηση, αυτό σημαίνει το ακριβώς. Πόσες φορές παγιδευόμαστε από ανόητα φερσίματα, γιατί κάπου δεν δώσαμε την πρέπουσα σημασία, γιατί κάπου είπαμε και μεις, «έτσι τα βρήκαμε, έτσι θα τα κάνομε». Εδώ δεν μας μιλά για κακές ενέργειες, αλλά για άσοφες. Μπορεί να σε οδηγήσουν στο ίδιο κακό, όπως και οι αμαρτωλές ενέργειες. Είναι όπως το επιπόλαιο περπάτημα στο γκρεμό.
Ζούμε σε πονηρές ημέρες, τίποτα δεν είναι αθώο, γι’ αυτό χρειάζεται σοφό φέρσιμο. Ο Κύριος είπε: Ιδού, εγώ σας αποστέλλω ως πρόβατα εν μέσω λύκων• γίνεσθε λοιπόν φρόνιμοι ως οι όφεις, και απλοί ως αι περιστεραί, Ματθαίος Ι16. Κι αν μας λείπει η σοφία, ο Λόγος του Θεού μας παραγγέλει: Εάν κανείς από σας υστερεί σε σοφίαν, ας ζητήσει απ’ τον Θεόν, ο οποίος δίνει εις όλους με γεναιοδωρίαν και χωρίς να προσβάλλει, και θα του δοθεί, Ιάκωβος Α5.
Τι κάνει ο σοφός; Μας το λέγει το εδάφιο 16: Εξαγοράζει τον καιρό.
Καιρός, είναι ο κατάλληλος χρόνος, η ευκαιρία.
Εξαγοράζω τον καιρό, σημαίνει: Αρπάζω με σπουδή και με ό,τι μέσα διαθέτω τις ευκαιρίες που μου παρουσιάζονται. Τι κάνει λοιπόν ο σοφός: Αρπάζει τις ευκαιρίες.
Ο χρόνος είναι μία χάρη (τάλαντο) που μας χάρισε ο Θεός. Θα κριθούμε για το πώς τον χρησιμοποιήσαμε, όπως κρίθηκαν οι δούλοι με τα τάλαντα.
Αφού για μας τους πιστούς λέγει ότι, και οι τρίχες της κεφαλής μας είναι όλες αριθμημένες, που σημαίνει, τίποτα τυχαίο δεν υπάρχει στη ζωή μας, ας λογαριάζομε την κάθε περίσταση, το κάθε τι που μας συμβαίνει, σαν ευκαιρία να εργασθούμε τα έργα του Θεού.
Ο Κύριος είπε: Εγώ πρέπει να κάνω τα έργα εκείνου που με έστειλε εν όσω είναι ημέρα• θα έλθει νύχτα, όταν κανείς δεν θα μπορεί να εργασθεί, Ιωάννης Θ4. Θα είναι άσχημο, τότε που δεν θα μπορούμε, (γέροι, άρρωστοι κ.λ.π.) να θρηνούμε για ευκαιρίες που μας έδωσε ο Θεός και τις χάσαμε. Και ακόμα πιο άσχημο, όταν Τον δούμε πρόσωπο προς πρόσωπο, και θυμηθούμε πως κατασπαταλήσαμε άσκοπα τον πολύτιμο χρόνο που μας έχει χαρίσει.
Στο Γαλάτας ΣΤ9,10 μας λέγει: Ας μη αποθαρρυνώμεθα εις το να κάμωμε το καλό, διότι εις τον κατάλληλον χρόνο θα θερίσωμε, εάν δεν αποκάμωμε. Επομένως, εφ’ όσον έχομε ευκαιρίες, ας κάνομε το καλό εις όλους, προ παντός εις τους ομοπίστους μας. Τούτος ο καιρός είναι πολύτιμος, γιατί μόνον τώρα μπορούμε να θησαυρίσωμε στον ουρανό. Δεν θα έχομε άλλοτε ευκαιρίες. Τούτο που θα πρέπει να μας κάνει ιδαίτερα προσεκτικούς είναι το ότι, αι ημέραι πονηραί εισίν. Ας μη χάνομε τον χρόνο μας για μάταια πράγματα. Είναι πράγματα που δεν θα μας ξαναδοθεί ευκαιρία να τα ξανακάνομε, π.χ. το μεγάλωμα των παιδιών μας, αν δεν το κάνομε σύμφωνα με το θέλημα του Θεού.
Ο τρόπος που ζει ο κόσμος μας έχει φορτώσει την ζωή με τόσα περιττά, κάνοντας μας να τα θεωρούμε αναγκαία. Απώτερος στόχος του Διαβόλου, να χάσομε την σύνδεση μας με τον Κύριο, να βαρύνει η καρδιά μας απ’ τις μέριμνες, στο τέλος να χάσομε και την σωτηρία μας.
Χρειάζεται εμείς οι πιστοί να τα βάλομε όλα κάτω, να ξαναχαράξομε την ζωή μας στο φως του Λόγου του Θεού. Να βάλομε τις σωστές προτεραιότητες, να πετάξομε ό,τι περιττό, έτσι, που κάθε βράδυ να μπορούμε να πούμε, «Δόξα τω Θεώ, την εξαγόρασα και σήμερα την ημέρα. Ήταν μια μέρα κέρδους, και όχι απώλειας. Η μάχη κερδήθηκε και σήμερα». Έτσι θα κερδίζω την μια μέρα κατόπιν της άλλης. Την κάθε μέρα, όχι μακρόπνοα σχέδια, γιατί ο Κύριος είπε να μην μεριμνάμε για την αύριο. Μη χάσω το σήμερα για ένα αύριο που μπορεί να μην έλθει ποτέ.
Συμπέρασμα:

Εδάφιο 17
δια τούτο μη γίνεσθε άφρονες, αλλά συνιέντες τι το θέλημα του Κυρίου.
Δια τούτο μη γίνεσθε άφρονες αλλά να κατανοήτε ποιο είναι το θέλημα του Κυρίου.

Δια τούτο: Διότι οι ημέρες είναι πονηρές, και κινδυνεύετε να χάσετε τον χρόνο σας, με όλες τις συνέπειες που ακολουθούν, δια τούτο μη γίνεσθε άφρονες.
Πότε ο πιστός χαρακτηρίζεται ως άφρων; Όταν δεν κατανοεί, (βαθειά γνώση), τι είναι το θέλημα του Κυρίου σε κάθε περίσταση.
Είναι αφροσύνη να μην ψάξω συστηματικά να μάθω ποιο είναι το θέλημα του Θεού για την κάθε πτυχή της ζωής μου. Αν δεν ξέρω ποιο είναι το θέλημα του Θεού στο κάθε τι, υπάρχει κίνδυνος να κάνω, χωρίς να το θέλω, το θέλημα του Διαβόλου, και να τρυγώ ανάλογους καρπούς. Και το θέλημα του Θεού καλύπτει όλη μας την ζωή.
Επιπόλαιη μελέτη της Γραφής, διάβασμα μιάς σελίδας απ’ το ημερολόγιο και μερικών εδαφίων στην τύχη, έτσι για να πως ότι διάβασα, διάβασμα για ν’ αποκτήσω μόνο μια ξερή γνώση για να μπορώ να μιλάω, αυτό ο Λόγος του Θεού το λέγει αφροσύνη.
Ο Λόγος του Θεού επισημαίνει ότι είναι ανάγκη μου να κατανοήσω το θέλημα του Θεού για το κάθε τι στην ζωή μου. Αυτό θέλει κοπιαστικό ψάξιμο μέσα στην Βίβλο, θέλει να το συμμεριστώ με άλλους αδελφούς, θέλει σκάψιμο, όπως μας λέγει στην παραβολή ο Κύριος, για να βρεις τον θησαυρό.
Το θέλημα του Θεού πρέπει να το μάθω και στις δυό του κατευθύνσεις: Τι δεν πρέπει να κάνω, αλλά και τι ο Θεός μου ζητά να κάνω.
Στο εδάφιο 15 λέγει άσοφοι, εδώ λέγει, άφρονες. Η διαφορά μεταξύ αυτών των δύο είναι ότι, η σοφία αναφέρεται στην θεωρία και την γνώση, ενώ η φρόνηση στην καθημερινή πρακτική ζωή.
Ο πλούσιος της παραβολής που σκεφτόταν να μεγαλώσει τις αποθήκες του χάθηκε, όχι γιατί έκανε κάτι κακό, αλλά γιατί στάθηκε άφρων. Αφροσύνη μόνον του κατελόγισε ο Θεός την νύκτα εκείνη που τερμάτισε την ζωή του.
Στην συνέχεια ο Λόγος του Θεού μας δίνει μερικές πρακτικές οδηγίες:

Εδάφια 18,19,20
Και μη μεθύσκεσθε οίνω, εν ω εστιν ασωτία, αλλά πληρούσθε εν Πνεύματι, λαλούντες εαυτοίς ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευματικαίς, άδοντες και ψάλλοντες εν τη καρδία υμών τω Κυρίω, ευχαριστούντες πάντοτε υπέρ πάντων εν ονόματι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού τω Θεώ και Πατρί, υποτασσόμενοι αλλήλοις εν φόβω Χριστού.
Και να μη μεθάτε με κρασί, πράγμα που είναι ασωτία, αλλά να γεμίζετε από Πνεύμα και να μιλάτε μεταξύ σας με ψαλμούς, ύμνους και άσματα πνευματικά, και να άδετε και να ψάλλετε με την καρδιά σας εις τον Κύριον• να ευχαριστήτε να υποτάσσεσθε ο ένας εις τον άλλον με φόβον Χριστού.

Το μεθύσι ήταν τότε, και ακόμα είναι, μαζί με την αισχρότητα και την ασέλγεια, ένα από επικρατέστερα πάθη. τον Θεόν και Πατέρα πάντοτε δια το κάθε τι εις το όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και
Εν ω: Στο οποίο μεθύσι, (όχι στο κρασί – αυτό δεν είναι κακό όταν πίνεται με μέτρο), υπάρχει ασωτία. Ασωτία σημαίνει, σπατάλη, ακρασία, ακολασία, παραλυσία ηθική, έκλυτος βίος.
Μη μεθύσκεσθε…αλλά πληρούσθε εν Πνεύματι. Η μέθη είναι μια παρωδία, ένα ψεύτικο αντίγραφο, με κακές συνέπειες, της πλήρωσης με Άγιο Πνεύμα. Στην πλήρωση με Άγιο Πνεύμα έχομε γνήσια έξαρση, συναισθανόμαστε θείο ενθουσιασμό και κατάνυξη, εσωτερική πληρότητα, άγια χαρά, δύναμη και θάρρος.
Ο Λόγος του Θεού μας παραγγέλει να πληρωνόμαστε εν Πνεύματι Αγίω. Είναι, δηλαδή, κάτι που πρέπει συνεχώς να επιδιώκομε, και που χρειάζεται και την δική μας συνεργασία. Με άλλα λόγια, να επιτρέπομε, ν’ ανοίγομε τον δρόμο στο Άγιο Πνεύμα να μας πληρώνει.
Το ερώτημα είναι τώρα, ποια η δική μας συμμετοχή στο να πληρωνόμαστε με Άγιο Πνεύμα; Την απάντηση θα την πάρομε μόνον απ’ τον Λόγο του Θεού. Εδώ να προσέξομε γιατί υπάρχει και παραποίηση τούτης της πλήρωσης. Μπορεί κάποιος να έλθει σε «πλήρωση» υπό την επήρεια ουσιών, ή πονηρών πνευμάτων, ή μέσω μιας έντονης συναισθηματικής κατάστασης, που δημιουργείται τεχνητά. Χαρακτηριστικό αυτού του είδους της πλήρωσης είναι η απότομη μετάπτωση, από τα συναισθηματικά ύψη, στα βάθη, την μια στιγμή να πετάς, και την άλλη να σέρνεσαι. Η πλήρωση με Άγιο Πνεύμα έχει τούτο το χαρακτηριστικό, πάντα σου αφήνει ένα καταστάλαγμα χαράς, δοξολογίας, ευχαριστίας, δύναμης μέσα σου, που όχι μόνον δεν εξαλείφεται, αλλά διαρκώς αυξάνει. Είναι όπως το δένδρο που το βλέπεις για λίγο ανθισμένο, για να δώσει στην συνέχεια την θέση της τούτη η ομορφιά σε μια πλούσια εμφάνιση καρπών, οι οποίοι και μένουν.
Ας δούμε τι προϋποθέσεις βάζει ο Λόγος του Θεού για την πλήρωση με Άγιο Πνεύμα:
Α) Πράξεις ΙΓ52, Οι δε μαθηταί επληρούντο χαράς και Πνεύματος Αγίου. Επληρούντο χαράς και Πνεύματος Αγίου, όσοι εδέχθησαν, επίστεψαν, και έμειναν μαθητές στον Λόγο του Κυρίου. Η συνεχής και σοβαρή μαθητεία στον Λόγο του Κυρίου φέρει την πλήρωση με χαρά και Άγιο Πνεύμα• και τούτο γιατί τον Λόγο του Θεού τον έχει γράψει το Άγιο Πνεύμα. Μαθητεύοντας στον Λόγο του Θεού είσαι σε διαρκή επικοινωνία με το Άγιο Πνεύμα, και έτσι σε πληρώνει.
Όλοι οι πιστοί έχουν, λίγο, πολύ, πειραματισθεί την χαρά, την αγαλλίαση που έρχεται όταν, παρόλες τις αντίξοες συνθήκες, (γνώμη του κόσμου, προσωπικοί φόβοι και αντίθετα συναισθήματα κ.λ.π.), υπακούν σε κάποια εντολή του Λόγου του Θεού, και σε λίγο έρχεται η απάντηση του Θεού σαν επιβεβαίωση στον Λόγο Του. Είναι η πλήρωση εν Αγίω Πνεύματι, δια υπακοής στον Λόγο του Θεού. Διηγείται κάποια αδελφή την χαρά που την κυρίευσε, όταν ελεγχομένη από το Πνεύμα του Θεού, θέλησε να εξοφλήσει κάποιο οικογενειακό χρέος, προ πολλού «θεληματικά ξεχασμένο», και ήρθε η απάντηση ότι της χαρίζουν το χρέος, εκτιμώντας την ειλικρίνεια της.
Β) Να θυμηθούμε την προσευχή του Παύλου στο Εφεσίους Γ14-19. Πότε θα καταστούμε πλήρεις με όλην την πληρότητα του Θεού; Όταν, 1) Ενισχυθούμε Δια του Πνεύματος εις τον εσωτερικόν μας άνθρωπον. 2) Κατοικήσει ο Χριστός δια της πίστεως στις καρδιές μας. 3) Είμαστε ριζωμένοι και θεμελιωμένοι στην αγάπη. Είναι ουσιαστικά οι ίδιες προϋποθέσεις με τις παραπάνω, που μπορούν να συνοψισθούν στο: Μαθητεία, πίστη, υπακοή στον Λόγο Του.
Το πρόσωπο εδώ στην γη που είχε την απόλυτη πληρότητα με Άγιο Πνεύμα ήταν ο Κύριος μας. Συχνά γίνεται λάθος να εννοούμε σαν «πληρότητα εν Αγίω Πνεύματι» μόνον αυτές τις περιορισμένες στιγμές αγαλλίασης που ενίοτε νοιώθομε. Το παράδειγμα του Κυρίου διορθώνει αυτή την εσφαλμένη αντίληψη. Η πλήρωση με Άγιο Πνεύμα είναι για τον πιστό κάτι το συνεχές και αυξανόμενο, που εκδηλώνεται όχι μόνον με συναισθηματικές εξάρσεις, αλλά και με συνεχή και αυξανομένη μέσα του παρουσία των καρπών του Αγίου Πνεύματος, (Γαλάτες Ε22, Ησαϊας ΙΑ1-3). Και όσο αυξάνεται η παράδοση του πιστού στην οδηγία του Πνεύματος, τόσο αυξάνεται και η πλήρωση του.
Μέσα σε τούτη την πλήρωση υπάρχουν και ιδιαίτερες στιγμές αγαλλίασης, είναι στιγμές που του αποκαλύπτεται η δόξα του Θεού. Τέτοιες στιγμές είχε και ο Κύριος, π.χ. μας αναφέρεται στο Λουκά Ι21: Εκείνην την ώρα αισθάνθηκε ο Ιησούς μέσα του αγαλλίαση και είπε, «Σε δοξάζω, Πατέρα, Κύριε του ουρανού και της γης, διότι έκρυψες αυτά από σοφούς και ευφυείς και τα εφανέρωσες σε νήπια». Του είχε αποκαλυφθεί η δόξα του Θεού. Να θυμίσομε, τούτο ήταν μόνον στιγμές, και όχι κάτι το συνεχές.
Στο Πράξεις ΙΓ9 αναφέρται για τον Παύλο, ότι ο επιτιμητικός λόγος που είπε στον Σίμωνα τον μάγο, ήταν αποτέλεσμα πληρότητας του με Άγιο Πνεύμα. Ειδικά για τον Παύλο αναφέρται ότι, απ’ την στιγμή που μετεστράφη και πίστεψε στον Χριστό, επλήσθη Πνεύματος Αγίου, Πράξεις Θ17.
Πληρότητα ύποπτης προέλευσης μπορεί να συμβεί όταν κάπου σε χρησιμοποιήσει ο Θεός, και συ δεν προσέξεις, και δώσεις τόπο στις εισηγήσεις του Διαβόλου, (πόσο σπουδαίος, πόσο πνευματικός είσαι), και αρχίσει να κλέβεις την δόξα απ’ τον Θεό. Τότε συνήθως συμβαίνει το εξής: Για μια στιγμή υψώνεσαι ψηλά, βρίσκεσαι σε έξαρση. Μετά από λίγο όμως θα γκρεμιστείς απότομα στα βαθειά• ανησυχία, ταραχή, σκοτάδια θα ορμήσουν μέσα σου. Είναι κάτι σαν τον μεθυσμένο την στιγμή που ξεμεθά.
Τα εδάφια 19,20, (λαλούντες…ευχαριστούντες), μπορούμε να τα θεωρήσομε, είτε σαν το μέσον, τον τρόπο για να πληρωθούμε με Άγιο Πνεύμα, είτε σαν το αποτέλεσμα που έρχεται όταν πληρωθούμε με το Άγιο Πνεύμα, (ξέσπασμα σε δοξολογία και ευχαριστία).
Η υμνωδία, σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητη για τον πιστό. Να δύο οδηγίες που μας δίνει εδώ ο Λόγος του Θεού για την υμνωδία:
Α) Λαλούντες εαυτοίς, λαλούντες μεταξύ σας. Δηλαδή, η υμνωδία δεν θα περιορίζεται στην λατρεία της εκκλησίας, αλλά και όταν οι πιστοί βρίσκονται μαζί, για παράδειγμα στο σπίτι.
Β) Ψάλλοντες τη καρδία: Με την καρδιά, όχι μόνον με τα χείλη. Να ψάλλω συγκεντρωμένος στα λόγια του ύμνου, να μην τρέχει αλλού η σκέψη μου. Να διεγείρω την σκέψη μου προς τον Θεό, μέσω των λόγων του ύμνου. Βοηθά εδώ να κλείνω τα μάτια, για ν’ αποφεύγω τους εξωτερικούς περισπασμούς. Και βέβαια, το πρώτο δεν είναι η μουσική αρτιότητα του ύμνου, αλλά η διάθεση της καρδιάς.
Πνεύμα συνεχούς ευχαριστίας που ξεχύνεται σε ύμνους, είναι, πράγματι, δείγμα πλήρωσης με Άγιο Πνεύμα. Συνεχής ευχαριστία για τα πάντα, τα καλά και τα κακά, να ποια πρέπει να είναι η αναπνοή του πιστού. Και τούτο γιατί, γι’ αυτούς που αγαπούν τον Θεό, όλα συνεργούν για το καλό τους, ΡωμαίουςΗ28. Μέσον, λοιπόν, για να πληρωθούμε με Άγιο Πνεύμα, αλλά και αποτέλεσμα τούτης της πλήρωσης, είναι η συνεχής ευχαριστία.
Η ευχαριστία ν’ απευθύνεται προς τον ουράνιο Πατέρα μας εν ονόματι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, διότι: α) Δι’ Αυτού έχομεν μόνον την είσοδον εις τον ουρανόν• β) μόνον δι’ Αυτού γίνονται όλα δικά μας• Αυτός είναι ο νόμιμος κληρονόμος, και μεις συγκληρονόμοι δι’ υιοθεσίας.
Και λίγο για την σημασία των λέξεων: Ψαλμός, είναι λόγος με μουσική. Ύμνος, είναι δοξολογία του Θεού με άσμα. Ωδή, είναι λυρικό ποίημα, (παράδειγμα οι ωδές του Δαβίδ).

Εδάφιο 21
Υποτασσόμενοι αλλήλοις εν φόβω Χριστού.
Και να υποτάσσεσθε ο ένας εις τον άλλον με φόβον Χριστού.
Στο Φιλιππησίους Β3 θα μας πει: Χωρίς να κάνετε τίποτε από διάθεσιν φιλονεικίας ή ματαιοδοξίας, αλλά με ταπεινοφροσύνην ο ένας να θεωρεί τον άλλον ανώτερον του. Στο Ά Πέτρου Ε5: Ομοίως οι νεώτεροι, να υποτάσσεσθε εις τους πρεσβυτέρους, όλοι δε να εγκολπωθήτε την ταπεινοφροσύνην, υποτασσόμενοι ο ένας εις τον άλλον, διότι ο Θεός αντιτάσσεται εις τους υπερηφάνους, αλλ’ εις τους ταπεινούς δίνει χάριν.

Υποτάσσομαι, σημαίνει, εγώ πηγαίνω από κάτω, και βάζω τον άλλον επάνω μου, (όταν ανταλάσσομε γνώμες, όταν είναι να καταλάβομε θέσεις, όταν είναι να εξυπηρετηθούμε, κ.λ.π.).
Η υποταγή στους άλλους εργάζεται το αγαθό προς δύο κατευθύνσεις: α) Διατηρεί την ενότητα και την ομόνοια στην εκκλησία• β) εργάζεται την ταπεινότητα του χαρακτήρα του πιστού – στοιχείο καθοριστικό του αγίου χαρακτήρα. Και είναι στους ταπεινούς που ο Θεός δίνει χάρη. Η υπερηφάνεια, αυτό το βδέλυγμα στον Θεό, έμφυτο στον καθέναν μας, συντρίβεται δια της υποταγής στους άλλους.
Τα κίνητρα της υποταγής στους ανθρώπους είναι διάφορα, το συμφέρον, ο φόβος, γιατί στο επιβάλλουν κ.λ.π. Το κίνητρο, ο λόγος που υποτάσσεται ο πιστός είναι ένας: Εν φόβω Χριστού. Οι πιστοί υποτάσσονται ο ένας στον άλλον γιατί σέβονται τον Χριστό, φοβούνται μη Τον λυπήσουν, εάν δεν κάνουν αυτό που τους λέγει. Φοβούνται μήπως με τις κενοδοξίες και τις αντιζηλίες τους καταστρέψουν το έργο, που εργάζεται μέσα τους και γύρω τους. Το κάνουν, δηλαδή, σαν εκδήλωση σεβασμού και αγάπης στο πρόσωπο Του.
Στην συνέχεια, εξατομικεύει το «αλλήλοις» στην σχέση της γυναίκας προς τον σύζυγο της.

Εδάφιο 22
Αι γυναίκες τοις ιδίοις ανδράσιν υποτάσσεσθε ως τω Κυρίω,
Αι γυναίκες, να υποτάσσεσθε εις τους άνδρας σας, όπως εις τον Κύριον,

Να διευκρινισθεί εδώ πρώτα κάτι: Λέγοντας «αλλήλοις» στο εδάφιο 21, και «ιδίοις ανδράσιν» στο εδάφιο 22, δεν διαχωρίζει καλούς και δυστρόπους. Δεν θα υπακούσω μόνον εάν με οδηγούν σε πράγματα αντίθετα με τον Λόγο του Θεού• σε κάθε άλλη περίπτωση θα υπακούσω, αδιάφορα τι είναι το ποιόν του χαρακτήρα τους. Και θα υπακούσω μόνο και μόνο γιατί αυτό είναι το θέλημα του Θεού, άσχετα τι νομίζω ή τι αισθάνομαι εγώ. Όταν εγώ υπακούω τον Θεό σε τούτο το σημείο, ο Θεός θα ευλογήσει την οικογένεια μου, και αυτό είναι το μεγαλύτερο της καλό.
Μπορεί σε κάτι να έχω καλλίτερη γνώμη. Θα την πω. Κι αν δεν με ακούσει, εγώ όμως θα υπακούσω. Μεγαλύτερο καλό θα έλθει εάν εγώ υψώσω τον άνδρα μου στην θέση που τον έχει ο Θεός, παρά εάν επιβάλλω την σωστή, (έστω), άποψη μου. Και για μένα προκύπτει έτσι ένα μεγαλύτερο καλό, μορφώνεται ο ταπεινός, ο άγιος χαρακτήρας μέσα μου.
Όποιος υποτάσσεται δεν σημαίνει ότι είναι κατώτερος• απλά, ο Θεός του έχει αναθέσει έναν διαφορετικό ρόλο. Είναι όπως οι μέτοχοι κάποιας επιχείρησης που αναδεικνύουν από μεταξύ τους έναν διευθύνοντα σύμβολο, και τον υπακούν για το αμοιβαίο καλό. Ο Κύριος μας βλέπει το ίδιο: Δεν υπάρχει άρρεν και θήλυ πλέον, διότι όλοι σεις είσθε ένας εν Χριστώ Ιησού, Γαλάτες Γ28.
Είναι και η ανάγκη της τάξης στο σπίτι που απαιτεί την υποταγή όλων σ’ έναν αρχηγό.
Υποτάσσεσθε ως τω Κυρίω, δηλαδή, ουσιαστικά υποτάσσεσαι στον Κύριο που έχει δώσει αυτή την εντολή. Άρα, τελικά, στον Κύριο υποτάσσεται η γυναίκα, και όχι στον άνδρα.
Στην συνέχεια διευκρινίζει:

Εδάφιο 23
ότι ο ανήρ εστι κεφαλή της γυναικός, ως και ο Χριστός κεφαλή της εκκλησίας, και αυτός εστι σωτήρ του σώματος.
διότι ο άνδρας είναι κεφαλή της γυναίκας όπως και ο Χριστός είναι Κεφαλή της εκκλησίας, και αυτός είναι σωτήρ του σώματος.

Έτσι τα όρισε ο Θεός για να λειτουργήσει σωστά η οικογένεια.
Καθώς όμως προχωρούμε στην συνέχεια, ένα μυστήριο αρχίζει σιγά σιγά να μας αποκαλύπτεται. Μια μυστηριώδης ένωση προσώπων, της οποίας σύμβολο και απεικόνιση είναι η ένωση του άνδρα και της γυναίκας. Τούτο το μυστήριο είναι η σχέση που συνδέει τον Χριστό με την Εκκλησία Του.
Ο Χριστός εν σχέσει με την Εκκλησία Του κρατά και μια επι πλέον σχέση που δεν την έχει ο άνδρας με την γυναίκα του: Αυτός είναι και ο σωτήρας του σώματος, της Εκκλησίας, της νύμφης Του, δηλαδή.

Εδάφιο 24
Αλλ’ ώσπερ η εκκλησία υποτάσσεται τω Χριστώ, ούτω και αι γυναίκες τοις ιδίοις ανδράσιν εν παντί.
Αλλ’ όπως η εκκλησία υποτάσσεται εις τον Χριστόν, έτσι πρέπει να υποτάσσωνται και αι γυναίκες εις τους άνδρας των εις το κάθε τι.

Η μία σχέση υπόδειγμα για την άλλη.
Τονίζει ο Λόγος του Θεού, οι γυναίκες να υποτάσσωνται εν παντί, όπως η Εκκλησία στον Χριστό.
«Αλλά»: Παρά την διαφορά που διακρίνει τον Χριστό ως προς την Εκκλησία, (είναι και σωτήρας της), οι γυναίκες πρέπει να υποτάσσονατι «εν παντί».
Μα, ίσως πει η γυναίκα, εάν τον υπακούσω «εν παντί», θα προκύψουν προβλήματα, γιατί δεν τον θεωρώ και τόσο ικανό. Προβλήματα δεν θα προκύψουν γιατί θα σας ευλογήσει ο Θεός, όταν εσύ Τον τιμήσεις με την υπακοή σου. Άλλωστε, δεν είναι μόνον σύζυγος σου, είναι κυρίως το όργανο που χρησιμοποιεί ο Θεός να μορφώσει τον δικό Του χαρακτήρα μέσα σου.
Πέραν αυτού, είναι η υπακοή της γυναίκας, ο άγιος χαρακτήρας της, που μπορεί να οδηγήσουν τον άπιστο σύζυγο σε σωτηρία, (Α’ Κορινθίους Ζ16). Και τούτο αξίζει πολύ περισσότερο απ’ την λύση κάποιου προβλήματος, που μπορεί να επιτύχει επιμένοντας στην έξυπνη γνώμη της.
Επίσης, ας μη ξεχνά, ότι οι πολλές ευθύνες που πολλές φορές αναλαμβάνει λόγω περισσής δραστηριότητας, σε περισπασμούς την εμπλέκουν, παίρνοντας της την σκέψη απ’ τον Κύριο, ενώ ταυτόχρονα κάνει τον σύζυγο τεμπέλη και αδιάφορο.
Είναι καλό η γυναίκα να υψώνει τον άνδρα της, να τον βοηθά να παίρνει την θέση που τον έχει βάλει ο Θεός. Τούτο είναι το πραγματικό της συμφέρον.
Και τώρα οι υποχρεώσεις των ανδρών απέναντι στις συζύγους τους:

Εδάφιο 25
Οι άνδρες αγαπάτε τας γυναίκας εαυτών, καθώς και ο Χριστός ηγάπησε την εκκλησίαν και εαυτόν παρέδωκεν υπέρ αυτής,
Οι άνδρες, αγαπάτε τας γυναίκας σας, όπως και ο Χριστός αγάπησε την εκκλησίαν και παρέδωκε τον εαυτόν του δι’ αυτήν,

Ο Θεός έδωσε στον άνδρα τον ρόλο του αρχηγού, για να υπηρετεί τις ανάγκες της γυναίκας και της οικογένειας. Όταν το κατανοήσει αυτό, τότε δεν θα φέρεται δεσποτικά και παράλογα.
Θα μας βοηθήσει να καταλάβομε το είδος της αγάπης που καλεί ο Θεός τους άνδρες να έχουν για τις γυναίκες τους το Α’ Κορινθίους ΙΓ4-7. Εδώ την προσδιορίζει και με τούτα τα λόγια: Καθώς ο Χριστός ηγάπησεν την εκκλησίαν και εαυτόν παρέδωκεν υπέρ αυτής. Το πιο πιθανό είναι να μη χρειαστεί να θυσιάσουν την ζωή τους, αλλά χρόνο, ξεκούραση, ενδιαφέρον, ίσως χρειασθεί να θυσιάσουν προν χάριν της συζύγου τους. Και ας μη ξεχνάμε, η αγάπη μετριέται με το τι θυσιάζεις.
Η αγάπη του Κυρίου για την εκκλησία Του δεν φάνηκε μόνο στην θυσία Του γι’ αυτήν, αλλά και στον τρόπο που της συμπεριφέρεται όταν την μαζεύει και την οδηγεί. Ποτέ απειλές και φοβέρες, πάντα γλυκύτητα και υπομονή. Πάντα να την υπηρετήσει. Με πόση σοφία και υπευθυνότητα την κυβερνά! Και να σκεφθεί κανείς ότι, πριν τους μαζέψει, όλοι ήσαν εχθροί Του• αλλά τους κέρδισε με την αγάπη Του.
Η γυναίκα να υποτάσσεται, ο άνδρας ν’ αγαπά. Τι τέλεια σχέση! Πόσο όμορφοι καρποί θα προκύψουν!
Τα επόμενα εδάφια αναφέρονται στις σχέσεις του Χριστού με την εκκλησία:

Εδάφια 26,27
ίνα αυτν αγιάση καθαρίσας τω λουτρώ του ύδατος εν ρήματι, ίνα παραστήσης αυτήν εαυτώ ένδοξον την εκκλησίαν, μη έχουσαν σπίλον ή ρυτίδα ή τι των τοιούτων, αλλ’ ίνα η αγία και άμωμος.
δια να την αγιάση, αφού την καθάρισε με το λουτρόν του ύδατος, δια του λόγου, δια να παρουσιάσει εις τον εαυτόν του ένδοξη την εκκλησίαν, χωρίς να έχει κηλίδα ή ρυτίδα ή τίποτε άλλο από τα τοιαύτα, αλλά να είναι αγία και άψογος.

Ο λόγος που ο Χριστός παρέδωσε τον εαυτόν Του για την εκκλησία δεν ήταν απλώς, να την σώσει, και μετά να την αφήσει. Υπάρχει ένας απώτερος στόχος: Την έσωσε για να την αγιάσει. Και την αγιάζει γιατί κάποτε θα την στήσει δίπλα Του, και θέλει να είναι αντάξια Του, να την καμαρώνει όλο το Σύμπαν. Είναι όπως ένας πλούσιος νέος που αρραβωνιάζεται μια φτωχή κοπέλα, και όλη του η φροντίδα είναι να την στολίσει, να την μάθει τρόπους, έτσι που να σταθεί αντάξια δίπλα του την ώρα του γάμου, και να καμαρώνει γι’ αυτήν.
Να λοιπόν ο πόθος και το έργο του Κυρίου για την εκκλησία Του: Ο καθαρισμός της. Αυτό μας καλεί να συμμεριστούμε, και εις αυτό να συμμετέχομε ολόψυχα, θέτοντας το σαν πρώτο και κυρίαρχο θέλημα μας.
Ο αγιασμός, τώρα, γίνεται δια καθαρισμού • και το μέσον καθαρισμού είναι: Το λουτρό του ύδατος εν ρήματι.
Υπάρχουν δύο εδάφια που μας βοηθούν να το κατανοήσομε: α) Ιωάννης ΙΕ3: Ήδη σεις είσθε καθαροί, ένεκα του λόγου τον οποίον σας εκήρυξα, είχε πει ο Κύριος στους μαθητές Του, λίγο πριν φύγει• β) Ιωάννης ΙΖ17: Αγίασε τους δια της αληθείας σου• ο λόγος ο δικός σου είναι αλήθεια, είχε προσευχηθεί ο Κύριος για τους μαθητές Του, πάλι λίγο πριν φύγει.
Το έργο του καθαρισμού το κάνει ο Λόγος του Θεού, και τούτο γιατί είναι ο Λόγος του Θεού που μας αποκαλύπτει τι άσχημο υπάρχει στην καρδιά μας. Και σαν τον πιστεύσομε, και κάνομε όσα λέγει, έχει την δύναμη ν’ αλλάξει την καρδιά μας. Είναι το Άγιο Πνεύμα που τον γονιμοποιεί μέσα μας, και τον κάνει δύναμη και ζωή. Ο Παύλος έγραφε στους Ρωμαίους: Δεν εντρέπομαι το ευαγγέλιον του Χριστού• είναι δύναμις Θεού προς σωτηρίαν δια κάθε άνθρωπον που πιστεύει, Ρωμαίους Α16.
Στο Β’ Κορινθίους Γ18 θα μας πει: Όλοι εμείς με ακάλυπτον πρόσωπον, αντανακλώντες την λαμπρότητα του Κυρίου, μεταμορφωνόμεθα εις ομοιότητα με αυτόν από λαμπρότητα σε λαμπρότητα• τούτο προέρχεται από τον Κύριον, το Πνεύμα. Δηλαδή, καθώς μελετάμε τον Λόγο του Θεού και βλέπομε το πρόσωπο του Κυρίου, με ακάλυπτο το δικό μας πρόσωπο, (χωρίς προκαταλήψεις, δικές μας απόψεις, θέσεις κ.λ.π.), τότε αυτή η εικόνα του Κυρίου που βλέπομε εκεί μέσα, με την βοήθεια του Αγίου Πνεύματος, μας μεταμορφώνει και μας κάνει ομοίους, μεταφέροντας επάνω μας την λαμπρότητα την δική Του.
.Ο Λόγος Του, σαν πρώτο βήμα υπακοής για την συμφιλίωση μας με τον Θεό και στην συνέχεια τον αγιασμό μας, όρισε το «λουτρό του ύδατος», δηλαδή, το βάπτισμα.
Να προσέξομε εδώ: Την δύναμη για τον καθαρισμό την έχει ο Λόγος του Θεού, και όχι το βάπτισμα, σαν μυστηριακή πράξη, όπως την εννοούν. Βάπτισμα χωρίς πίστη στον Λόγο του Θεού δεν μπορεί να φέρει κανένα αποτέλεσμα.
Όταν γίνει το «λουτρό του ύδατος», το βάπτισμα δηλαδή, από εκείνη την ώρα αγιαζόμαστε, δηλαδή, ξεχωριζόμαστε απ’ τον κόσμο. Εκεί μας οδηγεί ο Λόγος Του, που στην συνέχεια μας καθαρίζει.
Να θυμηθούμε πάλι γιατί ο Κύριος αγιάζει την εκκλησία αφού την καθάρισε: Δια να παρουσιάση εις τον εαυτόν του ένδοξη την εκκλησίαν, χωρίς να έχει κηλίδα ή ρυτίδα ή τίποτε άλλο από τα τοιαύτα, αλλά να είναι αγία και άψογος, εδάφιο 27. Ας το διαβάσομε και από το Κολοσσαείς Α21,22: Και σεις κάποτε ήσαστε αποξενωμένοι και εχθρικής διαθέσεως, και τα έργα σας ήσαν πονηρά, αλλά τώρα ο Θεός με το σάρκινον σώμα του Χριστού σας συμφιλίωσε δια του θανάτου του, δια να σας παρουσιάσει ενώπιον του αγίους, χωρίς καμμίαν κηλίδα και κατηγορίαν.
Στην ιστορία του Σύμπαντος υπάρχουν μερικές συγκλονιστικές στιγμές. Μια τέτοια ήταν η στιγμή της Δημιουργίας. Στο Αποκάλυψη ΚΑ αναφέρεται μια άλλη μεγαλειώδης στιγμή που πρόκειται να λάβει χώρα, η πλέον λαμπρή στο Σύμπαν, είναι η παρουσίαση της νύμφης του Ιησού Χριστού.
«Παραστήνω», σημαίνει, στήνω δίπλα μου, όπως η νύμφη στέκεται δίπλα στον γαμπρό την ώρα του γάμου, και από κείνη την ώρα αυτοί οι δύο είναι πάντα μαζί, ο ένας στο πλευρό του άλλου.
Τότε, εκείνη την στιγμή, θα γυρίσει ο Νυμφίος και θα πει με καμάρι στη νύμφη Του: Όλη ωραία είσαι αγαπητή μου• και μώμος δεν υπάρχει εν σοι, Άσμα Ασμάτων Δ7. Τούτος είναι ο πόθος του Κυρίου για την Εκκλησία Του, αφού αυτή είναι το σώμα Του, το συμπλήρωμα Του, και σε όλη την αιωνιότητα θα είναι μαζί.
Η δόξα λοιπόν της εκκλησίας Του δεν είναι να έχει μεγάλα πλήθη, ωραίους ναούς. Είναι να είναι, αγία, άμωμος, χωρίς κηλίδα και ρυτίδα.
Και κάτι ακόμα: Συνηθίζεται την νύμφη να την παρουσιάζει και να την παραδίνει στον γαμπρό, που περιμένει στην εξώθυρα της εκκλησίας, ο πατέρας που την γέννησε. Εμάς όμως θα μας παρουσιάσει «αυτός εαυτώ», γιατί προήλθαμε απ’ Αυτόν, Αυτός μας γέννησε, όπως θα δούμε και στο εδάφιο Ε30: Διότι είμεθα μέλη του σώματος αυτού.
Να δώσομε και την ερμηνεία των λέξεων:
«Άσπιλος»: Χωρίς σπίλο, χωρίς βρωμιά, δηλαδή, ηθικά καθαρός.
«Ρυτίδα»: Είναι το σημάδι γηρασμού. Είναι ακριβώς αυτό που φέρνει στην ψυχή του ανθρώπου η αμαρτία, αλλά και στο πρόσωπο του.
«Άμωμος»: Χωρίς ψεγάδι, ελάττωμα.
Στην συνέχεια, στο εδάφιο 28, επιστρέφει στις σχέσεις του ανδρογύνου:

Εδάφιο 28
ούτως οφείλουσιν οι άνδρες αγαπάν τας εαυτών γυναίκας ως τα εαυτών σώματα. Ο αγαπών την εαυτού γυναίκα εαυτόν αγαπά.
Έτσι οφείλουν και οι άνδρες να αγαπούν τας γυναίκας των όπως τα δικά των σώματα. Εκείνος που αγαπά την γυναίκα του, αγαπά τον εαυτόν του,

Ο Χριστός μας αγαπά γιατί, όπως λέγει στο εδάφιο 30: Είμαστε μέλη του σώματος του, και στο Ησαϊας ΝΓ11: Καρποί του πόνου της ψυχής του. Και ποιος είναι αυτός που δεν αγαπά το σώμα του;
Τώρα, όπως η εκκλησία βγήκε απ’ την λογχισμένη πλευρά του Χριστού, έτσι και η γυναίκα πλάσθηκε απ’ την πλευρά του άνδρα.
Στα μάτια του Θεού τούτοι οι δύο είναι ένα. Το ανδρόγυνο είναι ο πιο ισχυρός δεσμός. Δεν έγιναν, βέβαια, ένα κατά φυσικό τρόπο, (αυτό γίνεται μόνο όταν το ωάριο ενωθεί με το σπερματοζωάριο), αλλά από κοινωνικής και συγγενικής άποψης. Τα συμφέροντα τους ταυτίστηκαν, η ευτυχία τους αλληλοεξαρτάται, (μετρώντας με τα γήινα μέτρα). Και αφού είναι ένα, ένα σώμα, οφείλει ο άνδρας ν’ αγαπά την γυναίκα του, το σώμα του.
Πόσο να την αγαπά; «Ούτως», όσο ο Χριστός αγαπά την εκκλησία. Ο Χριστός ταυτίζεται με την εκκλησία Του. Στον Σαούλ, τον μετέπειτα Παύλο, είπε στον δρόμο προς την Δαμασκό: Γιατί με διώκεις, όχι, «γιατί διώκεις την εκκλησία μου». Όταν η εκκλησία υποφέρει, υποφέρει και ο Κύριος μαζί, γιατί είναι ένα σώμα, και εργάζεται για την ανακούφιση της, για το καλό της. Και σύμφωνα με το Εβραίους Β18, είναι σε θέση να μας νοιώθει, γιατί έγινε ένα με μας, και πειράχθηκε όπως εμείς. Είναι κι αυτό ένας απ’ τους λόγους που έγινε όμοιος με μας.
Το εδάφιο 29 το εξηγεί περισσότερο:

Εδάφιο 29
ουδείς γαρ ποτέ την εαυτού σάρκα εμίσησεν, αλλ’ εκτρέφει και θάλπει αυτήν, καθώς και ο Κύριος την εκκλησίαν•
διότι κανείς ποτέ δεν εμίσησε την σάρκα του, αλλά την τρέφει και την περιποιείται, όπως και ο Κύριος την εκκλησίαν,

Μισεί ποτέ κανείς την σάρκα του; Μήπως αν κάποιο μέλος του σώματος του έχει ατέλειες, κτυπήσει, ή παραμορφωθεί το κόβει και το πετά; Δεν είναι ακριβώς εκείνο το μέλος που το φροντίζει και το περιθάλπει τώρα πιο πολύ; Μπορεί λοιπόν ποτέ ο σύζυγος ν’ απορρίψει την σύζυγο, ένα κομμάτι απ’ το σώμα του;
Θα πρέπει να θυμόμαστε και ν’ ανατρέχομε πάντα στην συμπεριφορά του Κυρίου απέναντι στους δικούς Του. Ποτέ δεν τους κατέκρινε, ποτέ δεν τους απέρριψε. Πάντα στέκεται στοργικά δίπλα τους, δίδοντας τους κάθε μέσο για την πρόοδο τους, μεριμνώντας για το καλό τους και θεραπεύοντας τις αδυναμίες τους. Πάντα συμπάσχει με την εκκλησία Του. Ανάλογη πρέπει να είναι η στάση των ανδρών απέναντι στις γυναίκες τους.
Το εδάφιο 30 εξηγεί τον λόγο της αγάπης και της φροντίδας του Χριστού για την εκκλησία Του:

Εδάφιο 30
ότι μέλη εσμέν του σώματος αυτού, εκ της σαρκός αυτού και εκ των οστέων αυτού.
διότι είμεθα μέλη του σώματος του, από την σάρκα και από τα οστά του.

Το «από την σάρκα και τα οστά του» δεν υπάρχει στο κείμενο• θα πρέπει να είναι μεταγενέστερη προσθήκη.
Τόσο δυνατός είναι ο δεσμός μας με τον Κύριο. Ανήκομε στο ίδιο σώμα, και θα είμαστε, στην αιωνιότητα, ακατάλυτα ενωμένοι μαζί Του. Ίδιοι πόθοι, ίδιοι στόχοι, ίδια ουσία, κοινά παθήματα, κοινή κληρονομιά, κοινή δόξα. Ο πλέον ισχυρός δεσμός που υπάρχει. Πολύ φυσικό λοιπόν να λέγει, Εκείνος, που αγαπά πατέρα ή μητέρα περισσότερον από εμέ, δεν μου είναι άξιος. Κι εκείνος που αγαπά υιόν ή θυγατέρα περισσότερον από εμέ, δεν μου είναι άξιος, Ματθαίος Ι37.
Το εδάφιο 31 μας επαναφέρει στις σχέσεις του ανδρογύνου:

Εδάφιο 31
Αντί τούτου καταλείψει άνθρωπος τον πατέρα αυτού και την μητέρα και προσκολληθήσεται προς την γυναίκα αυτού, και έσονται οι δύο εις σάρκα μίαν.
Δια τούτο ο άνθρωπος θα εγκαταλείψη τον πατέρα του και την μητέρα του και θα προσκολληθή προς την γυναίκα του και θα γίνουν οι δύο σάρκα μία.

Τούτα τα λόγια είναι παρμένα από το Γένεση Β24.
«Αντί τούτου»: Ένεκα τούτου: α) Διότι η Εύα βγήκε από την πλευρά του και είναι ένα σώμα μαζί του• β) Διότι οφείλει να την αγαπά όπως ο Χριστός την εκκλησία, το σώμα Του.
Δεν λέγει, απλά, ότι θα συνοικήσει, αλλά ότι θα «προσκολληθεί», που δηλώνει την αδιάσπαστη ένωση. Καρπός αυτής της ένωσης είναι το παιδί. Για διαζύγιο, ούτε σκέψη, παρά μόνο για λόγους πορνείας, οπότε παύει να υφίσταται ο θεσμός.
Το εδάφιο 32 στην συνέχεια, μας επαναφέρει στον δεσμό του Χριστού με την εκκλησία:

Εδάφιο 32
Το μυστήριον τούτο μέγα εστίν, εγώ δε λέγω εις Χριστόν και εις την εκκλησίαν.
Το μυστήριον αυτό είναι μεγάλο• εγώ το εξηγώ ότι αναφέρεται εις τον Χριστόν και την εκκλησίαν.

«Μυστήριο», είναι κάποιο θέλημα του Θεού, κρυμμένο απ’ τους ανθρώπους, που τώρα ο Θεός τους το αποκαλύπτει. Μόνον μ’ αυτή την έννοια απαντάται τούτη η λέξη στην Γραφή.
Ποιο είναι αυτό το μυστήριο; Μήπως η σχέση του ανδρογύνου; Όχι. Αυτή την είχε ορίσει με απόλυτη σαφήνεια ο Θεός, από τότε που δημιούργησε τον άνδρα και την γυναίκα, Γένεση Β24. Το ποιο είναι το λέγει στην συνέχεια: Αυτό το μέγα μυστήριο είναι η σχέση του Χριστού με την εκκλησία, ότι αυτοί οι δύο είναι πλέον ένα σώμα, όπως το αντρόγυνο. Και τούτη την σχέση, του ανδρογύνου, την είχε δώσει σαν προεικόνιση της σχέσης του Χριστού με την εκκλησία.
Βλέπομε απ’ αυτό το εδάφιο, πόσο παρερμηνεύεται ο Λόγος του Θεού, όταν ορίζεται η τελετή του γάμου σαν μυστήριο.
Μελετώντας τώρα την σχέση του ανδρογύνου, πολλά μπορούμε να συμπεράνομε για τις σχέσεις μας με τον Κύριο, (αρραβώνας, νύφη, μοιχεία, τι κάνει η αρραβωνιασμένη για να ευχαριστήσει τον αρραβωνιαστικό κ.λ.π.)

Εδάφιο 33
Πλην και υμείς οι καθ’ ένα έκαστος την εαυτού γυναίκα ούτως αγαπάτω ως εαυτόν, η δε γυνή ίνα φοβήται τον άνδρα.
Αλλά και σεις, ας αγαπά ο καθένας την γυναίκα του όπως τον εαυτόν του, η δε γυναίκα να σέβεται τον άνδρα της.

Τούτα τα λόγια θα μπορούσαμε να τ’ αποδώσομε ως εξής: «Ναι μεν ο γάμος είναι απεικόνιση του Χριστού και της εκκλησίας, πλην όμως, για να επανέλθομε στο θέμα της σχέσης του ανδρογύνου, κι εσείς, όπως ο Χριστός…»
Η γυναίκα να φοβάται τον άνδρα. Τούτος ο φόβος μπορεί να εκδηλωθεί προς τρεις κατευθύνσεις, να τις πούμε με παραδείγματα: α) Φοβάμαι γιατί του είπα ψέματα, το έμαθε και θα θυμώσει- φόβος που τον γεννά η ενοχή• β) Φοβάμαι γιατί αν θα το κάνω αυτό, θα σταματήσει να μου δίνει λεφτά – φόβος που τον γεννά το συμφέρον• γ) Φοβάμαι μη κάψω το φαγητό, και έλθει κουρασμένος και δεν βρει να φάγει – φόβος που τον γεννά η αγάπη και το ενδιαφέρον για τον άνδρα. Γι’ αυτό τον τελευταίο μιλά εδώ• ένα φόβο που περιέχει μέσα του σεβασμό, τιμή και αγάπη.
Άλλωστε το σώμα δεν είναι δούλος στο κεφάλι, για να το φοβάται.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 6

Εδάφιο 1
Τα τέκνα υπακούετε τοις γονεύσιν υμών εν Κυρίω• τούτο γαρ εστι δίκαιον.
Τα παιδιά, υπακούετε εις τους γονείς σας εν Κυρίω, διότι αυτό είναι σωστό.

Το εδάφιο πραγματεύεται τις σχέσεις των παιδιών προς τους γονείς.
Εν Κυρίω: Γιατί το λέγει ο Κύριος. Μπορούμε να το ερμηνεύσομε και: Σε ό,τι είναι σύμφωνο μ’ αυτά που λέγει ο Κύριος• (ναι στην ανυπακοή όταν οι γονείς οδηγούν σε αμαρτία).
Τούτα γαρ εστι δίκαιον: Α) Διότι το παραγγέλλει ο Θεός σαν καθήκον. Β) Είναι οφειλή ευγνωμοσύνης των παιδιών προς τους γονείς. Γ) Είναι το αμοιβαίο συμφέρον για τα άτομα, την οικογένεια, την κοινωνία.
Ας προσέξομε, δεν ορίζει ποιότητα χαρακτήρος στους γονείς που πρέπει να υπακούμε• να τους υπακούμε αδιάφορα τι είναι.

Εδάφια 2,3
Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα, ήτις εστίν εντολή πρώτη εν επαγγελία, ίνα ευ σοι γένηται και έση μακροχρόνιος επί της γης.
Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα, αυτή είναι η πρώτη εντολή που συνοδεύεται με την υπόσχεσιν: Δια να ευτυχήσης και να γίνης μακροχρόνιος εις την γην.

Τίμα. Ο τρόπος να τους τιμήσεις είναι η υπακοή, αλλά και η φροντίδα όταν έλθουν σε ανάγκη. Οπωσδήποτε δεν τους τιμάς όταν, θυμούμενος παλιές κακές τους συμπεριφορές, ή βλέποντας τον τωρινό γεροντικό ξεπεσμό τους, τους κακολογείς, τους κρίνεις ενώπιον άλλων.
Εντολή πρώτη: Α) Ως ανήκουσα στον δεκάλογο, την πρώτη σειρά εντολών που άρχισε να δίνει ο Θεός. Β) Η πρώτη εντολή που έδωσε ο Θεός συνοδευομένη με υπόσχεση, ( και η μόνη στις δέκα εντολές, Έξοδος Κ12).
Το εδάφιο 3 μας αναφέρει την υπόσχεση. Τούτη η υπόσχεση ανήκει στην σφαίρα των γηίνων αγαθών. Ανήκει στην γενική νομοθεσία του Θεού για όλους τους ανθρώπους, και δηλώνει πως ο Θεός προνοεί ιδιαίτερα γι’ αυτούς που τιμούν τους γονείς τους.
Η μακροβιότητα και η ευζωία είναι αγαθό και για τον πιστό, γιατί του δίνεται πιο ευρύ διάστημα χρόνου για την προπαρασκευή του για την αιωνιότητα, πιο πολλές ευκαιρίες για το έργο του Θεού, και για θησαύρισμα στον ουρανό. Δεν είναι όμως το ύψιστο αγαθό.. Δεν μπορούμε να πούμε π.χ. ότι ο Στέφανος έχασε που ο Κύριος τον πήρε τόσο σύντομα κοντά Του.
Την εφαρμογή τούτου του εδαφίου την βλέπομε και στην περίπτωση παιδιών, που δεν άκουσαν τις νουθεσίες των γονέων, ενεπλάκησαν στην ζωή της αμαρτίας, και αυτή τους οδήγησε σε πρόωρο θάνατο.
Η ευζωία, λοιπόν, και η μακροβιότητα περνά και μέσα απ’ τις σχέσεις με τους γονείς μας. Το να τους τιμάμε, ευαρεστεί τον Θεό που δίνει σαν ευλογία ευζωία και μακροζωία.
Το επόμενο εδάφιο καταπιάνεται με τις σχέσεις των πατέρων προς τα παιδιά:

Εδάφιο 4
Και οι πατέρες μη παροργίζετε τα τέκνα υμών, αλλ’ εκτρέφετε αυτά εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου.
Και σεις πατέρες. Μη εξοργίζετε τα παιδιά σας, αλλά να τα ανατρέφετε με την παιδείαν και την νουθεσίαν του Κυρίου.

Βλέπομε ότι τον ρόλο της ανατροφής και της καθοδήγησης των παιδιών τον αναθέτει ο Κύριος στους πατέρες, σαν επικεφαλής της οικογενείας. Κατά τον Λόγο του Θεού είναι ο πατέρας που θα χαράξει το γενικό πνεύμα, τις γενικές γραμμές που θ’ ακολουθήσει το σπίτι. Ίσως όμως να είναι κι αυτοί που παροργίζουν πιο εύκολα τα παιδιά τους.
Μη παροργίζετε: Το παιδί είναι μια προσωπικότητα που τώρα διαμορφώνεται. Ο Θεός μας έχει βάλει δίπλα του να βοηθήσομε ακριβώς σ’ αυτή την διαμόρφωση. Και πάντα θα πρέπει να λαμβάνομε υπ’ όψιν τον βαθμό ωριμότητας που έχει φθάσει. Εάν κάποιον τον φορτώσεις παραπάνω από όσο αντέχει, θα λυγίσει και θα τα πετάξει όλα. Μπορεί να είναι σωστά αυτά που του λέγω, αλλά ίσως να μη μπορεί ακόμα να τα σηκώσει.
Ας προσέξομε και ούτα τα σημεία:
Α) Μη το απογοητεύω λέγοντας του, «είσαι άχρηστος», «είσαι κακό παιδί», «βαρέθηκα μαζί σου», κ.λ.π. Θα φέρω καλά αποτελέσματα εάν του πω: «Σε αγαπώ• καταλαβαίνω τα προβλήματα σου, αλλά αυτό που έκανες είναι κακό, και θα έχει κακές συνέπειες, πρώτα απ’ όλα για σένα». Έχει μεγάλη διαφορά να πω, «είσαι κακός», από το, «αυτό που έκανες είναι κακό».
Β) Ποτέ ξεσπάσματα, αγανάκτηση και θυμό. Του δημιουργείς την εντύπωση ότι δεν το τιμωρείς για κάτι κακό που έκανε, αλλά, απλά, για να δώσεις διέξοδο στην δική σου οργή, να ξεσπάσεις εσύ. Και το μπορείς γιατί είσαι δυνατώτερος του. Ταυτόχρονα του δίνεις και μηνύματα βίας και οργής.
Γ) Δεν είναι τα παιδιά μας κτήματα μας ή δούλοι μας. Μη τα θεωρούμε σαν μέσα να επιδειχθούμε εμείς, είτε με τα καλά τους, είτε με τις αδυναμίες τους. Πρέπει τα πράγματα να τα βλέπομε και από την δική τους την σκοπιά. Εδώ έχει εφαρμογή αυτό που έκανε ο Παύλος: Έγινα στους Ιουδαίους Ιουδαίος…Πρέπει να τα σεβόμαστε και να τα υπολογίζομε σαν ελεύθερες προσωπικότητες που είναι. Πάντα το μέγα πρόβλημα είναι ο εγωισμός και οι αδυναμίες των γονέων που τυραννούν τα παιδιά. Αγανακτισμένοι γονείς σημαίνει προβληματικοί γονείς, όχι προβληματικά παιδιά.
Δ) Προσοχή στις ιδιαιτερότητες της κάθε ηλικίας, ιδιαίτερα στα ξεσπάσματα της εφηβείας.
Εδώ να θυμηθούμε και το Κολοσσαείς Γ21, όπου ο Λόγος του Θεού μας τονίζει: Οι πατέρες, μη εξοργίζετε τα παιδιά σας, δια να μην αποθαρρύνονται.
Το ερώτημα είναι τώρα για τους γονείς: Πως ν’ αναθρέψω τα παιδιά μου; Ποια παιδαγωγική μέθοδο ν’ ακολουθήσω; Να είμαι αυστηρός ή ελαστικός; Να είμαι φίλος τους, ή να κρατώ αποστάσεις; Εδώ ο Λόγος του Θεού ορίζει σαν παιδαγωγική μέθοδο: Με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Και πρώατ απ’ όλα, εκείνο που πρέπει να διδάσκομε τα παιδιά μας είναι ο Λόγος του Θεού, ιδέ και Δευτερονόμιο ΙΑ18-20. Το τι ακριβώς θα διδάξομε τα παιδιά μας, καλύπτεται, στην κάθε του λεπτομέρεια, από τον Λόγο του Θεού. Και δεν χρειάζονται συστήματα και παιδαγωγικές. Σε κάθε περίπτωση να ρωτάμε τον Κύριο πώς να ενεργήσομε.
Μα, ίσως πει κάποιος, αυτά είναι αναχρονιστικά. Ο Λόγος του Θεού ποτέ δεν είναι αναχρονιστικός. Πέραν τούτου, κάνοντας το θέλημα του Θεού και στην διαπαιδαγώγιση των παιδιών, ευαρεστείς τον Θεό, και τα βάζεις κάτω απ’ την ευλογία Του – είναι αυτό που έχουν την πιο πολλή ανάγκη.
Ας σημειώσομε και κάτι επί πλέον: Την παιδεία να μη την περιορίζομε μόνον στην μόρφωση. Μέσ’ την παιδεία, την πρώτη θέση θα πρέπει να έχει η πνευματική τους διαπαιδαγώγιση. Και είναι αυτό που δυστυχώς παραμελείται.

Εδάφιο 5
Οι δούλοι υπακούετε τοις κυρίοις κατά σάρκα μετά φόβου και τρόμου εν απλότητι της καρδίας υμών ως τω Χριστώ,
Οι δούλοι, να υπακούετε εις τους κυρίους σας του κόσμου αυτού με φόβον και τρόμον, με την ειλικρίνειαν της καρδιάς σας, όπως εις τον Χριστόν,

Εκείνη την εποχή υπήρχαν δούλοι.Το ευαγγέλιο δεν κατήργησε την δουλεία, άλλαξε όμως τις καρδιές των ανθρώπων, και η δουλεία έπεσε από μόνη της. Έτσι ενεργεί ο Λόγος του Θεού.
Σήμερα, στην θέση του δούλου, μπορούμε να βάλομε οποιονδήποτε έχει θέση κατωτέρου προς κάποιον ανώτερο.
Μετά φόβου και τρόμου. Δεν εννοεί τον δουλικό φόβο, ή τον φόβο λόω ενοχή. Στο Φιλιππησίους Β12 διαβάζομε: Μετά φόβου και τρόμου κατεργάζεσθε την σωτηρίαν σας, που σημαίνει: Με σεβασμό, με σοβαρότητα, προσεκτικά, με εναγώνια φροντίδα.
Εν απλότητι της καρδίας υμών: με ευθύτητα, με ειλικρίνεια. Απλός είναι αυτός που δεν ελίσσεται, που δεν προσποείται, που δεν αποβλέπει σε κάτι, (δηλαδή, το κάνω γιατί φοβάμαι πως αν δεν το κάνω θα με διώξουν, ή το κάνω γιατί αποβλέπω ν’ αποκτήσω την εύνοια του αφεντικού μου κ.λ.π. Υπακούω, απλά, γιατί οφείλω να υπακούω.
Ως τω Χριστώ: Γιατί ο Χριστός μου έδωσε αυτή την εντολή, και ουσιαστικά υπακούω στον Χριστό, γιατί μόνον Αυτόν έχω ουσιαστικό αφέντη. Όλα τα κάνω γιατί ο Κύριος μου λέγει να τα κάνω. Έτσι η οποιαδήποτε δουλειά, κάτω από οποιοδήποτε αφεντικό, γίνεται με χαρά, χωρίς γογγυσμό και αγανάκτηση – πέραν του ότι εκεί είναι στημένο και το εργαστήρι του αγιασμού μου. Ο Κύριος με έχει βάλει σ’ αυτή την θέση, και εδώ με καλεί να Τον τιμήσω με την υπακοή μου.
Τους κυρίους εδώ στην γη τους διακρίνει σε «κατά σάρκα», δηλαδή είναι πρόσκαιροι, και εξουσιάζουν το σώμα, όχι την ψυχή μου.

Εδάφιο 6
Μη κατ’ οφθαλμοδουλίαν ως ανθρωπάρεσκοι, αλλ’ ως δούλοι του Χριστού, ποιούντες το θέλημα του Θεού εκ ψυχής,

Να δουλεύετε όχι για τα μάτια, όπως κάνουν όσοι θέλουν να φανούν αρεστοί εις τους ανθρώπους, αλλά σαν δούλοι του Χριστού, που κάνουν το θέλημα του Θεού με την καρδιά τους,
Το «κατ’ οφθαλμοδουλείαν ως ανθρωπάρεσκοι» είναι το αντίθετο του «εν απλότητι καρδίας», και σημαίνει, «για να σε δουν», «για να ικανοποιήσεις ανθρώπους και να πάρεις αυτό στο οποίο αποβλέπεις», ή «μόνον όταν σε βλέπουν».
Παντού, σε κάθε υπηρεσία, ο πιστός θα πρέπει να κάνει το καθήκον του με ειλικρίνεια, εκ ψυχής, δηλαδή, με όλη του την προθυμία, με διάθεση, με την καρδιά του, και στα καά, και στα κακά αφεντικά. Και το κάνει γιατί γνωρίζει μια αλήθεια, ότι στην ουσία μόνον του Χριστού είμαστε δούλοι, και αυτό που κάνει δεν είναι εντολή ανθρώπου, αλλά του Θεού. Ο πιστός αφεντικό έχει τον Θεό.
Βλέπομε απ’ αυτό το εδάφιο ότι κάθε τίμια εργασία, όσο ταπεινή κι αν είναι, είναι θέλημα Θεού. Αυτό ισχύει και για τις γυναίκες που θεωρούν μερικές φορές την θέση τους στο σπίτι δουλική.
Το επόμενο εδάφιο μας το διευκρινίζει ακόμα περισσότερο:

Εδάφιο 7
μετ’ ευνοίας δουλεύοντες ως τω Κυρίω και ουκ ανθρώποις,
υπηρετούντες με καλήν διάθεσιν σαν να υπηρετήτε τον Κύριον και όχι ανθρώπους.

Μετ’ ευνοίας: Με καλή διάθεση, όχι δουλικά, όχι εξαναγκαστικά.
Η προσφορά της εργασίας μας γίνεται λοιπόν στον Θεό, και όχι στους ανθρώπους. Άρα, αδιαφορώντας για το ποιόν των αφεντικών, εμείς θα δουλεύομε με όλη μας την καρδιά.
Και αν συναντώ δυσκολίες; Όντας στο θέλημα Του, ο Κύριος θα σου δίνει χάρη. Μη ξεχνάμε, και το περιβάλλον της εργασίας μας είναι που χρησιμοποιεί ο Κύριος σαν εργαστήρι για τον χαρακτήρα μας.
Στο εδάφιο 8 το δευκρινίζει ακόμα περισσότερο:

Εδάφιο 8
Ειδότες ότι ο εάν τι έκαστος ποιήση αγαθόν, τούτο κομιείται παρά Κυρίου, είτε δούλος είτε ελεύθερος.
Ξέρετε ότι ο καθένας, ό,τι καλό κάνει θα το πάρη πάλιν από τον Κύριον, είτε δούλος είναι είτε ελεύθερος.

Tούτο το εδάφιο μας αποκαλύπτει τις εξής αλήθειες:
Α) Ο,τιδήποτε αγαθό κάνομε, (εάν τι, δηλαδή, έστω και το πιο μικρό, το πιο ταπεινό), τούτο κομίσομε παρά Κυρίου, δηλαδή, θα μας επιστραφεί, ανταποδοθεί από τον Κύριο στο ακέραιο. Αυτή η ανταπόδοση είναι τα στεφάνια μας.
Β) Εκείνο που θ’ αμειφθεί, είναι εκείνο που ο Θεός θεωρεί αγαθό. Εδώ ως αγαθό θεωρεί, το εργάζεσθε εν απλότητι της καρδίας υμών ως τω Χριστώ, μη κατ’ οφθαλμοδουλείαν ως ανθρωπάρεσκοι… Γενικά, αγαθό είναι το θέλημα Του.
Όπως καταλαβαίνομε, μόνον αναγεννημένοι άνθρωποι μπορούν να το κάνουν αυτό. Όλοι οι άλλοι κάπου αποβλέπουν• δεν πιστεύουν σε Θεό ανταποδότη. Και αν την αμοιβή την περιμένεις απ’ τους ανθρώπους, τότε δεν θα την πάρεις απ’ τον Θεό, γιατί για το κάθε τι μία μόνο ανταμοιβή θα δοθεί, Ματθαίος ΣΤ5, 16-18.
Γ) Η αμοιβή που θα σου δώσει ο Θεός δεν έχει να κάνει τίποτα με την κοινωνική σου θέση. Σε άλλο σημείο ο Λόγος Του μας αναφέρει ότι θ’ αμοιφθεί η πιστότητα και αγαθότητα με την οποία εκτελέσαμε το οποιοδήποτε έργο μας είχε ανατεθεί, (εύγε δούλε αγαθέ και πιστέ, Ματθαίος ΚΕ21).
Συμπέρασμα για μας: Α) Η εργασία μας είναι ευκαιρία θησαυρισμού για τον ουρανό. Έτσι, και το πιο άχαρο έργο αποκτά νόημα. Β) Μη παραπονιόμαστε εάν οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν το έργο μας. Ο Κύριος δεν θα ξεχάσει να μας ανταποδώσει και το παραμικρό.
Το επόμενο εδάφιο απευθύνεται στους κυρίους, στ’ αφεντικά:

Εδάφιο 9
Και οι κύριοι τα αυτά ποιείτε προς αυτούς, ανιέντες την απειλήν, ειδότες ότι και υμών αυτών ο Κύριος εστιν εν ουρανοίς, και προσωποληψία ουκ έστι παρ’ αυτώ.
Και σεις, οι κύριοι, να τους κάνετε τα ίδια, να αφήσετε την φοβέρα, διότι πρέπει να ξέρετε ότι και σεις έχετε Κύριον εις τους ουρανούς και δεν υπάρχει εις αυτόν προσωποληψία.

Στο Κολοσσαείς Δ1 λέγει: Οι κύριοι, να δίνετε το δίκαιον και το ίσον εις τους δούλους σας, γνωρίζοντες ότι και σεις έχετε Κύριον εις τους ουρανούς. Στο Λευιτικό ΚΕ43 λέγει: Δεν θέλεις δεσπόζει επ’ αυτόν μετ’ αυστηρότητος.
Τα αυτά ποιείτε: Ό,τι είπε παραπάνω. Διευκρινίζει, δηλαδή, στα αφεντικά, ότι και αυτοί έργο Θεού κάνουν. Ας μη νομίσουν λοιπόν τον ιεραρχικά κατώτερο τους υποτελή ή κτήμα τους. Ο καθένας έχει μια θέση στην κοινωνία των ανθρώπων για το κοινό καλό.
Δίκαια, λοιπόν, η συμπεριφορά των αφεντικών προς τους κατωτέρους. Η σωστή αυστηρότητα και η επιμονή στο να γίνει το έργο δεν είναι δείγμα αντιχριστιανικής συμπεριφοράς. Το Ευαγγέλιο δεν καταργεί την ιεραρχία.
Προσωποληψία ουκ εστιν παρ’ αυτώ: Ο νόμος του Θεού δεν λαμβάνει υπ’ όψιν πρόσωπα και κοινωνικές τάξεις, είναι ο ίδιος για όλους. Το δίκαιο θ’ αποδοθεί εξ ίσου.

Εδάφιο 10
Το λοιπόν, αδελφοί μου, ενδυναμούσθε εν Κυρίω και εν τω κράτει της ισχύος αυτού.
Τέλος, αδελφοί μου, γίνεσθε δυνατοί δια του Κυρίου και δια του κράτους της δυνάμεως του.

Του λοιπού: Το λοιπόν: Τέλος. Το βάζει για να συνδέσει τα προηγούμενα με το τέλος της επιστολής του, ως συνήθως κάνει.
Ενδυναμούσθε. Πως θα δυναμώσομε; Εν Κυρίω• στην ένωση μας με τον Κύριο. Όντας ενωμένοι θα παίρνομε από το κράτος της ισχύος αυτού, δηλαδή, απ’ την κραταιά Του δύναμη. Και η ένωση με τον Κύριο γίνεται μέσω πίστης και πρακτικής εφαρμογής των λόγων Του, Ιωάννης ΙΕ. Ο Παύλος γράφει στους Ρωμαίους: Δεν αισχύνομαι το ευαγγέλιον του Χριστού• επειδή είναι δύναμη Θεού… Ρωμαίους Α16. Την δύναμη την χρειαζόμαστε για τον αγώνα μας ενάντια στον Διάβολο, την αμαρτία, την σαρκική φύση, τον κόσμο.
Το επόμενο εδάφιο μας λέγει για το είδος του πολέμου που έχομε να κάνομε, και για τον οποίο πόλεμο χρειαζόμαστε δύναμη από τον Κύριο.

Εδάφιο 11
ενδύσασθε την πανοπλίαν του Θεού προς το δύνασθαι υμάς στήναι προς τας μεθοδείας του διαβόλου•
ενδυθήτε την πανοπλίαν του Θεού δια να μπορέσετε να αντισταθήτε εις τα τεχνάσματα του διαβόλου,

Ο Διάβολος, μας λέγει εδώ ο Λόγος του Θεού, μας προσβάλλει με «μεθοδείες».
«Μεθοδεία», είναι η συστηματική, οργανωμένη, καλομελετημένη προσβολή με πανουργίες και εξαπατήσεις. Να θυμηθούμε ότι ο Σατανάς μετασχηματίζεται εις άγγελον φωτός, Β’ Κορ. ΙΑ14. Μεθοδεία, μπορούμε να πούμε, είναι η οργάνωση και η εκτέλεση ενός έξυπνου σχεδίου εξαπάτησης, που αποβλέπει σ’ έναν συγκεκριμένο στόχο, και εκτελείται σοφά, με υπομονή, και συστηματικά. Να θυμηθούμε τον Βαλαάμ, τον τρόπο που παγιδεύθηκε η Εύα, το πόσο μεθοδικά προσπάθησε να εκτρέψει τον Κύριο απ’ τον σκοπό Του. Να θυμηθούμε την περίπτωση του Δαβίδ: Ο Σατανάς ηγέρθη κατά του Ισραήλ, και παρεκίνησε τον Δαβίδ ν’ απαριθμήσει τον Ισραήλ, Χρονικών ΚΑ1. Το ίδιο μεθοδικά εργάζεται και σήμερα ελέγχοντας τα μέσα ενημέρωσης, την εκπαίδευση, τον αθλητισμό κ.λ.π.
Και ποιος είναι ο αγώνας των πιστών; Δύνασθαι υμάς στήναι. Άρα που αποσκοπεί ο Διάβολος με τις μεθοδείες του; Να ρίξει τους πιστούς κάτω, ή να τους εκτρέψει απ’ την πίστη. Το λέγει καθαρά ο Παύλος στο Β’ Τιμόθεο Δ7: Τον αγώνα τον καλό αγωνίσθηκα, τον δρόμο ετελείωσα, την πίστη διατήρησα.
Και πως θα μπορέσομε να σταθούμε ενάντια στις μεθοδείες του;
– Πολεμώντας με τις γνωστές μεθόδους, όπως πολεμάνε οι άνθρωποι μεταξύ τους, (να οργανωθούν πιο καλά, να φανούν πιο έξυπνοι, να αποκτήσουν πιο πολλά μέσα και συμμάχους κ.λ.π.); Όχι. Είναι ένα άλλου είδους μάχη που λαμβάνει χώρα στην πνευματική σφαίρα. Άλλωστε τον Διάβολο δεν τον βλέπεις να τον πολεμήσεις κατά πρόσωπο.
– Μήπως ο Θεός θα με υποκαταστήσει σ’ αυτή την μάχη, θα συντρίβει αυτός τις επιθέσεις του Διαβόλου, κι εγώ θα κάθομαι αμέριμνος; Όχι, ούτε και τούτο.
Ο Θεός έχει κάνει κάτι άλλο, μου έχει ετοιμάσει μια πανοπλία, που φορώντας την, μπορώ να βγω νικητής σ’ αυτή την μάχη. Είναι ανάγκη εγώ να δώσω αυτή την μάχη, κι εγώ να νικήσω.

Συμπέρασμα απ’ όλα αυτά
Έχω έναν εχθρό που συνεχώς με προσβάλλει μεθοδικά.
Είναι αδύνατο να τον πολεμήσω με τις συνήθεις μεθόδους, γιατί δεν τον βλέπω – άλλωστε έχει και ο ίδιος παραπλανήσει τους ανθρώπους κάνοντας τους να πιστέψουν ότι δεν υπάρχει, ή ότι είναι αυτό το αστείο ον που δείχνουν οι εικόνες.
Δηλώσεις του τύπου, «εμένα δεν με ξεγελά ο πονηρός», κ.λ.π. είναι άκρως επικίνδυνες. Αν κάποιος βασισθεί στην εξυπνάδα του, στην δύναμη της θέλησης του, ή σε βοήθεια ανθρώπων, αυτά όλα θα σαρωθούν με την πρώτη επίθεση.
Ο μόνος τρόπος για να σταθεί ο πιστός στις επιθέσεις του είναι να φορέσει την πανοπλία που μας έχει ετοιμάσει ο Θεός.
Την μάχη θα την δώσω εγώ, δεν θα την δώσει ο Θεός για μένα. Ο Θεός μου έχει δώσει τα’ απαραίτητα μέσα που θα μου εξασφαλίσουν την νίκη. Είναι ανάγκη να μάθομε να πολεμάμε τον Διάβολο. Κανείς πιστός δεν μπορεί να ξεφύγει απ’ τις προσβολές του. Δεχόμαστε συνέχεια προσβολές του, σπάνια όμως διακρίνομε το πρόσωπο του πίσω απ’ αυτά που μας συμβαίνουν. Αυτή η άγνοια μας του επιτρέπει να δρα ανενόχλητος εναντίον μας, χωρίς εμείς να του προβάλλομε καμμία αντίσταση. Τίποτα δεν είναι τυχαίο από όσα μας συμβαίνουν. Ανάγκη λοιπό, να φορέσομε όλα τα εξαρτήματα της πανοπλίας που μας έχει ετοιμάσει ο Θεός.
Το επόμενο εδάφιο αποκαλύπτει ακριβώς τα πρόσωπα εκείνα με τα οποία έχομε εμπλακεί σε μάχη:

Εδάφιο 12
Ότι ουκ έστιν ημίν η πάλη προς αίμα και σάρκα, αλλά προς τας αρχάς, προς τας εξουσίας, προς τους κοσμοκράτορας του σκότους του αιώνος τούτου, προς τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις.
Διότι δεν διεξάγομεν πάλην με σάρκα και αίμα, αλλά με τας αρχάς, τας εξουσίας, τους κοσμοκράτορας του σκοτεινού τούτου κόσμου, με τα πονηρά πνεύματα εις τους ουρανούς.

«Διότι»: Η πανοπλία του Θεού είναι αναγκαία, διότι το επιβάλλει η φύση των εχθρών μας.
Αίμα και σάρκα: Άνθρωποι. Δεν παλεύομε με ανθρώπους, για να χρησιμοποιήσομε ανθρωπίνους μεθόδους.
Πάλη, είναι ο αγώνας σώμα με σώμα, (άλλο είναι η μάχη). Είμαστε σε διαρκή πάλη μ’ ένα οργανωμένο βασίλειο. Στο Εβραίους ΙΒ4 μας λέγει: Ακόμα δεν αντισταθήκατε μέχρι αίματος στον αγώνα κατά της αμαρτίας…», που σημαίνει ότι και μέχρι εκεί μποροί να φθάσομε.
Το βασίλειο του σκότους είναι οργανωμένο σε αρχές και εξουσίες, ιδέ και Ρωμαίους Η38, Εφεσίους Α21, Κολοσσαείς Β15. Πολύ φως μας δίνει και το βιβλίο του Δανιήλ. Στο Ι12 για παράδειγμα, μας αναφέρει για κάποιο πρόσωπο, τον άροντα της βασιλείας της Περσίας, που ήλθε σε σύγκρουση με τον αρχάγγελο Μιχαήλ και άλλους αγγέλους. Σ’ αυτό το βασίλειο ανήκουν «τα πνευματικά της πονηρίας εν τοις επουρανίοις».
Τα «πνευματικά», δηλαδή τα πνεύματα, είναι όντα που δεν είναι «αίμα και σάρκα». Η έδρα τους είναι τα επουράνια, πιθανόν ο πρώτος ουρανός. Από κει δεσπόζουν στην γη. Απ’ τις αναφορές των ευαγγελίων συμπεραίνομε ότι πολλά απ’ αυτά κατοικούν και στη γη.
Είναι ‘πνεύματα της πονηρίας» δηλαδή, πονηρά στη φύση τους, που παρασύρουν τους ανθρώπους σε πονηρά έργα.
Όλα τούτα τα όντα, μαζί με τον αρχηγό τους τον Διάβολο, κυβερνούν τον κόσμο, είναι οι «κοσμοκράτορες», ο κόσμος τους ανήκει λόγω της αμαρτίας. Οι άνθρωποι χωρίς να το καταλαβαίνουν, πραγματοποιούν τα δικά τους καταχθόνια σχέδια. Να γιατί π.χ. ενώ όλοι ποθούν την ειρήνη, συνεχώς οδηγούνται στον πόλεμο. Άλλα κέντρα, έξω απ’ την ανθρωπότητα κατευθύνουν τις τύχες της.
Είναι αυτά τα όντα που έχουν βυθίσει τον κόσμο στο σκότος. Και το σκότος είναι το αποτέλεσμα της αμαρτίας. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που τούτος ο αιώνας, τούτη η περίοδος στην ιστορία της ανθρωπότητας ονομάζεται απ’ τον Λόγο του Θεού, «το σκότος τούτο». Ο άνθρωπος είναι σε σκοτάδι όσον αφορά τον σκοπό της ύπαρξης του• και τα έργα του είναι σκοτεινά, δεν μπορούν να σταθούν στο φως• πίσω απ’ την επιφάνεια τους την φαινομενικά καθαρή, κρύβονται άλλοι στόχοι και επιδιώξεις, ακάθαρτες, σαρκικές. Και την καρδιά του σκοτάδι την έχει καλύψει. Παντού σκοτάδια, πλάνες, δεισιδαιμονίες, ψευδείς διδασκαλίες, προκαταλήψεις.
Οι πιστοί ανήκουν στο βασίλειο του φωτός, γι’ αυτό είναι φυσικό να είναι σε διαρκή πάλη με το βασίλειο του σκότους. Είναι η ασταμάτητη πάλη του φωτός με το σκότος, ένα απ’ τα δύο πρέπει να φύγει, να σταθούν και τα δύο μαζί, δεν γίνεται.
Τούτα τα πονηρά όντα ενεργούν στους ανθρώπους είτε άμεσα, (πειρασμοί, εισηγήσεις στην σκέψη, κατ’ ευθείαν εμφάνιση), είτε μέσω ανθρώπων, (δια των διδασκαλιών τους, των μέσων ενημέρωσηςκ.λ.π.) Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις, του Πέτρου που τον χρησιμοποίησε για να πειράξει τον Κύριο (Ματθαίος ΙΣΤ23), της γυανίκας του Ιώβ για να πειράξει τον Ιώβ (Ιώβ Α), και της Εύας για να παρασύρει τον Αδάμ (Γένεση Γ).
Ειδικά ο πιστός είναι σε διαρκή σύγκρουση με τις αμαρτωλές επιθυμίες και τα παράνομα συμφέροντα των άλλων γύρω του, αλλά και με την σταυρωμένη σαρκική του φύση, που συνεχώς την εξάπτουν, για να την κατεβάσουν απ’ τον σταυρό, και μέσω αυτής να ξαναπάρουν τα ηνία στην ζωή του πιστού.
Συμπέρασμα
Ο πιστός του Χριστού είναι σε διαρκή πάλη με νοήμονα όντα που δεν τα βλέπει. Η άγνοια τούτης της αλήθειας αποβαίνει καταστροφική, γιατί αφήνει τον πιστό έρμαιο στα χέρια τους, χωρίς να προβάλλει τη συγκεκριμένη αντίσταση που τον καλεί ο Λόγος του Θεού να προβάλλει.
Τούτα τα όντα, και τον τρόπο που μας πολεμάνε, τα αποκαλύπτει μόνον ο Λόγος του Θεού.
Πολλά καταστάσεις που εμείς τις θεωρούμε π.χ. αρρώστειες, ψυχολογικά προβλήματα, τυχαία γεγονότα, μπορεί να είναι επιθέσεις αυτών των όντων.
Αυτά τα όντα δεν πολεμιώνται με ανθρώπινες μεθόδους και ανθρώπινα όπλα, αλλά με τις μεθόδους και τα όπλα που μας προμηθεύει ο Λόγος του Θεού.
Μας συνιστά λοιπόν ο Λόγος του Θεού:

Εδάφιο 13
Δια τούτο αναλάβατε την πανοπλίαν του Θεού, ίνα δυνηθήτε αντιστήναι εν τη ημέρα τη πονηρά και άπαντα κατεργασάμενοι στήναι.
Δια τούτο ενδυθήτε την πανοπλίαν του Θεού, δια να μπορέσετε να αντισταθήτε κατά την πονηράν ημέραν και, αφού εκτελέσετε όλα, να σταθήτε.

Ο αγώνας μας είναι να σταθούμε στην πίστη. Η πίστη είναι ο αγωγός που μας συνδέει με τις ευλογίες του Θεού. Το κάθε καλό έρχεται απ’ τον Θεό σε μας. Αν ο Διάβολος καταφέρει και σπάσει αυτή τη σύνδεση, είμαστε ανίσχυροι στα χέρια του. Και καταφέρνει να την σπάει οδηγώντας τον άνθρωπο σε αμαρτία.
«Δια τούτο»: Επειδή ο αγώνας είναι φοβερός και έχει ιδιαιτερότητες.
Ο Λόγος του Θεού μας αναφέρει εδώ για κάποια «ημέρα πονηρά». Στο Ε16 μας είπε ότι όλες οι μέρες είναι πονηρές• αλλά υπάρχουν στην ζωή του πιστού ιδιαίτερες μέρες που ο πονηρός του επιτίθεται με ιδιαίτερη σφοδρότητα. Τον Κύριο Τον προσέβαλε ιδιαίτερα δτο τέλος της νηστείας των σαράντα ημερών στην έρημο. Στην συνέχεια απεσύρθη για να επανέλθει, Λουκάς Δ13. Ο Κύριος είπε στην Γεθσημανή για κάποια ώρα που την εξουσιάζει το σκότος, Λουκάς ΚΒ53, ήταν η ώρα που Τον συνέλαβαν. Στο Ιακώβου Δ7 μας λέγει: Αντιστάθητε εις τον Διάβολον, και θέλει φύγει από σας – δηλαδή εάν του αντισταθούμε, δεν θα επιμείνει συνέχεια, ώρες έχει που προσβάλλει ιδιαίτερα.
Αφού εκτελέσετε όλα, να σταθήτε Πότε ο πιστός θα μπορέσει να σταθεί ακλόνητος στις επιθέσεις του Διαβόλου; Όταν εκτελέσει με υπομονή (κατεργασάμενος) όλα όσα το θέλημα του Θεού του ορίζει. Όταν ο λαός του Θεού κατέλαβε την γη της υπόσχεσης μετά την έξοδο τους απ’ την Αίγυπτο, δεν την καθάρισε ολοκληρωτικά καθώς του είχε ορίσει ο Θεός. Άφησε τους Γαβαωνίτες και μερικούς άλλους λαούς ανάμεσα τους. Αυτούς χρησιμοποίησε ο Διάβολος και τους κατέστρεψε οδηγώντας τους στην ειδωλολατρεία. Στο Φιλιππησίους Β12 μας παραγγέλλει: Μετά φόβου και τρόμου την εαυτών σωτηρίαν κατεργάζεσθε. Ο Διάβολος θα ζητήσει να βρει τα αδύνατα σημεία μας, και εκεί θα κτυπήσει μεθοδικά.
Ο Διάβολος δεν αντιμετωπίζεται με τους τρόπους που αντιμετωπίζονται οι άνθρωποι σαν επιτίθενται. Μπορεί κάποιος να σταθεί αντιμέτωπος του και να τον νικήσει μόνον εάν φορέσει και χρησιμοποιήσει την πανοπλία που ο Θεός έχει ετοιμάσει για τον πιστό. Τούτη την πανοπλία μας περιγράφουν τα επόμενα εδάφια:

Εδάφια 14-17
Στήτε ουν περιζωσάμενοι την οσφύν υμών εν αληθεία, και ενδυσ’αμενοι τον θώρακα της δικαιοσύνης, και υποδησάμενοι τους πόδας εν ετοιμασία του ευαγγελίου της ειρήνης, επί πάσιν αναλαβόντες τον θυρεόν της πίστεως, εν ω δυνήσεσθε πάντα τα βέλη του πονηρού τα πεπυρωμένα σβέσαι• και την περικεφαλαίαν του σωτηρίου δέξασθε, και την μάχαιραν του Πνεύματος, ο εστί ρήμα Θεού,
Σταθήτε όρθιοι λοιπόν, αφού ζωσθήτε την μέση σας με την αλήθειαν και ενδυθήτε τον θώρακα της δικαιώσεως• εις τα πόδια σας υποδήματα δια να είσθε έτοιμοι δια το χαρμόσυνον άγγελμα της ειρήνης. Πάνω από όλ’ αυτά να πάρετε την ασπίδα της πίστεως, με την οποίαν θα μπορέσετε να σβήσετε όλα τα φλογερά βέλη του πονηρού,, και δεχθήτε την σωτηρίαν δια περικεφαλαίαν, και την μάχαιραν του Πνεύματος, δηλαδή τον λόγον του Θεού.

Πρινα αναφέρομε την πανοπλία μας αναλυτικά, ας προσέξομε τρία σημεία:
Α) Την πανοπλίαν του Θεού: Μια πανοπλία ετοιμασμένη απ’ τον Θεό, που ο άνθρωπος δεν έχει παρά να την πάρει και να την φορέσει.
«Περιζωσάμενοι…ενδυσάμενοι…υποδησάμενοι», σε χρόνο αόριστο, που σημαίνει ότι δεν την φορώ την τελευταία στιγμή, όταν μου επιτίθεται ο Διάβολος, από πριν την φορώ, και είμαι συνέχεια καλυμμένος μ’ αυτή. Για παράδειγμα, μέρος της πανοπλίας μου είναι η αλήθεια. Γυμνάζομαι ήδη στην αλήθεια, πριν με προσβάλλει ιδιαίτερα ο Διάβολος. Δεν λέγω ψέμματα στα παιδιά μου, για να φοβηθούν και υπακούσουν, δεν λέγω ψεύτικες ιστορίες, ούτε τα συνηθισμένα ψέμματα που λέγονται για αστεία…έτσι η αλήθεια μου γίνεται σιγά σιγά φύση, την φορώ. Όταν με προσβάλλει ο Διάβολος την ημέρα την πονηρά, εγώ είμαι ήδη ντυμένος την αλήθεια, ήδη γυμνασμένος, και δεν μπορεί να με αιφνιδιάσει. Πόσες μάχες χάνονται γιατί μας βρίκσει ακάλυπτους και αιφνιδιαζόμαστε!

Top